IQLIMNING URUSHLARGA TA’SIRI | Iqlimshunos olim Erkin Abdulahatov bilan eksklyuziv suhbat

“Bulutlar o‘g‘irlanadi" desa, ishonasizmi? Yoki tarixda butun bir armiya to‘fon tufayli ummonga g‘arq bo‘lgani, ulkan imperiyalar qahraton sovuq sabab mag‘lubiyatga uchragani, birgina yomg‘ir minglab askarlarning nobud bo‘lishiga sabab bo‘lganini eshitganmisiz? Amerikaliklar “ilohiy jazo” deb o‘ylagan yapon bombalari AQSH osmoniga qanday borib qolgan edi? Bu kabi savollarga iqlimshunos olim Erkin Abdulahatov “Qarorgoh” podkastida batafsil javob berdi. 00:00 Anons 02:42 Iqlimshunos olim Erkin Abdulahatov — “Qarorgoh” mehmoni 03:18 Konspirologiya va reallik: amerikaliklar Eron bulutlarini o‘g‘irladimi? 04:26 O‘zbekistondagi yomg‘irlar qayerdan kelmoqda? Atlantika va Islandiya omili 05:49 Tehrondagi misli ko‘rilmagan qurg‘oqchilik va poytaxtni ko‘chirish rejalari 07:36 Isroil suv muammosini qanday hal qilgan? 08:48 Ekologik muammolarni siyosiylashtirish xavfi 09:38 Tarixga nazar: yirik imperiyalarning iqlim tufayli uchragan mag‘lubiyatlari 10:48 Rus sovug‘i va Amir Temur Xitoyga yurishida yo‘liqqan antisiklon 11:50 Ikkinchi jahon urushida sinoptiklarning roli va meteorologik prognozdan foydalanish 14:04 Zamonaviy urushlarda va armiyada harbiy meteorologiyaning o‘rni 15:20 O‘zbekistonda do‘lga va qurg‘oqchilikka qarshi kurashish tizimi qanday ishlaydi? 17:05 Bulutlarni ekish va sun’iy yomg‘ir yog‘dirish texnologiyasi 18:46 Vetnam urushida AQShning “Popay” operatsiyasi: iqlim quroli ishlatilganmi? 25:48 Sun’iy tornadolar va geofizik qurollar yaratish mumkinmi? 28:52 Britaniyani suv ostida qoldiradigan qurol: termoyadroviy portlash va iqlim 30:10 Bermud uchburchagi siri va aviatsiyadagi turbulentlik zonalari 32:26 Amerikaliklar “ilohiy jazo” deb o‘ylagan yapon bombalari 34:06 Ionosferaga ta’sir o‘tkazish: AQShning “HAARP” tadqiqot markazi va SSSR tajribalari 37:23 Orol dengizini yomg‘ir suvi bilan to‘ldirib bo‘ladimi? 40:48 Xitoy va Arab mamlakatlarining cho‘llarni yashillashtirish tajribasi 42:01 Farg‘ona vodiysidagi Qo‘qon shamoli nega yo‘qolib qoldi? 43:42 Toshkent kelajakda dunyodagi eng issiq shaharlardan biriga aylanadimi? 45:04 Shaharsozlik xatolari va tibbiy-iqlimiy standartlarning buzilishi 47:03 Toshkentdagi chang-to‘zonlar manbai: antropogen omillar va qo‘shni hududlar 49:00 Bundan 4000 yil oldin Sahroyi Kabir va Saudiya Arabistoni yam-yashil bo‘lganmi? 51:20 Saudiya Arabistoni nega sun’iy yomg‘ir yog‘dirmoqda? 52:05 Yomg‘ir va chaqmoqdan so‘ng inson miyasi va organizmida nimalar yuz beradi? 55:26 Prezident tashabbusi: Toshkent atrofidagi “yashil belbog‘” 59:18 Amir Temur xiyobonidagi chinorlarning kesilishi va uning oqibatlari 01:01:15 O‘zbekistonda suv tejovchi texnologiyalarni noto‘g‘ri qo‘llash muammosi 01:02:14 Amir Temur Samarqand atrofida nega ulkan bog‘lar barpo etgan? 01:02:32 Toshkentda oxirgi 150 yilda havo harorati +5 darajaga isib ketdi... 01:04:23 Amir Temur hayotidagi iqlim bilan bog‘liq ikkita mag‘lubiyat: “Loy jangi” va O‘tror 01:06:21 Qadimgi “yomg‘ir duolari” va tabiat belgilarini o‘qish mahorati 01:08:34 O‘zbekistondagi rekord anomal issiqlik va uning inson salomatligiga ta’siri 01:10:26 Tinch uxlashga xalaqit berayotgan issiq tunlar va melatonin gormoni 01:11:03 Fasllarning o‘zgarishi: dunyo bo‘yicha qizil chiziqdan o‘tib bo‘ldik... 01:12:40 Yer osti suvlarining qochishi va quriyotgan ulkan bog‘lar 01:14:58 Maktab dasturidagi geografiya va aniq fanlar muammosi 01:15:34 40-50 yildan so‘ng suv narxi qanday bo‘ladi? 01:16:50 Maktab dasturida gumanitar fanlar haddan tashqari ko‘payib ketdi... 01:19:11 Ilm-fanga davlat va aql markazlari tomonidan buyurtma: hozircha bu amalga oshmayapti 01:27:30 O‘zbekistonda 2 soat oldin ob-havoni 100% aniqlikda prognoz qilish imkoni bor 01:32:49 Daraxt halqalari yordamida 10 ming yillik iqlimni tiklash mumkin 01:36:35 Kosmik meteorologiya 01:40:20 Selni boshqarish: navbatdagi xavfni boshqa hududga bursa bo‘ladimi? 01:42:37 Toshkent viloyatida sun’iy yomg‘ir yog‘dirish bo‘yicha yangi pilot loyiha 01:44:56 Pekin va Sochi olimpiadalarida ob-havoni boshqarish tajribasi 01:50:21 Vaqt juda tez o‘tib ketayotganday 01:52:11 2200 yilga borib yer yuzida 6-qirilish davri boshlanadimi? 01:54:05 Asalarilarning qirilib ketish xavfi 01:57:43 Iqlimdan qurol sifatida foydalanish qanday global oqibatlarga olib keladi? 01:59:16 Yadroviy urush xavfi: oxirgi nuqtani bosishga kimdir jur’at qiladimi? 02:07:08 Nega jamiyatda fitna nazariyalariga ishonish darajasi yuqori? 02:08:39 43 darajadan yuqori issiqda mehnat qilish standartlari 02:10:28 Toshkent havosining ifloslanishi 02:12:34 Urushlar va Boyqo‘ng‘irdagi raketa uchirishlari iqlimga qanday ta’sir qiladi? 02:15:06 Afg‘onistondagi Qo‘shtepa kanali Amudaryo suv balansi va iqlimiga qanday ta’sir qiladi? 02:21:53 Nega bozorda piyoz va kartoshka narxi keskin o‘zgarib turadi? 02:22:46 Dehqonlar uchun iqlimiy va makroiqtisodiy prognoz xaritalari zarur 02:24:56 Nega issiqxona pomidori bilan tabiiy pomidor ta’mi farq qiladi? 02:27:35 Vazirlik va idoralarda aql markazlari