බලි ශාන්තිකර්මය | 12 ශ්‍රේණිය | නර්තනය

බලි ශාන්තිකර්මය: ශ්‍රී ලංකාවේ පැරණි යාතුකර්මයක් ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන ශාන්තිකර්මයක් වන බලි ශාන්තිකර්මය, විශේෂයෙන්ම ග්‍රහයින්ගෙන් සිදුවන අපල උපද්‍රව දුරු කර සෙත් ශාන්තිය ලබාගැනීම සඳහා පවත්වනු ලබයි. මෙය ආගමික විශ්වාසයන් සමඟ ගායනය, වාදනය, නර්තනය සහ මූර්ති ශිල්පය වැනි කලාංග රැසක්ผสม වූ යාතු කර්මයකි. උඩරට, පහතරට සහ සබරගමු යනුවෙන් ප්‍රධාන සම්ප්‍රදායන් තුනක් පැවතියද, ඒ සියල්ලෙහිම පොදු චාරිත්‍ර රටාවක් දැකිය හැකිය. "බලි" යන්නෙහි නිරුක්තිය සහ ඓතිහාසික මූලාරම්භය "බලි" යන වචනයට ඓතිහාසික හා ආගමික ග්‍රන්ථවල විවිධ අර්ථකථන දක්නට ලැබේ. එය රජුට ගෙවනු ලබන බද්දක් හෝ තෑග්ගක් ලෙසත්, දෙවියන් උදෙසා කරනු ලබන පූජාවක් ලෙසත් හැඳින්වේ. බෞද්ධ සාහිත්‍යයට අනුව භූත, නාග, යක්ෂ සහ දේවතාවුන් වෙනුවෙන් බලි පූජා පවත්වා ඇත. විශේෂයෙන්ම ග්‍රහ අපල දුරු කරගැනීමට සහ මියගියවුන්ට පින් දීමට කපුටන්ට බත් දීම "කාක බලි" ලෙස හැඳින්වෙන අතර, අභිධානප්පදීපිකාවේ කපුටා හඳුන්වන්නේ "බලි පුට්ඨා" යන නමිනි. පොළොන්නරු යුගයේ නිශ්ශංකමල්ල රජතුමා සහ විජය රජු වැනි පාලකයින් සඳහා බලි යාග පැවැත්වූ බවට සාක්ෂි ඇත. බලි උපත පිළිබඳව එක් මතයක් නොමැති අතර, ඒ සම්බන්ධව කතා පුවත් කිහිපයක්ම ජනප්‍රවාදයේ පවතී. කෝට්ටේ යුගයේ දියුණුව සහ බෞද්ධ බලපෑම කෝට්ටේ යුගයට පෙර සිටම බලි පැවතියද, එහි වර්තමාන ස්වරූපය වැඩි වශයෙන් සකස් වී ඇත්තේ කෝට්ටේ රාජධානි සමයේදීය. ජනප්‍රවාදයට අනුව, වීදාගම හිමියන් විසින් භාරතීය බ්‍රාහ්මණ යාග ක්‍රමයට බෞද්ධ ලක්ෂණ එක් කරමින් මෙම ශාන්තිකර්මය වඩාත් කලාත්මක ලෙස නිර්මාණය කරන ලදී. උන්වහන්සේ විසින් බුදුගුණ කවි ගායනය, මැටියෙන් බලි රූප ඇඹීම හා වර්ණ ගැන්වීම, නර්තනය සහ බෙර වාදනය වැනි නව අංග ඊට එක් කළ බව සඳහන් වේ.ශාන්තිකර්මය පැවැත්වීමේ අරමුණු බලි ශාන්තිකර්මය පැවැත්වීමේ ප්‍රධානතම අරමුණ වන්නේ ජන්ම පත්‍රයට අනුව ඇතිවන ග්‍රහ දෝෂ සහ අපල තත්ත්වයන් දුරුකර ගැනීමයි. ඊට අමතරව වෙනත් අරමුණු සඳහා ද මෙය පවත්වනු ලබයි. ගැබිනි මවුවරුන්ට ආශිර්වාද කිරීමට සහ ඔවුන්ගේ මානසික අපහසුතා දුරු කිරීමට "ගැබ්සෙත් බලිය" පවත්වයි. වැඩිවියට පත් තරුණියකගේ කලඑළි මංගල්‍යය අවසානයේ ග්‍රහ අපල දුරුකර ආරක්ෂාව ලබාගැනීමට ද මෙය සිදුකරයි. වර්ෂාව ලබාගැනීම සඳහා "සුභූත බලිය" සහ "වර්ෂාධිපති බලිය" වැනි බලි යාග පවත්වනු ලැබේ. බලි ඇදුරා බලි ඇදුරා යනු ගායනය, වාදනය, නර්තනය, මූර්ති ඇඹීම, සහ චිත්‍ර ඇඳීම වැනි කුසලතා රැසකින් හෙබි විශේෂිත පුද්ගලයෙකි. ඔහු පස් පවින් වැළකුණු, ගුණවත් අයෙකු විය යුතු බවට පිළිගැනීමක් පවතී. බලි ඇදුරාගේ ඇඳුම සම්ප්‍රදායන් තුනේම බොහෝ දුරට සමාන වන අතර, ඉණට සුදු සේලයක්, රතු රෙද්දක් සහ බෙල්ලට නවගුණ වැලක් පැළඳීම පොදු ලක්ෂණයකි. හිස පළඳනාව සහ අනෙකුත් අංග අනුව සම්ප්‍රදායන් අතර වෙනස්කම් හඳුනාගත හැකිය. කලාත්මක ලක්ෂණ, සංගීතය සහ ගායනා කලාව සහ වර්ණ: බලි රූප මැටියෙන් අඹා ස්වභාවික ද්‍රව්‍ය යොදාගෙන වර්ණ ගන්වයි. ඒ සඳහා ගුරුගල්, පොල්කටු අඟුරු, මකුළු මැටි සහ කොළ වර්ග වැනි දෑ භාවිත කරයි. නවග්‍රහයින් සඳහා නියමිත වර්ණ ඇති අතර, එම නියමයන්ට අනුව රූප වර්ණ ගැන්විය යුතුය. උදාහරණයක් ලෙස, ඉරුට රතු පැහැයද, සිකුරුට සුදු පැහැයද, සෙනසුරුට නිල් පැහැයද නියමිතය. සංගීතය සහ ගායනය: බලි ශාන්තිකර්මයේදී ගායනයට ප්‍රමුඛස්ථානයක් හිමිවන අතර, ඒ හා බැඳුණු විශාල ගීත සාහිත්‍යයක් පවතී. ගායනයට බාධා නොවන සේ හඬ පාලනය කරමින් බෙර වාදනය කිරීමේ සම්ප්‍රදාය "බලි බෙර" ලෙස හැඳින්වේ. යාගයේදී ගායනා කරන විවිධ කවි වර්ග ඇත. අෂ්ටක ගායනා: බුදු ගුණ ප්‍රධාන කොට ආශිර්වාද සඳහා ගායනා කරයි. ග්‍රහ පන්ති කවි: එක් එක් ග්‍රහයාගේ ගුණ, විමාන, වාහන, ආයුධ ආදිය වර්ණනා කරමින් ගායනා කරයි. සිරසපාද කවි: ආතුරයාගේ හිසේ සිට දෙපතුළ දක්වා ඇති දෝෂ දුරු කිරීම සඳහා ගායනා කරයි. ඇඹුම් කවි: එක් එක් බලියේ ස්වභාවය සහ එය නිර්මාණය කරන ආකාරය විස්තර කරන කවි වේ. හීන් හතර කවි: සතර මහා භූතයන් වන පඨවි, ආපෝ, තේජෝ, වායෝ පිළිබඳ විස්තර කරන කවි වේ.#BaliShanthikarmaya #SriLankanCulture #TraditionalRituals #Sinhala #SriLanka #HealingRituals #CulturalHeritage #History #Dance #Music #art