Det store smellet på Kvamsøya 1944 – ammunisjonsskipet «Hans Leonhardt»

Eksplosjonen ved Kvamsøya i Sande på Sunnmøre 1. juni 1944: Ammunisjonsskipet «Hans Leonhardt» med 2 199 tonn ammunisjon vart treft av britiske fly og eksploderte ved Bringsinghaug. Kring klokka ni om kvelden 1. juni 1944 kom ein tysk konvoi inn mot Haugsholmen fyr ved Kvamsøya. Fly frå dei britiske hangarskipa Victorious og Furious gjekk til åtak. Ammunisjonsskipet «Hans Leonhardt», med 2 199 tonn ammunisjon om bord, vart treft, dreiv brennande i om lag ein halvtime og eksploderte ute på sjøen ved Bringsinghaug. 39 tyske soldatar omkom, ein britisk flygar omkom og ein vart teken til fange. 97 menneske på Kvamsøya vart huslause, men ingen sivile miste livet. 0:00 Kvamsøya, 1. juni 1944 0:38 Konvoien ved Haugsholmen fyr 1:02 Åtaket frå Victorious og Furious 1:44 «Hans Leonhardt» blir treft 2:18 Skipet driv mot Bringsinghaug 2:50 Det store smellet 3:21 Kartet: slik gjekk det føre seg 4:55 Etterpå 5:46 Kjelder og takk English version:    • The Great Blast at Kvamsøya, Norway 1944 –...   Sjå òg: Eksplosjonen i Oslo 1943 – Filipstad-ulykken:    • Eksplosjonen i Oslo 1943 – Filipstad-ulykken   OM FILMEN 100 % generert av kunstig intelligens. Alt i filmen er laga med KI: bilete, video, lyd, stemmer og korleis hendingane går føre seg. KI-en har fått ekte forteljingar, rapportar, foto og attforteljingar, og har laga sin versjon av korleis det kan ha sett ut. Tenk på det som ei fantomteikning hjå politiet. Teiknaren lagar eit bilete ut frå det vitna fortel. Det blir aldri heilt rett, og somme detaljar treffer betre enn andre. Men det er ikkje fri fantasi. Det er eit forsøk på å vise det som er fortalt, så godt det let seg gjere med KI-verktøya som fanst i oktober 2026. Difor er alt i filmen omtrentleg. All dialog er dramatisert, og bilete og detaljar kan vere feil. Målet er å vekkje interesse for historia. Vil du vite meir, finn du dei ekte kjeldene lenger ned. Der kan du lese forteljingane og sjå dei ekte fotoa. Eg har med vilje ikkje teke med ekte foto eller opptak. Då er det ingen tvil om kva som er ekte og kva som er laga med KI. Det har òg med rettar å gjere: Mange foto frå krigsåra ligg fritt tilgjengelege på nettet, men det er ikkje alltid klart kven som eig dei, eller om dei kan brukast i ein film. Posisjonane til skipa er omtrentlege, og prikkane for trykkbølgja er ein illustrasjon. Kjeldene under står ikkje ansvarlege for framstillinga. Nokre detaljar er usikre eller omstridde i kjeldene, mellom anna kvar hangarskipa låg, kvar «Atlas» og «Florida» gjekk på land, og talet på skadde. Takk til alle som har fortalt historia vidare: Forteljingar Arthur Vestnes · Ragnvald Lade · Ernst Myren · Steinar Lade · Ove Rønnestad · Jenny og Ansgar Vestnes Augevitne i bilete Elias Ekroll – fotografiet av smellet, teke frå Larsnes Lars Brekke – måleria frå kvelden Rapportar frå 1944 Lensmann Bjarne Rekdal · Distriktslækjar Olav Sollie Lokalhistorie Kvamsøy sogelag · Sande sogelag · Larsnes sogelag · Åram sogelag · Vanylven sogelag · Herøy sogelag · Ulstein historielag Kjelder Vestlandsnytt – Endre Vorren: «75 år sidan det store smellet» Nernett – Alexander O. Stadsvik: «Plutselig ristet hele Kvamsøya» Ragnvald Lade: «Gamalt og nytt frå ei framfaren tid», s. 102–109 Bjarne Rabben: «Soga om Sande og Rovde», Sande sogenemnd Sunnmørsposten, 14. mars 1985 Royal Navy Research Archive – 1834 Naval Air Squadron (Operation Lombard) Württembergische Landesbibliothek – «Chronik des Seekrieges», juni 1944 Kystfort.com · Historisches Marinearchiv · Staatsarchiv Hamburg · Dykkepedia Referansebilete og kartdata Arkivfoto av «Hans Leonhardt» via Nernett · Imperial War Museum / Royal Navy · Riksarkivet, Fyrdirektoratet Terreng, stadnamn og kart: © Kartverket (høgdedata og stadnamn) · Natural Earth (kystlinjer utanfor Noreg) Laga med Claude Opus 5.5 · Higgsfield · GPT Image 2 · Blender · ElevenLabs. Har du minne, forteljingar eller foto frå 1. juni 1944? Del gjerne i kommentarfeltet. #Kvamsøya #Sunnmøre #Krigshistorie 2026 - Vidar Vestnes