Ունեզրկվեցինք, տղերքս հեռացան գյուղից

Հողամասեր, տներ, տարիների քրտինքով ստեղծված ապրուստ, որոնցից այսօր միայն հիշողություն է մնացել։ Հարյուրավոր ընտանիքների համար այս պատմության սկիզբը դրվեց 2007 թվականին՝ «Թեղուտ» ՓԲԸ-ի կողմից Թեղուտի պղնձամոլիբդենային հանքավայրի շահագործման ծրագրի մեկնարկով։ ՀՀ կառավարության որոշմամբ Լոռու մարզի Թեղուտ և Շնող գյուղերի հարյուրավոր ընտանիքներին պատկանող հողերը ճանաչվեցին բացառիկ՝ գերակա հանրային շահ։ Որոշումը սկիզբ դրեց տարիներ տևած իրավական, սոցիալական և բնապահպանական գործընթացների։ Հողերից և ունեցվածքից զրկված ընտանիքները մինչ օրս վիճարկում են ստացած փոխհատուցման չափն ու դրա արդարացիությունը։ Լևոն Ալիխանյանի ընտանիքը տարիներ շարունակ փորձում է ստանալ կորցրած գույքի համար արդարացի փոխհատուցում՝ դիմելով դատարաններին, պետական կառույցներին և անգամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանին։ Տարիներն անցնում են, սակայն պատմությունը դեռ չի ավարտվում։ Հարցն այլևս միայն գումարային փոխհատուցման մասին չէ, այն նաև քաղաքացու խախտված իրավունքների և արդարության վերականգնման պահանջի մասին է։ Եվ պայքարը շարունակվում է անգամ այն բանից հետո, երբ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը վճիռ է կայացրել բնակիչների օգտին։ Սահմանված փոխհատուցումն ստանալու համար տուժած ընտանիքները կրկին ստիպված են պայքարել Հայաստանի դատարաններում։ Այս պատմությունը, փաստորեն, դեռ փակված չէ։