Vol.055 | កុំជាប់ជាមួយនាមរូបជាធម៌នាំទុក្ខ លោកគ្រូ អគ្គបណ្ឌិត ប៊ុត សាវង្ស

Vol.055 | កុំជាប់ជាមួយនាមរូបជាធម៌នាំទុក្ខ លោកគ្រូ អគ្គបណ្ឌិត ប៊ុត សាវង្ស ការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវនាមរូបជាធម៌នាំទុក្ខ គឺជាសច្ចធម៌ដ៏ជ្រាលជ្រៅមួយក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ដែលពន្យល់ពីដើមចែងនៃសេចក្តីទុក្ខទាំងអស់របស់មនុស្សលោក។ «នាម» សំដៅដល់ចិត្ត និងបុគ្គលិកលក្ខណៈនៃអារម្មណ៍ វេទនា សញ្ញា សង្ខារ និងវិញ្ញាណ រីឯ «រូប» សំដៅដល់រាងកាយសម្ភារៈដែលផ្សំឡើងដោយមហាភូតរូបទាំងបួន។ ធម្មជាតិទាំងពីរនេះមិនមែនជារបស់ស្ថិតស្ថេរអចិន្ត្រៃយ៍ឡើយ វាជារបស់មិនទៀង ជាទុក្ខ និងជាអនត្តា។ បញ្ហាកើតឡើងនៅពេលដែលមនុស្សយើងដោយអវិជ្ជា (ភាពល្ងង់ខ្លៅ) បានយកនាម និងរូបនេះមកធ្វើជា «ខ្លួនយើង» ជា «របស់ខ្ញុំ» ឬជា «អញ»។ ការយល់ច្រឡំនេះជំរុញឱ្យមានការស្រឡាញ់ចូលចិត្ត ការតោងជាប់ និងការប្រកាន់ខ្ជាប់។ នៅពេលដែលរូបកាយទ្រុឌទ្រាយ ចាស់ជរា ឬឈឺថ្កាត់ ហើយនាម (ចិត្ត) ជួបប្រទះនឹងការខកចិត្ត ព្រាត់ប្រាសពី1រឿងរ៉ាវ ឬមនុស្សជាទីស្រឡាញ់ សេចក្តីទុក្ខវេទនាផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្តក៏ផ្ទុះឡើងយ៉ាងខ្លាំងក្លា។ ការប្រកាន់ថាជារបស់ខ្លួន ធ្វើឱ្យយើងក្លាយជាទាសករនៃតណ្ហា និងឧបាទាន។ ព្រះពុទ្ធទ្រង់ប្រៀនប្រដៅឱ្យយើងពិចារណាមើលនាមរូបដោយបញ្ញា យល់ពីសភាវៈពិតរបស់វាថាគ្រាន់តែជារបស់កើតឡើង តាំងនៅ និងរលត់ទៅតាមហេតុផលធម្មជាតិប៉ុណ្ណោះ។ ការមិនប្រកាន់ខ្ជាប់ មិនមែនមានន័យថាត្រូវបំផ្លាញចោលនូវរូបកាយ ឬបដិសេធអារម្មណ៍នោះទេ ប៉ុន្តែគឺជាការរស់នៅដោយមានការដឹងខ្លួន (ស្មារតី) មិនយករូបកាយ និងអារម្មណ៍មកធ្វើជាបន្ទុកដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ។ នៅពេលដែលចិត្តលែងតោងជាប់ ស្មារតីក៏មានសេរីភាព រួចចាកផុតពីចំណងនៃទុក្ខ ហើយទទួលបាននូវសេចក្តីស្ងប់សុខដ៏ពិតប្រាកដ