J.M. | Omuz Kinezyolojisi 3: Biyomekanik, işlev ve prensipler

00:00 - GİRİŞ 01:05 - KİNEMATİK PRENSİPLER 01:16 - STERNOKLAVİKÜLER EKLEM BİYOMEKANİĞİ 03:06 - AKROMİOKLAVİKÜLER EKLEM BİYOMEKANİĞİ 04:02 - SKAPULOTOREASİK EKLEM BİYOMEKANİĞİ 08:01 - 1.SKAPULOHUMERAL RİTM 08:39 - 2.TAM ABDUKSİYONDA AK+SK EKLEMLER 09:35 - 3.TAM ABDUKSİYONDA KLAVİKULA+SK EKLEM 10:34 - 4.TAM ABDULSİYONDA SKAPULA 11:13 - 5.TAM ABDUKSİYONDA KLAVİKULA 12:46 - 6.TAM ABDUKSİYONDA HUMERUS 13:20 - BİYOMEKANİK+KASLAR 14:35 - FİNAL /// 1. SKAPULOHUMERAL RİTM. Hani omuz eklemi hatalı, omuz kompleksi olması gerek demiştik ya. işte bu prensip bu kavramın tam olarak ispatıdır. Abduksiyon sırasında GH eklemin hareketine orantılı bir ST yukarı rotasyonu eşlik eder. Bu ritmin altın oranı 2:1 dir. 30’ GH tek başına abduksiyonun ardından her 2’lik GH hareketine 1’lik ST yukarı rotasyon eşlik eder. Böylece toplam 120’ abduksiyon GH eklem tarafından gerçekleştirilirken, 60’ abduksiyon ST eklemden gelir. /// 2. SK VE AK EKLEMLERİN FUL ABDUKSİYONDA ROLÜ. Bahsi geçen ST eklemin ful abduksiyonda 60’ hareketi tabi ki SK ve AK kardeşlerin ortak başarısından başka birşey olamazdı. Unutmayalım ki, SK ve AK aileleri çiftçi ve ST amca bir komisyoncudur. SK ve AK eklemlerin her birirnin bu 60’ ye katkısı 30’ civarındadır. Bu grafikte SK eklemin önce harekete geçtiğini ve omuzun 90’ abduksiyonunda maksimum hareketine ulaştığını ve AK eklemin yaklaşık buradan itibaren harekete geçtiğini görmekteyiz. Yine de kompleks bir ritm söz konusu olduğu için bu hareketi ST eklem olarak özetlemek daha kolaydır. /// 3. FUL ABDUKSİYON SIRASINDA KLAVİKULA POSTERİORA RETRAKTE OLUR. Klavikulanın zaten S şeklini ve 20’ posterior açılanmasını şıp diye hatırladık. Bu S şekli yaklaşık Krank koluna benziyor. Krank mı o ne lan dediğinizi duyar gibiyim. İŞte bu Krank. Fizik 1. Mekanikteki en basit cihazlardan biri. Bir taraftan dairesel döndürüldüğünde ucuna bağlı bulunan cismi kendi etrafında döndürür. Şimdi klavikulayı işin içine katalım. Klavikula bu sırada 15’ daha posteriora çekilir. /// 4. FUL ABDUKSİYONDA SKAPULADA POSTERİOR EĞİM VE DIŞ ROTASYON GELİŞİR. Bu hareket esasında aynı dizde olduğu gibi, omuz kemerinin skapulanın yük taşımasına izin verecek şekilde ekstansiyona geldiğini ifade eder. Bunu tam model üzerinde göstermek biraz zordur. Skapula maketi izerinden anlatmaya çalışayım. Skapula 20’ posteriora açılanır ve 10’ civarında eksternal rotasyon göstererek inferior açısıyla toraks posterolateral duvarından güç alır. Ayrıca humerus başının elevasyonda özellikle korakoid çıkıntıya takılmaması ve subakromial aralığı daraltıp hareketi kısıtlanmaması için bu prensip son derece önemli. /// 5. FUL ABDUKSİYONDA KLAVİKULA UZUN AKSI ETRAFINDA POSTERİORA DÖNER. Bu kinematik kurala en son 3. kuralda olmak üzere iki kere değinmiştik. 3 yapalım ve pekiştirelim. Klavikulanın zaten S şeklini ve 20’ posterior açılanmasını şıp diye hatırladık. Aynı krank kolu gibi sadece elevasyon değil, geometriden dolayı aynı zamanda 15’ retraksiyon ve 30’ posterior açılanma da gelişmiş oluyor. Burda çok eneterasan bir krank mekanizması devreye giriyor. Abduksiyonun erken safhasında Skapula AK eklem aracılığıyla yukarı rotasyona başlıyor. Bu sırada zaten gergin olan KORAKOKLAVİKÜLER LİGAMANLAR iyice gerilip SKAPULANIN daha fazla dönmesine engel olacaktır. Fakat Skapula KK ligamanlar aracılığıyla klavikulaya asılır ve skapulanın yukarı rotasyon, posterior tilt, eksternal rotasyon hareketlerinin hepsi klavikulada eşgüdümlü posterior açılanmayı ortaya çıkarır. Tıpkı bir dans gibi. KK ligamanlar zedelenmiş olursa, klavikula sadece elevasyona uğrar ve skapulayla gerçekleştirdiği dans tamamen AK ekleme aktarılmaya çalışılarak burdaki zaten zayıf bağ ve kırıkırdak yapılarını örseleyerek zaman içinde skapulanın yukarı rotasyonunu da imkansız hale getirecektir. Skapula yukarı 30’lik rotasyonunu bu eklemden dolayı kaybederse, ful absuksiyon tamamen imkansız hale gelecektir. Bir başka nüans da, Klavikula çubuk gibi düz bir şekle sahip olsaydı 180’ abduksiyon kesinlikle imkansız olacaktı. /// 6. ve sonuncu prensip. FUL ABDUKSİYONDA HUMERUSUN DOĞAL DIŞ ROTASYONU. Bu prensibi hemen şu anda deneyebilirsin. Kolun iç rotasyondayken abduksiyon yaptırmaya çalış. Bir yerden sonra gitmiyor. Mecbur dış rotasyona çevirerek veya birazcık fleksiyona getirerek abduksiyonu tamamlamak zorundasın. Çünkü Humerus major tüberkül akromiona takılır. /// Kaynaklar: Kinesiology of the musculoskeletal system : Foundations for rehabilitation / Donald A. Neumann Kinesiology: The mechanics and pathomechanics of human movement, 2nd ed., Carol A. Oatis İskelet maketi 1: https://www.kineman.com/new/webapp/in... İskelet maketi 2: Anatomyka app. AppStore. amyotrophy. 10.1007/978-1-4614-8515-5_32. Case courtesy of Dr Henry Knipe, Radiopaedia.org, rID: 73307 https://www.tes.com/lessons/L3tVGnyQa... Music1: bensound.com - Jazz Comedy Music2: Everdream - Epic Soul Factory . SOSYAL ORTOPEDİST®