ख्या र कवोय नाच (Khya and Kavoy Dance)

“ख्या नाच” र “कवोय नाच” नेपाल विशेषगरी नेवार समुदायसँग सम्बन्धित परम्परागत नृत्यहरू हुन्। ख्या नाच (Khya Dance) “ख्या” भनेको नेवारी भाषामा एक प्रकारको राक्षस वा दानव जस्तो पात्र हो। यो नाचमा कलाकारहरूले ठूलो मुखौटा लगाएर नाच्छन्। मुख्यतः इन्द्रजात्रा जस्ता पर्वहरूमा प्रदर्शन गरिन्छ। यसको उद्देश्य मनोरञ्जनका साथै दुष्ट शक्तिहरूलाई टाढा राख्ने विश्वाससँग जोडिएको हुन्छ। कवोय नाच (Kavoy Dance) “कवोय” पनि नेवारी संस्कृतिको एउटा पात्र वा जनावरजस्तो प्रतीकात्मक रूप हो। यो नाच प्रायः धार्मिक तथा सांस्कृतिक उत्सवहरूमा गरिन्छ। नाचमा हास्य, डर र लोककथाको मिश्रण देखिन्छ। समुदायमा एकता र परम्परा जोगाउने माध्यमको रूपमा लिइन्छ। यी दुवै नाचहरू काठमाडौँ उपत्यकाको समृद्ध सांस्कृतिक पहिचानका महत्वपूर्ण अंश हुन्