بعد از قطع آمپول‌های لاغری (اوزمپیک و مونجارو) وزن برمی‌گردد؟ راه‌های جلوگیری از چاقی دوباره

بعد از قطع، دوباره چاق می‌شویم؟ اگر با سماگلوتاید یا تیرزپاتاید وزن کم کنیم و بعد دارو را قطع کنیم، آیا تمام وزن دوباره برمی‌گردد؟ چرا اشتها پس از قطع دارو بیشتر می‌شود و آیا آمپول‌های لاغری باید برای مدت طولانی ادامه پیدا کنند؟ در این گفت‌وگو با دکتر علی جمشیدی‌فرد، فوق‌تخصص غدد و متابولیسم، درباره بازگشت وزن پس از قطع داروهای جدید چاقی، نتایج مطالعات سماگلوتاید و تیرزپاتاید و راه‌های علمی حفظ کاهش وزن صحبت می‌کنیم. در این برنامه به پرسش‌های مهم زیر پاسخ می‌دهیم: چرا بعد از قطع آمپول‌های لاغری وزن برمی‌گردد؟ آیا علت فقط افزایش اشتهاست؟ بدن بعد از کاهش وزن چه تغییرات متابولیکی پیدا می‌کند؟ آیا بازگشت وزن نشانه شکست درمان است؟ بعد از قطع سماگلوتاید معمولاً چقدر وزن برمی‌گردد؟ بعد از قطع تیرزپاتاید چه اتفاقی می‌افتد؟ آیا همه افراد دوباره به وزن اولیه می‌رسند؟ آیا این داروها باید مادام‌العمر مصرف شوند؟ وقتی به وزن هدف رسیدیم، می‌توان دارو را قطع کرد؟ چه کسانی ممکن است به درمان طولانی‌مدت نیاز داشته باشند؟ آیا دوز نگهدارنده وجود دارد؟ آیا قطع تدریجی بهتر از قطع ناگهانی است؟ رژیم غذایی بعد از قطع دارو باید چگونه باشد؟ ورزش هوازی مهم‌تر است یا تمرین قدرتی؟ آیا افزایش عضله به حفظ وزن کمک می‌کند؟ خواب چه نقشی در کنترل وزن دارد؟ چند وقت یک‌بار باید خود را وزن کنیم؟ اگر وزن دوباره بالا رفت، چه زمانی باید مداخله کرد؟ آیا می‌توان همان دارو را دوباره شروع کرد؟ بعد از کاهش وزن، بدن تمایل دارد بخشی از وزن ازدست‌رفته را دوباره به دست آورد. با قطع دارو، اثر کاهش اشتها و افزایش احساس سیری کمتر می‌شود و هم‌زمان تغییرات فیزیولوژیک ناشی از کاهش وزن می‌توانند حفظ وزن جدید را دشوارتر کنند. به همین دلیل، بازگشت وزن را نباید صرفاً به بی‌ارادگی فرد نسبت داد. چاقی در بسیاری از افراد یک بیماری مزمن و مستعد عود است. مطالعات نیز نشان داده‌اند که قطع درمان می‌تواند با بازگشت قابل‌توجه وزن همراه باشد. در ادامه مطالعه STEP 1، افرادی که سماگلوتاید ۲٫۴ میلی‌گرم را قطع کردند، طی یک سال حدود دوسوم کاهش وزن قبلی خود را دوباره به دست آوردند. در مطالعه SURMOUNT-4 نیز افرادی که پس از دوره درمان تیرزپاتاید به دارونما تغییر داده شدند، طی ۵۲ هفته به‌طور متوسط حدود ۱۴ درصد نسبت به وزن زمان قطع دارو افزایش وزن پیدا کردند. اما این به معنای بازگشت کامل وزن در همه افراد نیست. میزان بازگشت وزن بین افراد متفاوت است. رسیدن به وزن هدف نیز الزاماً به معنی پایان درمان نیست. همان‌طور که کنترل فشار خون یا دیابت ممکن است نیازمند درمان طولانی‌مدت باشد، درمان چاقی نیز در بعضی افراد به مدیریت طولانی‌مدت نیاز دارد. ادامه درمان به اثربخشی، عوارض، بیماری‌های همراه، هزینه، دسترسی و ترجیح فرد بستگی دارد. اگر تصمیم به قطع دارو گرفته شود، برنامه حفظ وزن اهمیت زیادی پیدا می‌کند. الگوی غذایی قابل‌ادامه، دریافت پروتئین و فیبر مناسب، فعالیت بدنی منظم، تمرین مقاومتی، خواب کافی و پایش منظم وزن از اجزای مهم این برنامه هستند. هدف این اقدامات کاهش احتمال بازگشت وزن است؛ نه اینکه تضمین کنند وزن هرگز افزایش پیدا نخواهد کرد. پایش وزن نیز اهمیت دارد. بهتر است افزایش وزن در مراحل ابتدایی شناسایی شود و پیش از آنکه بخش بزرگی از وزن ازدست‌رفته برگردد، برنامه درمانی دوباره ارزیابی شود. اگر پس از قطع دارو وزن دوباره افزایش پیدا کند، ممکن است شروع مجدد درمان، تغییر دارو یا اصلاح برنامه درمانی مطرح شود. این تصمیم باید براساس وضعیت همان فرد گرفته شود. همچنین در حال حاضر شواهد کافی وجود ندارد که نشان دهد صرفاً کم‌کردن تدریجی دوز، به‌تنهایی می‌تواند از بازگشت وزن جلوگیری کند. دوز دارو نیز نباید برای ایجاد یک «دوز نگهدارنده» به‌صورت خودسرانه تغییر داده شود. پیام اصلی این برنامه این است که کاهش وزن پایان درمان چاقی نیست؛ حفظ وزن مرحله دوم درمان است. اگر بعد از قطع دارو مقداری وزن برگردد، این اتفاق لزوماً نشانه شکست یا ضعف اراده نیست. مهم این است که برای دوره پس از کاهش وزن نیز از ابتدا یک برنامه بلندمدت وجود داشته باشد. مهمان: دکتر علی جمشیدی‌فرد فوق‌تخصص غدد و متابولیسم میزبان: دکتر اکبر نیک‌پژوه متخصص پزشکی پیشگیری و اجتماعی English medical terms: Semaglutide, tirzepatide, GLP-1 receptor agonist, GIP/GLP-1 receptor agonist, weight regain, weight maintenance, obesity treatment, appetite regulation, metabolic adaptation, chronic obesity management, STEP 1, SURMOUNT-4 این برنامه با هدف آموزش عمومی تهیه شده است و جایگزین تصمیم‌گیری فردی درباره شروع، ادامه، کاهش دوز یا قطع داروهای درمان چاقی نیست. تغییر درمان باید با توجه به وضعیت پزشکی هر فرد و تحت نظر پزشک انجام شود. #سماگلوتاید #تیرزپاتاید #کاهش_وزن