ପରମ ତତ୍ତ୍ଵ ରହସ୍ଯାମୃତ ଗୀତା ଭାଗବତ ଉପନିଷଦ param tattwa rahasyamrut @SL658/S159

ପରମ ତତ୍ତ୍ଵ ରହସ୍ଯାମୃତ ଗୀତା ଭାଗବତ ଉପନିଷଦ param tattwa rahasyamrut @SL658/S159 ଏହି ଗୀତଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭାବ ହେଉଛି—ଗୀତା, ଭାଗବତ, ଉପନିଷଦ, ରାମାୟଣ, ମହାଭାରତ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପୋଥି-ପୁରାଣ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚିଥିବା ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ସୃଷ୍ଟିର ରହସ୍ୟକୁ ଜ୍ଞାନ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଦୃଷ୍ଟିରେ ବୁଝିବା। ପ୍ରଥମ ପଦ — ପୋଥି ପୁରାଣରେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଜ୍ଞାନ “ପୋଥି ପୁରାଣରେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଜ୍ଞାନ” କହିବାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ପ୍ରାଚୀନ ଧାର୍ମିକ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକରେ କେବଳ ଧାର୍ମିକ କଥା ନୁହେଁ, ବରଂ ସୃଷ୍ଟି, ଜୀବନ, ଆତ୍ମା, ପରମାତ୍ମା ଓ ଜଗତ ସମ୍ପର୍କରେ ଗଭୀର ଚିନ୍ତନ ରହିଛି। “ଜ୍ଞାନୀ ଲାଭ କରେ ପ୍ରଭୁ ଦର୍ଶନ”—ଏଠାରେ ପ୍ରଭୁ ଦର୍ଶନକୁ କେବଳ ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖିବା ଭାବରେ ନୁହେଁ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଆତ୍ମବୋଧ ମାଧ୍ୟମରେ ପରମ ସତ୍ୟକୁ ଅନୁଭବ କରିବା ଭାବରେ ବୁଝାଯାଇପାରେ। “ନାନା ମୁନି ନାନା କାହାଣୀ ମତେ / ସୃଷ୍ଟିର ରହସ୍ୟ ଦର୍ଶାଇ ଗୀତେ”—ବିଭିନ୍ନ ଋଷି-ମୁନିଙ୍କ ଚିନ୍ତା, ଉପଦେଶ ଓ କାହାଣୀ ମାଧ୍ୟମରେ ସୃଷ୍ଟିର ଗଭୀର ରହସ୍ୟକୁ ବୁଝାଇବାର ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଇଛି। “ଯୋଗ ଯାଗ ବଳେ ନିର୍ବାଣ ପଥ”—ଯୋଗ, ସାଧନା ଓ ଆତ୍ମଶୁଦ୍ଧି ମାଧ୍ୟମରେ ମୁକ୍ତି ବା ନିର୍ବାଣର ପଥ ଖୋଜିବାକୁ ଏଠାରେ ସୂଚନା କରାଯାଇଛି। ଦ୍ୱିତୀୟ ପଦ — ପରମାତ୍ମା ପ୍ରାପ୍ତିର ବିଭିନ୍ନ ପଥ “କର୍ମ ଜ୍ଞାନ ଧ୍ୟାନ ଭକତି ଯୋଗେ”—ମଣିଷ ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ପାଇବା ପାଇଁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପଥ ଅନୁସରଣ କରିପାରେ। କର୍ମଯୋଗ, ଜ୍ଞାନଯୋଗ, ଧ୍ୟାନ ଓ ଭକ୍ତି—ସବୁ ନିଜ ନିଜ ଭାବରେ ଆତ୍ମଉନ୍ନତିର ମାର୍ଗ। “ସାଂଖ୍ୟ ମୋକ୍ଷ ଆଦି ବିବିଧ ଭାଗେ”—ଭାରତୀୟ ଦର୍ଶନରେ ସାଂଖ୍ୟ ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ଦାର୍ଶନିକ ଚିନ୍ତାଧାରା ଓ ମୋକ୍ଷର ବିଭିନ୍ନ ଧାରଣା ରହିଛି। “ପରମାତ୍ମା ସାଥେ ହେବାକୁ ଯୋଗ / କେତେ ପଥ ମତ ରହିଛି ଭାଗ”—ପରମ ସତ୍ୟକୁ ପାଇବା ପାଇଁ ଏକମାତ୍ର ପଥ ନାହିଁ; ଭିନ୍ନ ମଣିଷ ଭିନ୍ନ ମାର୍ଗ ଓ ମତ ମାଧ୍ୟମରେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସତ୍ୟକୁ ଖୋଜିପାରନ୍ତି। “ଦିବ୍ୟଜ୍ଞାନେ ଦୃଶ୍ୟ ସାରା ଜଗତ”—ସାଧାରଣ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଯାହା ଦେଖାଯାଏ, ତାହାର ପଛରେ ଥିବା ଗଭୀର ସତ୍ୟକୁ ଦିବ୍ୟଜ୍ଞାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଦେଖିବାର ଭାବ ଏଠାରେ ରହିଛି। ତୃତୀୟ ପଦ — ବୀଜ ମଧ୍ୟରେ ବିରାଟ ବୃକ୍ଷ “ବିରାଟ ବୃକ୍ଷର ଛୋଟିଆ ବୀଜ”—ଏହା ଗୀତର ଏକ ଗଭୀର ଉପମା। ଏକ ଛୋଟ ବୀଜ ଭିତରେ ଯେପରି ଏକ ବିରାଟ ବୃକ୍ଷର ସମ୍ଭାବନା ଲୁଚି ରହେ, ସେହିପରି ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ତତ୍ତ୍ୱ ମଧ୍ୟରେ ବିଶାଳ ସତ୍ୟର ସଙ୍କେତ ରହିପାରେ। “ଦିବ୍ୟଜ୍ଞାନ ନେତ୍ରେ ତାହାକୁ ଖୋଜ”—ସେହି ଗଭୀର ତତ୍ତ୍ୱକୁ ବାହ୍ୟ ଆଖିରେ ନୁହେଁ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଆତ୍ମଚିନ୍ତନର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଖୋଜିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। “ହିସାବ ଅନେକ ସୂତ୍ର ଗୋଟିଏ / ଗୋଟିଏରେ ଆପେ ଦିପାଖ ରହେ”—ବିଭିନ୍ନ ମତ, ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଅନେକ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ସେଗୁଡ଼ିକର ମୂଳ ସତ୍ୟ ଏକ ହୋଇପାରେ। ଗୋଟିଏ ସତ୍ୟକୁ ବୁଝିଲେ ଅନେକ ରହସ୍ୟର ଦ୍ୱାର ଖୋଲିଯାଏ—ଏହି ଭାବଟି ଏଠାରେ ଦେଖାଯାଏ। “ଅନ୍ଧାର ଆଲୋକ ଶ୍ରୀମନ ମତ”—ଅଜ୍ଞାନର ଅନ୍ଧକାର ଓ ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକ ମଣିଷର ମନ ସହିତ ଜଡ଼ିତ। ଜ୍ଞାନ ଆସିଲେ ଅଜ୍ଞାନର ଅନ୍ଧକାର ଦୂର ହୁଏ। ଶେଷରେ — “ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ, ରହସ୍ୟାମୃତ” “ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ—ରହସ୍ୟାମୃତ / ଗୀତା ଭାଗବତ ଉପନିଷଦ / ରାମାୟଣ ମହାଭାରତ”—ଗୀତର ଶେଷରେ ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ରହସ୍ୟର ଜ୍ଞାନଭଣ୍ଡାର ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଇଛି। ସାରକଥା ଏହି ଗୀତରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ପୋଥି-ପୁରାଣ ଓ ମହାନ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକ କେବଳ କାହାଣୀର ସଂଗ୍ରହ ନୁହେଁ; ସେଗୁଡ଼ିକ ଜୀବନ, ସୃଷ୍ଟି, ଆତ୍ମା, ପରମାତ୍ମା ଓ ମୋକ୍ଷ ସମ୍ପର୍କରେ ମଣିଷକୁ ଚିନ୍ତା କରିବାର ଦିଗ ଦେଇଥାଏ। ଅନେକ ପଥ ଓ ମତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ପରମ ସତ୍ୟକୁ ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକରେ ଖୋଜିବା ହେଉଛି ଏହି ଗୀତର ମୁଖ୍ୟ ବାର୍ତ୍ତା। * * * *