Respirator sistema XIII qism. Jismoniy harakatda nafas olish jarayoni.

Nafas fiziologiyasiga bag‘ishlangan ushbu ma’ruzada Mashrapov Javohir jismoniy mashqlar vaqtida nafas olish tizimida yuz beradigan dinamik o‘zgarishlarni tushuntiradi. Ma’ruzada organizmning ortib borayotgan metabolik ehtiyojlarini qondirish uchun nafas olish va qon aylanish tizimlari qanday qilib aniq va muvofiqlashtirilgan tarzda moslashishi batafsil yoritiladi. Avvalo, jismoniy mashqlar davomida alveolyar ventilyatsiya qanday bosqichma-bosqich ortishi ko‘rib chiqiladi. Ventilyatsiya dastlab markaziy nerv tizimidan kelayotgan nerv impulslari ta’sirida darhol kuchayadi, keyinchalik esa mushaklar va bo‘g‘imlardagi proprioretseptorlardan kelayotgan impulslar hamda kimyoviy omillar ta’sirida asta-sekin yanada ortib boradi. Shuningdek, ma’ruzada nafas hajmi (tidal volume), nafas olish chastotasi va daqiqalik ventilyatsiya jismoniy mashqlar vaqtida qanday oshishi tushuntiriladi. Shu bilan birga, ventilyatsiya-perfuziya (V/Q) nisbatining yaxshilanishi va gazlarning diffuziya qobiliyatining ortishi tufayli gaz almashinuvi yuqori samaradorlik bilan saqlanib qolishi bayon etiladi. Bundan tashqari, o‘rtacha intensivlikdagi jismoniy mashqlar vaqtida kislorodga bo‘lgan ehtiyoj va karbonat angidrid ishlab chiqarilishi ortishiga qaramay, arterial kislorodning parsial bosimi (PaO₂) va arterial karbonat angidridning parsial bosimi (PaCO₂) nisbatan barqaror saqlanishi tushuntiriladi. Ma’ruzada yuqori intensivlikdagi jismoniy zo‘riqish vaqtida hosil bo‘ladigan sut kislotasi (laktat) ventilyatsiyani rag‘batlantirishdagi o‘rni, shuningdek markaziy va periferik xemoretseptorlar, motor po‘stlog‘i (motor cortex) hamda simpatik nerv tizimining nafas olish markazlarini boshqarishdagi ishtiroki ham batafsil muhokama qilinadi. Ma’ruzadan zavqlaning va bizni qo‘llab-quvvatlang! 📱 Bizni kuzatib boring ✈️ Telegram (shaxsiy): https://t.me/Dr_Mashrapov_Javohir ✈️ Telegram kanal: https://t.me/medic_planet 📷 Instagram: / medical_planet #JismoniyHarakatdaNafasOlish #NafasFiziologiyasi #RespiratorFiziologiya #ExercisePhysiology #ExerciseRespiration #Ventilyatsiya #AlveolyarVentilyatsiya #TidalVolume #MinuteVentilation #RespiratoryRate #GazAlmashinuvi #VentilationPerfusion #VQMatching #Diffuziya #PaO2 #PaCO2 #Laktat #LacticAcid #Xemoretseptorlar #MarkaziyXemoretseptorlar #PeriferikXemoretseptorlar #Proprioretseptorlar #MotorCortex #SimpatikNervTizimi #YurakQonTomirFiziologiyasi #MashqFiziologiyasi #MedicalPlanet #Tibbiyot #Meditsina #MedicalEducation #MedicalStudents #PhysiologyLecture #RespiratorySystem #MedicalUzbekistan