Vol.470 | ហេតុនៃទុក្ខ ព្រោះមានអវិជ្ជាជាឬសគល់ | លោកគ្រូ អុឹម រ៉ៃយ៉ា

Vol.470 | ហេតុនៃទុក្ខ ព្រោះមានអវិជ្ជាជាឬសគល់ | លោកគ្រូ អុឹម រ៉ៃយ៉ា អវិជ្ជា មិនមែនសំដៅលើការខ្វះចំណេះដឹងចំណេះធ្វើផ្នែកលោកិយនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាសេចក្តីងងឹតងងល់នៃបញ្ញា ដែលមិនដឹងការពិតនៃធម្មជាតិ។ អវិជ្ជា គឺការមិនដឹងនូវអរិយសច្ចៈទាំង៤ និងមិនយល់អំពីទ្រឹស្តីត្រៃលក្ខណ៍ (អនិច្ចំ ទុក្ខំ អនត្តា)។ ដោយសារអវិជ្ជា មនុស្សមិនយល់ថាគ្រប់យ៉ាងនៅលើលោកសុទ្ធតែមិនទៀងទាត់ តែងតែប្រែប្រួល និងមិនមែនជារបស់ខ្លួនពិតប្រាកដ។ ដោយសារតែមានអវិជ្ជាជាបច្ច័យ ទើបជំរុញឱ្យកើតមាន តណ្ហា (សេចក្តីប្រាថ្នា) និងឧបាទាន (ការប្រកាន់មាំ)។ ពេលដែលចិត្តត្រូវគ្របដណ្ដប់ដោយភាពមិនដឹង យើងតែងតែយល់ខុសថា ទ្រព្យសម្បត្តិ កិត្តិយស ឬមនុស្សជាទីស្រលាញ់ អាចផ្តល់សេចក្តីសុខជារៀងរហូត។ យើងខំប្រឹងតោងចាប់ និងប្រកាន់យករបស់ទាំងនោះថាជា «តួខ្លួនអញ ឬជារបស់អញ»។ ប៉ុន្តែ ធម្មជាតិនៃវត្ថុទាំងពួងតែងតែវិនាស និងប្រែប្រួលទៅវិញជាធម្មតា។ នៅពេលដែលអ្វីៗដែលយើងស្រលាញ់ និងតោងជាប់ទាំងនោះ ត្រូវប្រែប្រួល បាត់បង់ ឬព្រាត់ប្រាស់ទៅ សេចក្តីទុក្ខ សោកសៅ និងការខកចិត្តក៏កើតមានឡើងភ្លាមៗ។ អវិជ្ជាប្រៀបបាននឹងឬសកែវនៃដើមឈើពុលដ៏ធំមួយ ដែលផ្តល់ផលជាសេចក្តីទុក្ខ។ បើយើងគ្រាន់តែកាត់មែកធាងនៃសេចក្តីទុក្ខ តែឬសគល់ពោលគឺអវិជ្ជានៅតែមាន ដើមឈើនៃសេចក្តីទុក្ខនៅតែបន្តលូតលាស់ជានិច្ច។ ដើម្បីរំលត់ទុក្ខបានជាស្ថាពរ បុគ្គលត្រូវអភិវឌ្ឍ «បញ្ញា» ឬវិជ្ជា ដើម្បីបំភ្លឺភាពងងឹតងងល់នេះ។ ការយល់ដឹងច្បាស់ពីសេចក្តីពិតនៃធម្មជាតិ នឹងជួយកាត់ផ្តាច់នូវការប្រកាន់មាំ រំលត់តណ្ហា និងគាស់រំលើងនូវឬសគល់នៃអវិជ្ជា ដែលនាំទៅរកការរំដោះខ្លួនចេញពីសេចក្តីទុក្ខទាំងពួង និងទទួលបាននូវសេចក្តីស្ងប់សុខផ្លូវចិត្តពិតប្រាកដ។