สาเหตุและกลไกที่ทำให้เกิดอาการเครียดแล้วกินเยอะขึ้น (Emotional Eating)

ภาวะเครียดแล้วกินเยอะขึ้นเกิดจากกลไกทางชีววิทยา ฮอร์โมน และจิตวิทยาที่ทำงานร่วมกันอย่างซับซ้อน โดยเมื่อเกิดความเครียดเฉียบพลัน ร่างกายจะหลั่งอะดรีนาลีนซึ่งช่วยกดความอยากอาหารชั่วคราว แต่หากเผชิญกับความเครียดสะสมเรื้อรัง ต่อมหมวกไตจะหลั่งฮอร์โมนคอร์ติซอล (Cortisol) ออกมามากขึ้น ซึ่งจะกระตุ้นความรู้สึกหิวและส่งเสริมให้เกิดความอยากอาหารพลังงานสูง เช่น ของหวาน ของมัน และของเค็ม\n\nในด้านการควบคุมความอยากอาหาร ความเครียดกระตุ้นการหลั่งฮอร์โมนเกรลิน (Ghrelin) ซึ่งเป็นฮอร์โมนกระตุ้นความหิวไปยังสมอง พร้อมทั้งลดระดับหรือก่อให้เกิดภาวะดื้อฮอร์โมนเลปติน (Leptin) ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่ส่งสัญญาณอิ่ม ทำให้รู้สึกหิวตลอดเวลาและรับประทานเกินความต้องการของร่างกาย เมื่อรับประทานอาหารประเภท comfort food สมองจะหลั่งสารโดพามีน (Dopamine) และเซโรโทนิน (Serotonin) ในระบบการตอบแทน (Reward System) ทำให้รู้สึกผ่อนคลายและมีความสุขชั่วคราว กลไกนี้ทำให้สมองเกิดการเรียนรู้และสร้างวงจรนิสัย (Habit Loop / Operant Conditioning) จนจดจำว่าการกินเป็นทางออกในการลดความทุกข์\n\nในทางจิตวิทยา การกินถูกใช้เป็นกลไกการรับมือ (Coping Mechanism) เพื่อเบี่ยงเบนความสนใจจากอารมณ์เชิงลบ เช่น ความกังวล หรือความกดดัน แต่หลังจากรับประทานมักตามมาด้วยความรู้สึกผิดและละอายใจ จนเกิดเป็นวงจรอุบาทว์ (Guilt Cycle) ที่กระตุ้นให้เครียดและกลับมากินซ้ำ นอกจากนี้ งานวิจัยยังระบุว่าเพศหญิงมีแนวโน้มเกิดพฤติกรรมกินตามอารมณ์เมื่อเครียดมากกว่าเพศชายอย่างมีนัยสำคัญ เนื่องจากปัจจัยทางชีววิทยา พฤติกรรมการรับมือ และปัจจัยทางจิตสังคม