Vol.220 | លោកកុត្តរចិត្ត សម្តែងដោយលោកគ្រូ កែវ វិមុត្ត

Vol.220 | លោកកុត្តរចិត្ត សម្តែងដោយលោកគ្រូ កែវ វិមុត្ត ក្នុងព្រះអភិធម្ម លោកុត្តរចិត្ត គឺជាចិត្តដែលផុតចាកលោក ឬជានិយ្យានិកធម៌ដែលនាំសត្វឱ្យរួចផុតពីវដ្ដសង្សារ (ការវិលកើតវិលស្លាប់) ដោយមាន ព្រះនិព្វាន ជាអារម្មណ៍។ លោកុត្តរចិត្ត ត្រូវបានបែងចែកជា ២ កម្រិតសំខាន់ៗ គឺ ពិស្តារ (៤០ ដួង) និង សង្ខេប (៨ ដួង)៖ ១. លោកុត្តរចិត្ត សង្ខេប (៨ ដួង) ចែកចេញជា មគ្គចិត្ត ៤ (ចិត្តដែលកំពុងកាប់បំផ្លាញកិលេស) និង ផលចិត្ត ៤ (ចិត្តដែលទទួលផលពីការបំផ្លាញកិលេស)៖ សោតាបត្តិមគ្គចិត្ត ១ - សោតាបត្តិផលចិត្ត ១ ៖ លះបង់សក្កាយទិដ្ឋិ (ការយល់ខុសថាមានតួខ្លួន), វិចិកិច្ឆា (ការសង្ស័យ), និងសីលព្ពតបរាមាស (ការស្ទាបអង្អែលសីល/ការប្រតិបត្តិខុស)។ សកទាគាមិមគ្គចិត្ត ១ - សកទាគាមិផលចិត្ត ១ ៖ ធ្វើឱ្យកាមរាគៈ (តម្រេកក្នុងកាម) និងបដិឃៈ (កំហឹង) ស្តើងស្តើងស្តើងចុះ។ អនាគាមិមគ្គចិត្ត ១ - អនាគាមិផលចិត្ត ១ ៖ លះបង់កាមរាគៈ និងបដិឃៈ បានដាច់ស្រឡះ។ អរហត្តមគ្គចិត្ត ១ - អរហត្តផលចិត្ត ១ ៖ លះបង់កិលេសដែលនៅសល់ទាំងអស់មាន រូបរាគៈ, អរូបរាគៈ, អានុភាព/មានៈ, ឧទ្ធច្ចៈ, និងអវិជ្ជា បានទាំងស្រុង។ ២. លោកុត្តរចិត្ត ពិស្តារ (៤០ ដួង) កើតចេញពីការយក មគ្គចិត្ត ៤ និង ផលចិត្ត ៤ ទៅគុណនឹង ឈានទាំង ៥ (បឋមជ្ឈាន, ទុតិយជ្ឈាន, តតិយជ្ឈាន, ចតុត្ថជ្ឈាន, បញ្ចមជ្ឈាន) ៖ មគ្គចិត្ត ៤ × ឈាន ៥ = មគ្គចិត្ត ២០ ដួង ផលចិត្ត ៤ × ឈាន ៥ = ផលចិត្ត ២០ ដួង (សរុបទាំងអស់ត្រូវជា ៤០ ដួង) លោកុត្តរចិត្ត ជាប្រភេទកុសលចិត្ត និងវិបាកចិត្តដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតក្នុងព្រះអភិធម្ម ដែលកើតឡើងបានតែតាមរយៈការចម្រើន វិបស្សនាកម្មដ្ឋាន រហូតដល់សម្រេចមគ្គផលប៉ុណ្ណោះ។ #koevimuth #khmerdharma #vipassana