تپش قلب با نوار قلب طبیعی؛ آیا ممکن است آریتمی پنهان داشته باشیم؟

نوار قلب طبیعی؛ پس چرا تپش؟ اگر چند بار نوار قلب گرفته‌اید و نتیجه طبیعی بوده، اما هنوز گاهی احساس تپش، ضربان نامنظم، جاافتادن ضربان یا حملات ناگهانی تندی قلب دارید، آیا ممکن است آریتمی پنهانی وجود داشته باشد؟ در این گفت‌وگو با دکتر امیر فرجام فاضلی‌فر، فوق‌تخصص الکتروفیزیولوژی و آریتمی قلب، درباره محدودیت نوار قلب معمولی، آریتمی‌های متناوب، هولتر قلب، مانیتورهای طولانی‌مدت، ساعت‌های هوشمند و شرایطی که نیاز به بررسی تخصصی بیشتری دارند صحبت می‌کنیم. در این برنامه به پرسش‌های مهم زیر پاسخ می‌دهیم: چرا ممکن است نوار قلب طبیعی باشد اما فرد همچنان تپش داشته باشد؟ آیا نوار قلب طبیعی یعنی هیچ آریتمی‌ای وجود ندارد؟ چرا بعضی آریتمی‌ها فقط چند ثانیه یا چند دقیقه ظاهر می‌شوند؟ آیا PAC و PVC ممکن است در نوار معمولی ثبت نشوند؟ آیا اضطراب می‌تواند باعث تپش قلب با ریتم طبیعی شود؟ از کجا بفهمیم تپش قلب ناشی از اضطراب است یا آریتمی واقعی؟ شروع و پایان ناگهانی تپش چه اهمیتی دارد؟ آیا کم‌خونی، تیروئید یا کم‌آبی می‌توانند باعث تپش شوند؟ شدت احساس تپش با خطر آریتمی ارتباط دارد؟ هولتر ۲۴ ساعته برای چه کسانی مناسب است؟ اگر حمله فقط ماهی یک بار رخ دهد، هولتر ۲۴ ساعته کافی است؟ مانیتور چندروزه یا چند هفته‌ای چه زمانی لازم می‌شود؟ Event Recorder چیست؟ لوپ رکوردر کاشتنی برای چه کسانی استفاده می‌شود؟ آیا ساعت هوشمند می‌تواند آریتمی را تشخیص دهد؟ تفاوت حسگر نوری ساعت با نوار قلب تک‌اشتقاقی چیست؟ هشدار «ضربان نامنظم» ساعت هوشمند چقدر قابل اعتماد است؟ اگر ساعت هیچ هشداری ندهد، آیا آریتمی رد می‌شود؟ چه زمانی تپش قلب با نوار طبیعی نیازمند مراجعه تخصصی است؟ چه زمانی باید فوراً به اورژانس مراجعه کرد؟ نوار قلب معمولی یا ECG فعالیت الکتریکی قلب را فقط در مدت کوتاهی ثبت می‌کند. اگر آریتمی در همان چند ثانیه یا دقیقه وجود نداشته باشد، ممکن است نوار قلب کاملاً طبیعی باشد. به همین دلیل، طبیعی بودن نوار قلب در زمانی که فرد علامتی ندارد، همه آریتمی‌های متناوب را رد نمی‌کند. برخی افراد ممکن است در طول روز چند بار ضربان زودرس یا حملات کوتاه تندی قلب داشته باشند، اما هنگام مراجعه به مطب ریتم قلب کاملاً طبیعی باشد. از طرف دیگر، هر احساس تپش هم الزاماً آریتمی نیست. گاهی فرد در ریتم سینوسی طبیعی، اما هنگام اضطراب، فعالیت، کم‌آبی، مصرف کافئین یا افزایش آدرنالین، ضربان قلب را شدیدتر احساس می‌کند. به همین دلیل یکی از مهم‌ترین اصول تشخیص این است که «علامت» و «ریتم قلب» هم‌زمان ثبت شوند. شرح حال نیز اهمیت زیادی دارد. شروع و پایان ناگهانی حمله، مدت آن، ارتباط با فعالیت یا استراحت، مصرف کافئین یا داروها و علائم همراه همگی می‌توانند سرنخ ایجاد کنند. تپش همراه با سرگیجه شدید، غش، درد قفسه سینه یا تنگی نفس اهمیت بیشتری دارد. همچنین نباید همه تپش‌ها را بدون بررسی کافی به اضطراب نسبت داد. اضطراب و آریتمی حتی می‌توانند هم‌زمان وجود داشته باشند. اگر علائم تقریباً هر روز رخ دهند، هولتر ۲۴ یا ۴۸ ساعته می‌تواند مفید باشد. اما اگر فرد فقط ماهی یک بار برای چند دقیقه تپش داشته باشد، طبیعی‌بودن هولتر یک‌روزه چندان تعجب‌آور نیست. در چنین شرایطی ممکن است مانیتور چندروزه یا چند هفته‌ای، Event Recorder یا در موارد منتخب لوپ رکوردر کاشتنی مناسب‌تر باشد. انتخاب وسیله پایش باید براساس دفعات حمله، مدت آن و میزان خطر بالینی انجام شود. ساعت‌های هوشمند نیز در سال‌های اخیر نقش بیشتری پیدا کرده‌اند. بعضی دستگاه‌ها فقط با حسگر نوری یا PPG ضربان را اندازه می‌گیرند و بعضی امکان ثبت نوار قلب تک‌اشتقاقی دارند. این ابزارها می‌توانند در شناسایی بعضی ریتم‌ها، به‌ویژه احتمال فیبریلاسیون دهلیزی، کمک‌کننده باشند. اما هشدار ساعت به‌تنهایی تشخیص قطعی نیست و نبود هشدار نیز آریتمی را رد نمی‌کند. اگر دستگاه در هنگام علامت نوار قابل ذخیره ثبت کند، نشان‌دادن آن به پزشک می‌تواند بسیار کمک‌کننده باشد. افرادی که تپش قلب همراه با غش، نزدیک‌شدن به غش، درد قفسه سینه، تنگی نفس شدید، افت فشار یا بدحالی واضح دارند نیاز به ارزیابی سریع‌تری دارند. سابقه بیماری ساختاری قلب، نارسایی قلب، سکته قلبی یا سابقه خانوادگی مرگ ناگهانی قلبی در سن پایین نیز آستانه بررسی تخصصی را پایین‌تر می‌آورد. پیام اصلی این برنامه این است که نوار قلب طبیعی به معنی «آریتمی غیرممکن است» نیست. اگر حملات ادامه دارند، مهم‌ترین قدم این است که ریتم قلب هنگام بروز علامت ثبت شود و نوع پایش بر اساس دفعات و شدت علائم انتخاب شود. مهمان: دکتر امیر فرجام فاضلی‌فر فوق‌تخصص الکتروفیزیولوژی و آریتمی قلب میزبان: دکتر اکبر نیک‌پژوه English medical terms: Palpitations, normal ECG, intermittent arrhythmia, paroxysmal arrhythmia, premature atrial contractions, PAC, premature ventricular contractions, PVC, Holter monitor, ambulatory ECG monitoring, event recorder, patch monitor, implantable loop recorder, ILR, smart watch ECG, photoplethysmography, PPG, atrial fibrillation این برنامه با هدف آموزش عمومی تهیه شده است و جایگزین ارزیابی فردی توسط متخصص قلب نیست. تپش قلب همراه با غش، درد قفسه سینه، تنگی نفس شدید، افت فشار یا کاهش هوشیاری نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است. #تپش_قلب #آریتمی #هولتر_قلب