Bitwa pod Płowcami (1331) — Trzy starcia jednego dnia i dwie strony, które ogłosiły zwycięstwo

Bitwa pod Płowcami, stoczona dwudziestego siódmego września tysiąc trzysta trzydziestego pierwszego roku na równinie kujawskiej, należy do najczęściej wymienianych i najsłabiej rozumianych starć polskiego średniowiecza. W szkolnym skrócie zapisano ją jako zwycięstwo Władysława Łokietka nad zakonem krzyżackim. W rzeczywistości był to dzień, po którym obie strony ogłosiły sukces, obie straciły około jednej trzeciej wojska, a siedem miesięcy później cała ziemia kujawska znalazła się w rękach zakonu. W tym materiale rozkładamy ten jeden dzień na części i szukamy przyczyny, która nie leży tam, gdzie zwykle się jej szuka. Armia krzyżacka podzieliła się na trzy kolumny nie dla manewru taktycznego, lecz dlatego, że zabrakło jej żywności: sojusznik, król czeski Jan Luksemburski, nie stawił się w umówionym miejscu pod Kaliszem, a ziemia, przez którą maszerowało wojsko, została wcześniej spustoszona przez nie samo podczas lipcowej wyprawy. Straż tylna wysłana po zboże stała się celem jedynego udanego uderzenia króla w całej tej wojnie. To samo rozdzielenie sił, które dało Polakom przedpołudniowe zwycięstwo, odebrało mu wszelką wartość jeszcze przed zmierzchem. Film obejmuje całą kampanię tysiąc trzysta trzydziestego pierwszego roku, a nie tylko samo starcie. Omawiamy genezę konfliktu o Pomorze Gdańskie zajęte przez zakon w tysiąc trzysta ósmym roku, procesy przed sądem papieskim i wyroki, których nikt nie wykonał, lipcową rejzę i spalenie Gniezna, nieudane nocne uderzenie pod Koninem, marsz trzema kolumnami drogą z Radziejowa do Brześcia Kujawskiego, poranną mgłę, która dwukrotnie zmieniła przebieg walki, upadek wielkiej chorągwi zakonu i trzy fazy bitwy zakończone odwrotem obu armii. Omawiamy również to, o czym popularne opracowania mówią rzadko: źródła do bitwy pod Płowcami sprzeczają się mocniej niż przy jakimkolwiek innym znanym polskim starciu. Rozbieżne są liczebność wojsk, straty, liczba faz walki, sposób rozpoczęcia bitwy, losy jeńców i sama odpowiedź na pytanie, kto wygrał. Przedstawiamy trzy funkcjonujące w literaturze wersje wyniku, obie wersje początku starcia, obie wersje epizodu z królewiczem Kazimierzem oraz legendę o Florianie Szarym wraz z wyjaśnieniem, dlaczego jest legendą. Korzystamy z relacji Jana Długosza, kroniki Wiganda z Marburga, Rocznika Traski oraz z ustaleń współczesnej historiografii. Epoka: pierwsza połowa czternastego wieku, panowanie Władysława Łokietka, wojna polsko-krzyżacka lat tysiąc trzysta dwudziestego siódmego do tysiąc trzysta trzydziestego drugiego. Miejsce: Kujawy, okolice Radziejowa i wsi Płowce, droga do Brześcia Kujawskiego. Dowódcy i postacie: król Władysław Łokietek, królewicz Kazimierz, późniejszy Kazimierz Wielki, wojewoda poznański Wincenty z Szamotuł, wielki marszałek zakonu Dietrich von Altenburg, komtur krajowy chełmiński Otto von Luterberg, komtur bałgijski Henryk Reuss von Plauen, król czeski Jan Luksemburski, książę świdnicki Bolko Drugi. Finał materiału prowadzi przez skutki: wiosenną kampanię tysiąc trzysta trzydziestego drugiego roku i utratę Kujaw, śmierć króla na Wawelu, koronację jego jedynego syna, proces warszawski i pokój kaliski z tysiąc trzysta czterdziestego trzeciego roku, a także przez fakt, że dokładne miejsce bitwy i pochówku poległych nie zostało dotąd ustalone. Kanał Wroński: Punkt Zwrotny poświęcony jest rozstrzygającym bitwom, oblężeniom i katastrofom militarnym od roku tysięcznego po koniec dwudziestego wieku. Materiały przygotowujemy w oparciu o źródła i opracowania naukowe, z zachowaniem neutralności wobec wszystkich stron konfliktu i z wyraźnym rozróżnieniem między faktem, hipotezą a legendą. Scenariusz, opracowanie i narracja: Marek Wroński. Ostrzeżenie o prawach autorskich: wszystkie elementy tego materiału, w tym scenariusz, narracja, opracowanie graficzne i montaż, stanowią własność intelektualną autora kanału i podlegają ochronie prawnej. Kopiowanie, ponowne publikowanie, rozpowszechnianie całości lub fragmentów, a także wykorzystywanie materiału do tworzenia treści pochodnych bez pisemnej zgody autora jest zabronione. Naruszenia będą zgłaszane zgodnie z procedurami serwisu i przepisami prawa autorskiego. #BitwaPodPłowcami #WładysławŁokietek #Krzyżacy #HistoriaPolski #Średniowiecze