„Był lepszy ode mnie" - mówił Tomaszewski. A o jednym Edward Szymkowiak milczał do końca życia

Edward Szymkowiak to historia bramkarza, który w 1957 roku na Stadionie Śląskim w Chorzowie zatrzymał reprezentację Związku Radzieckiego — a przez całe życie milczał o tym, że to samo państwo odebrało mu ojca. Opowieść o człowieku, którego Jan Tomaszewski nazwał lepszym od siebie. Urodzony w 1932 roku w Dąbrówce Małej, dziś części Katowic, Edward Józef Szymkowiak dorastał na robotniczym Śląsku bez ojca. Michał Szymkowiak, funkcjonariusz Policji Województwa Śląskiego z komisariatu w Nowym Boguminie, zniknął jesienią 1939 roku podczas ucieczki na wschód. Rodzina latami szukała choćby daty jego odejścia — przez Czerwony Krzyż, przez listy, które nigdy nie doczekały się odpowiedzi. Czeski historyk Mečislav Borák powiązał to nazwisko z obozem NKWD w Ostaszkowie i tragedią policjantów, których droga wiodła przez Kalinin do Miednoje. Do dziś brakuje jednak jednego dokumentu, który połączyłby ofiarę wprost z ojcem bramkarza. Film prowadzi przez całą karierę Szymkowiaka: od klepiska przy torach kolejowych i pracy przy piecu w gliwickiej gazowni, przez Ruch Chorzów, warszawską Legię i Polonię Bytom, aż po triumfy w Nowym Jorku w 1965 roku. Pięć tytułów mistrza Polski, cztery „Złote Buty” dla najlepszego piłkarza sezonu, trzy obronione rzuty karne w jednym meczu z Górnikiem Zabrze i zwycięstwo nad radziecką kadrą. To także opowieść o cichym końcu — pracy z młodzieżą w Bytomiu, odejściu w 1990 roku i późniejszym sporze o stadion jego imienia, wokół którego narosło wiele nieporozumień. W materiale znajdziesz między innymi: • Kulisy meczu Polska – ZSRR z 20 października 1957 roku i dwóch goli Gerarda Cieślika • Losy ojca bramkarza i różnicę między sprawą katyńską a Miednoje, którą wciąż się myli • Drogę samouka: TuS Bogucice, Unia Dąbrówka Mała, Ruch Chorzów, Legia i Polonia • Wyczyn z trzema obronionymi jedenastkami w spotkaniu z Górnikiem Zabrze w 1960 roku • Sukcesy Polonii Bytom w USA — International Soccer League i American Challenge Cup • Prawda i legendy: opowieść o Pelé, obroniony karny Ferenca Puskása, słowa Villiama Schrojfa • Wyjaśnienie sporu o Stadion imienia Edwarda Szymkowiaka w Bytomiu po 2018 roku Music: • "Penumbra" by Scott Buckley — CC BY 4.0 — scottbuckley.com.au Images — attribution required (CC BY), via Wikimedia Commons / Openverse: • 84:365 Latch — Camera Eye Photography (BY 2.0) • A gate to nowhere — Jerry Gunner (CC BY 2.0) • Blankness of a SIgn — deansouglass (BY 2.0) • FIRST CAMP ON THE COTSWOLD WAY — summonedbyfells (BY 2.0) • Gola Speedster soccer shoes 20200501 001 — Methem (Mikko J. Putkonen) (CC BY 4.0) • Newnam Memorial Block - South Street, Yeovil -… — ell brown (BY 2.0) • Post-Medieval Lock fragment — North Lincolnshire Museum,… (CC BY 2.0) • Soccer game, 1967 — Seattle Municipal Archives (BY 2.0)