Paulus: 91 tysięcy jeńców i rozkaz, którego nie złamał

Ćwierć miliona ludzi w kotle, dwa miesiące na decyzję i generał, który przez cały ten czas czekał na rozkaz. Na „Sztabie” opowiadamy historię II wojny światowej z polskiej strony – jeśli jest Ci bliska, zasubskrybuj kanał. 22 listopada 1942 roku, lotnisko Gumrak pod Stalingradem. Friedrich Paulus wraca samolotem do armii, wokół której Rosjanie właśnie domykają pierścień. Wieczorem prosi o swobodę działania. Odpowiedź przychodzi w nocy: trzymać się, pomoc nadejdzie. Trzy lata wcześniej, nad Bzurą, to jego sztab zamykał w takim kotle Polaków. Film prowadzi przez dwa okrążenia – jedno, które Paulus zamykał we wrześniu 1939 roku, i drugie, w którym sam utknął nad Wołgą. Co zrobili Polacy w kotle nad Bzurą, czego on nie zrobi ani razu? Dlaczego nie ruszył, kiedy odsiecz była najbliżej? I komu po wojnie opowiadał, że stał tam na rozkaz? Każdy etap na animowanych mapach. 0:00 Gumrak, 22 listopada 1942 4:31 Czy można stąd wyjść? 7:36 Kto zamknął Polaków nad Bzurą? 18:08 Dlaczego właśnie on? 24:44 Dlaczego miasto nie padło? 32:14 Czy on przyjdzie? 40:44 Dlaczego nie oddał broni? 49:37 Po czyjej stronie? 58:40 Kto opisze ten kocioł? Źródła Źródła informacji: A. Beevor, „Stalingrad”; T. Diedrich, „Paulus. Das Trauma von Stalingrad”; M. Kehrig, „Stalingrad. Analyse und Dokumentation einer Schlacht”; W. Görlitz, „Paulus: Ich stehe hier auf Befehl!”; W. Adam, „Der schwere Entschluß”; E. von Manstein, „Verlorene Siege”; T. Kutrzeba, „Bitwa nad Bzurą”; M. Porwit, „Komentarze do historii polskich działań obronnych 1939 roku”; T. Jurga, „Obrona Polski 1939”. Zdjęcia: Bundesarchiv, licencja CC BY-SA 3.0 DE, Bild 101I-001-0251-17, 101I-001-0251-29, 101I-001-0256-05, 101I-001-0256-12, 101I-001-0256-27, 101I-001-0256-29, 101I-001-0256-33, 101I-001-0256-35, 101I-001-0285-21A, 101I-012-0012-05, 101I-012-0016-09, 101I-012-0016-20, 101I-012-0020-13A, 101I-012-0020-16A, 101I-012-0035-11A, 101I-012-0037-23A, 101I-012-0048-09, 101I-013-0068-06A, 101I-013-0068-08, 101I-013-0068-18A, 101I-013-0068-33, 101I-021-2081-31A, 101I-056-1643-29A, 101I-078-3076-16A, 101I-121-0007-24, 101I-121-0008-25, 101I-121-0010-11, 101I-125-0289-29, 101I-216-0417-18, 101I-216-0445-18, 101I-217-0472-16A, 101I-217-0473-23A, 101I-217-0480-09, 101I-218-0513-11A, 101I-218-0524-31, 101I-246-0743-03, 101I-274-0498-15, 101I-311-0903-21A, 101I-311-0904-10A, 101I-311-0940-33, 101I-317-0012-24A, 101I-317-0012-28A, 101I-317-0012-32A, 101I-317-0015-34A, 101I-317-0045-11A, 101I-317-0058-19A, 101I-318-0061-33A, 101I-318-0071-16A, 101I-318-0083-29, 101I-319-0013-26, 101I-329-2984-15A, 101I-383-0337-08, 101I-383-0337-11, 101I-457-0065-36, 101I-617-2571-04, 101I-769-0229-10A, 101I-769-0229-12A, 101I-769-0229-15A, 101I-769-0236-25, 101I-769-0236-27, 116-168-618, 146-1969-125-75, 146-1971-070-73, 146-1971-107-24, 146-1971-107-40, 146-1974-107-66, 146-1978-062-24, 146-1980-018-09, 146-1981-063-26, 146-1981-064-18A, 146-1981-064-22A, 146-1981-064-27A, 146-1981-064-32A, 146-1984-068-27A, 146-2004-0103, 169-0350, 169-0441, 169-0443, 169-0444, 169-0498, 169-0882, 169-0894, 169-0902, 169-0946, 169-0950, 169-0952, 183-12661-0001, 183-18174-0002, 183-18174-0003, 183-18174-0004, 183-18322-0002, 183-18512-0007, 183-18512-0009, 183-18613-0002, 183-1987-0102-505, 183-1987-1210-502, 183-2004-0910-500, 183-2007-0831-500, 183-20670-0006, 183-B22081, 183-B22176, 183-B22188, 183-B22222, 183-B22291, 183-B22359, 183-B22413, 183-B22414, 183-B26922, 183-B28114, 183-B29463, 183-B29474, 183-B29554, 183-B29903, 183-E0406-0022-001, 183-E0406-0022-011, 183-F0316-0204-005, 183-H29376, 183-J16761, 183-J17815, 183-J18797, 183-J19562, 183-J20092, 183-J21826, 183-L07015, 183-P0613-308, 183-R0130-330, 183-R74189, 183-R74190, 183-V01732. Zdjęcia na licencjach CC BY / CC BY-SA (Wikimedia Commons), autorzy: Gieorgij Zielma, Główne Archiwum Moskwy, Helmut Linder, Joachim Döhler, Oleg Knorring, Siemion Alperin, Aleksandr Kapustianski, autor nieznany. Zdjęcia w domenie publicznej: brytyjscy fotografowie wojskowi (Army Film and Photographic Unit, War Office, RAF), zbiory IWM (wygasły Crown Copyright); Nationaal Archief, Wikimedia Commons. Kroniki filmowe (domena publiczna, zbiory NARA / archive.org): „The Army-Navy Screen Magazine” (US Army Signal Corps, 1943–1944); kroniki procesu norymberskiego (US Army Signal Corps, 1946); United News, Office of War Information (1943–1945); „Why We Fight: The Battle of Russia” (US War Department, 1943); „Why We Fight: The Nazis Strike” (US War Department, 1943); Office of War Information (USA); niemieckie filmy z 1939 r. przejęte przez armię USA, zbiory NARA (RG 242); Universal Newsreel (1939–1959); War Department Film Bulletin (US Army, 1943). Mapy: opracowanie własne na podstawie danych wysokościowych (Mapzen Terrain Tiles / SRTM), Natural Earth oraz przebiegu rzek z OpenStreetMap (© autorzy OpenStreetMap, ODbL).