02- Jaap Sahib Chand 1 Episode 02

ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਛੰਦ ੧ (ਛਪੈ ਛੰਦ) ਦੇ ਤੁਕ-ਵਾਰ ਅਰਥ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਸੁਨੇਹਾ: ਤੁਕ-ਵਾਰ ਅਰਥ (Sentence-by-Sentence Meaning) ਚੱਕ੍ਰ ਚਿਹਨ ਅਰੁ ਬਰਨ ਜਾਤਿ ਅਰੁ ਪਾਤਿ ਨਹਿਨ ਜਿਹ ॥ ਅਰਥ: ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਕੋਈ ਗੋਲ ਨਿਸ਼ਾਨ (ਚੱਕਰ), ਚਿੰਨ੍ਹ (ਨਿਸ਼ਾਨੀ), ਵਰਨ (ਰੰਗ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ), ਜਾਤ ਜਾਂ ਗੋਤ/ਕੁਲ (ਪਾਤ) ਨਹੀਂ ਹੈ । ਰੂਪ ਰੰਗ ਅਰੁ ਰੇਖ ਭੇਖ ਕੋਊ ਕਹਿ ਨ ਸਕਤ ਕਿਹ ॥ ਅਰਥ: ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਖਾਸ ਰੂਪ, ਰੰਗ, ਲਕੀਰ (ਰੇਖਾ) ਜਾਂ ਪਹਿਰਾਵਾ (ਭੇਖ) ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਕਿ ਉਹ ਕੇਹਾ ਹੈ । ਅਚਲ ਮੂਰਤਿ ਅਨਭਉ ਪ੍ਰਕਾਸ ਅਮਿਤੋਜਿ ਕਹਿੱਜੈ ॥ ਅਰਥ: ਉਸ ਦੀ ਹਸਤੀ/ਹੋਂਦ ਅਚੱਲ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੇ ਗਿਆਨ ਸੁਤੇ-ਸਿੱਧ (ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ) ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਪਾਰ/ਅਮਿਣਵੀਂ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ (ਅਮਿਤੋਜ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ । ਕੋਟਿ ਇੰਦ੍ਰ ਇੰਦ੍ਰਾਣ ਸਾਹੁ ਸਾਹਾਣਿ ਗਣਿਜੈ ॥ ਅਰਥ: ਉਹ ਕਰੋੜਾਂ ਇੰਦਰਾਂ ਦਾ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹਾਂ ਦਾ ਵੀ ਸ਼ਾਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਤ੍ਰਿਭਵਣ ਮਹੀਪ ਸੁਰ ਨਰ ਅਸੁਰ ਨੇਤ ਨੇਤ ਬਨ ਤ੍ਰਿਣ ਕਹਤ ॥ ਅਰਥ: ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ (ਮਹੀਪ), ਦੇਵਤੇ (ਸੁਰ), ਮਨੁੱਖ (ਨਰ), ਦੈਤ (ਅਸੁਰ) ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਤਿਣਕੇ (ਘਾਹ ਦੇ ਪੱਤੇ) ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ 'ਨੇਤ ਨੇਤ' (ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ । ਤ੍ਵ ਸਰਬ ਨਾਮ ਕਥੈ ਕਵਨ ਕਰਮ ਨਾਮ ਬਰਨਤ ਸੁਮਤ ॥੧॥ ਅਰਥ: ਹੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ! ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਮੁਕੰਮਲ ਨਾਮ ਕੌਣ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਚੰਗੀ ਮੱਤ ਵਾਲੇ ਰੂਹਾਨੀ ਪੁਰਖ ਤੇਰੇ ਕੰਮਾਂ/ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੇਵਲ ਤੇਰੇ 'ਕਰਮ ਨਾਮ' ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ । ਮੁੱਖ ਸੁਨੇਹਾ (Core Message) ਜਾਪੁ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਇਸ ਪਹਿਲੇ ਛੰਦ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੁਨੇਹਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਨਿਰਗੁਣ, ਅਕਾਰ-ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਅਪਾਰ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ । ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਰੂਪ, ਰੰਗ, ਜਾਤ, ਗੋਤ ਜਾਂ ਪਹਿਰਾਵੇ ਵਿੱਚ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ । ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਕਣ-ਕਣ ਉਸ ਦੀ ਅਗਾਧਤਾ ਅੱਗੇ 'ਨੇਤ ਨੇਤ' ਆਖਦੇ ਹਨ । ਉਸ ਦੇ ਅਸਲ ਨਾਮ ਦਾ ਸਮੁੱਚਾ ਕਥਨ ਅਸੰਭਵ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਿਆਣੇ ਗੁਰਮੁਖ ਉਸ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੇਵਲ 'ਕਰਮ ਨਾਮ' ਹੀ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ ।