ಮಹಾಭಾರತ: ಅರ್ಜುನ–ಭೀಮನ ಪತನದ ಕಾರಣವೇನು? ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಕೊನೆಯ ಧರ್ಮಪರೀಕ್ಷೆ

ಮಹಾಭಾರತದ ಮಹಾಪ್ರಸ್ಥಾನ ಯಾತ್ರೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಭಾವುಕ ಮತ್ತು ರೋಚಕ ಅಧ್ಯಾಯ! ಹಿಮಾಲಯದ ಹಿಮಾವೃತ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಪಾಂಡವ ಸಹೋದರರು ಈಗಾಗಲೇ ಕುಸಿದುಬಿದ್ದಿದ್ದರು. ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೊಂದಿಗೆ ಈಗ ಅರ್ಜುನ, ಭೀಮ ಮತ್ತು ಮೌನವಾಗಿ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ನಾಯಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಸ್ವರ್ಗದತ್ತ ಸಾಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಮಹತ್ತರ ಪತನಗಳು ಕಾದಿದ್ದವು. ಭೀಷ್ಮ, ಕರ್ಣ ಮತ್ತು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಮಹಾಯೋಧರನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಈ ಅಂತಿಮ ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಶೌರ್ಯವೂ ನೆರವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಗಾಂಡೀವವನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿದ್ದ ಮಹಾಧನುರ್ಧಾರಿ ಹಿಮದ ಮೇಲೆ ಕುಸಿದುಬಿದ್ದ. ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾಗಿದ್ದ ಅರ್ಜುನನ ಪತನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು? ಭೀಮನ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ನೀಡಿದ ಉತ್ತರ ಅವನ ಅಪ್ರತಿಮ ಪರಾಕ್ರಮದ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿದ್ದ ಗರ್ವವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು. ತನ್ನ ಸಮನಾದ ಧನುರ್ಧಾರಿ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲವೆಂಬ ಹೆಮ್ಮೆ ಅವನ ದೌರ್ಬಲ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಭೀಮ ತನ್ನ ಅಣ್ಣನೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರಿದ. ಜರಾಸಂಧನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ್ದ, ದುರ್ಯೋಧನನ ತೊಡೆಗಳನ್ನು ಪುಡಿಗೈದಿದ್ದ, ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಭೀಕರ ಸಮರಗಳಿಂದ ಬದುಕುಳಿದಿದ್ದ ಭೀಮನ ಬಲವೂ ಕೊನೆಗೆ ಕೈಕೊಟ್ಟಿತು. ತನ್ನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕಾಗಿ ಬದುಕಿದ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಏಕೆ ಕುಸಿದ? ತನ್ನ ಬಲದ ಮೇಲಿನ ಅತಿಯಾದ ಹೆಮ್ಮೆ ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಊಟ ಮಾಡುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯೇ ಅವನ ಪತನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ತಿಳಿಸಿದ. ದ್ರೌಪದಿ, ಸಹದೇವ, ನಕುಲ, ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಭೀಮ—ಎಲ್ಲರೂ ಹಿಂದೆ ಉಳಿದಿದ್ದರು. ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದ್ದು ಆ ನಾಯಿ ಮಾತ್ರ. ರಾಜ್ಯವಿಲ್ಲ, ಸೇನೆಯಿಲ್ಲ, ರಥವಿಲ್ಲ, ಒಬ್ಬ ಸಹೋದರನೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೂ ಅವನ ಪ್ರಯಾಣ ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೂ ಪರ್ವತಗಳಾಚೆ ದಿವ್ಯ ಪ್ರಕಾಶ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ದೇವೇಂದ್ರ ಸ್ವತಃ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದ. ತನ್ನ ಮಾನವ ದೇಹದಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ವರ್ಗ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಅಪೂರ್ವ ಅವಕಾಶ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ದೊರೆಯಿತು. ಆದರೆ ಅವನ ಮೊದಲ ಪ್ರಶ್ನೆ ತನ್ನ ಸಹೋದರರು ಮತ್ತು ದ್ರೌಪದಿಯ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಆಗಿತ್ತು. ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕಾಣುವ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಇಂದ್ರ ನೀಡಿದ. ಸ್ವರ್ಗದ ದ್ವಾರ ತೆರೆದಿತ್ತು. ಇಂದ್ರನ ದಿವ್ಯ ರಥ ಕಾಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಪಾದಗಳ ಬಳಿ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಅಸಹಾಯಕ ಜೀವಿ ನಿಂತಿತ್ತು. ಅವನನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗದ ಆ ನಾಯಿ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಸ್ವರ್ಗದ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ತಲುಪಿದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಈಗ ಯಾವ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ? ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ತನ್ನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದ ಆ ಜೀವಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅವನ ಧರ್ಮ ಯಾವ ಉತ್ತರ ನೀಡಲಿದೆ? ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಭೀಮನ ಪತನದ