İslamda ağlın yeri və dəyəri | Anar Qafarov | 12.06.2025

Mövzu: İslamda ağlın yeri və dəyəri Qonaq: Anar Qafarov, Aİİ, Dinşünaslıq kafedrasının müdürü, f.f.d. dos. İslam dini yalnız inanc deyil, eyni zamanda təfəkkür dinidir. Qurani-Kərimdə insanın ağlını işlətməsi, düşünməsi, nəticə çıxarması dəfələrlə təşviq edilir. "Düşünmürsünüzmü?", "Ağlınızı işlətmirsinizmi?" kimi suallar Quranda tez-tez təkrarlanır və bu, İslamın kor inanc deyil, idrak üzərində qurulan bir sistem olduğunu göstərir. Tarixən İslam fəlsəfəsi, kəlam və fiqh sahələrində ağlın rolu böyük olmuş, ağıl və nəql münasibətləri geniş şəkildə müzakirə edilmişdir. Bu proqramda İslamın ağıl haqqında fundamental baxışını, onun vəhy ilə münasibətini və çağdaş dünyada bu anlayışın aktuallığını araşdıracağıq. • İslam fəlsəfəsində və Qurani-Kərimdə ağıl hansı funksiyanı daşıyır? Sadəcə idrak vasitəsidir, yoxsa iman üçün də zəruridir? • Tarix boyu müsəlman alimləri – xüsusilə fəlsəfə və kəlam məktəbləri – ağıl və vəhy münasibətini necə izah etmişlər? Bu münasibətdə hansı fərqli yanaşmalar ortaya çıxıb? • Ağılın sərhədləri varmı? Yəni insan ağlı dini məsələləri nə qədər dərk edə və qiymətləndirə bilər? • İslamın ilk dövrlərindəki rasional düşüncə mühitindən indiki dövrə keçid zamanı hansı itkilər yaşanıb və bu, müsəlman düşüncəsinə necə təsir edib? • Müasir dövrdə İslam dünyasında ağılın və müstəqil düşüncənin təşviqi hansı maneələrlə qarşılaşır və bu, İslamın öz məntiqinə uyğunmu?