Agar sen 1939-yilda Katta Farg'ona kanalini qurganingda | SSSR
Agar sen...?
0:00 / 0:00
Agar sen 1939-yilda Katta Farg'ona kanalini qurganingda | SSSR
32 155 просмотров · 8 ч назад
Agar sen...?
6,35 тыс. подписчиков
32 155 просмотров · 8 ч назад
1939-yil, 1-avgust. Farg'ona vodiysida karnay chalinadi va 160 ming kishi bir vaqtda ketmon ko'taradi. Vazifa: 270 kilometrlik kanalni 45 kunda, deyarli qo'lda qazish. Sen ular orasidagi ketmonsiz yigitsan: 22 yoshli rishtonlik texnik va tarjimon. Qo'lingda chizma va nivelir.
Bu videoda Katta Farg'ona kanali qurilishini oddiy yigitning ko'zi bilan ko'rasan: Rishton va mirob bobong, Usmon Yusupov boshchiligidagi qaror va loyiha shtabi, 1939-yildagi viloyatlar, 160 ming kishilik hashar va kunlik norma, Halima Nosirova qo'shiqlari va Maks Penson suratlari. Shu kunlarda dunyoda nima bo'lgani: Eynshteyn xati, SSSR–Germaniya shartnomasi va Ikkinchi jahon urushining boshlanishi. Kanal tubidagi xato, Norin suvi kelgan kun, 1940-yilgi yangi kanallar va bugungi Usmon Yusupov nomli kanal, uni qazigan oltiariqlik momolar.
Bo'limlar
0:00 1939-yil, 1-avgust
1:09 Suv
2:29 Shtab
4:26 Hashar
6:08 Dunyo
8:09 Xato
10:02 Suv keladi
10:46 Keyin
11:58 Bugun
13:02 Kanalni qo'llab-quvvatlash
13:14 Izohlaringiz
Kanalni qo'llab-quvvatlash (donat): taps.uz/agarsenuz
Manbalar
Julia Obertreis va Harvard Davis Center: «Moving the Waters in Soviet Uzbekistan»
Michigan State University, Seventeen Moments in Soviet History: «Great Fergana Canal» (1939)
Katta Sovet Ensiklopediyasi: «Большой Ферганский канал»
Scitepress, 2023: Farg'ona vodiysi davriy matbuoti va kanal qurilishi
Samarskiy nauchniy vestnik: «История народных строек 1940 года»
UzA: «Как строился Большой Ферганский канал?»
kun.uz, 2019: kanalga Usmon Yusupov nomi berilishi; kun.uz, 2024: Salimaxon Yusupova va Shahrixon Teshaboyeva xotiralari
Current Time: Maks Penson suratlari
Videodagi faktlar
1939-yilda kanal 270 km uzunlikda qazilgan.
Videodagi xaritalardagi daryo va kanallar OpenStreetMap va Natural Earth ma'lumotlari asosida chizilgan.
Asosiy tuproq ishlari 1-avgustdan sentabr o'rtasigacha, 45 kunda bajarilgan. Ko'priklar va boshqa inshootlar bilan kanal 1940-yil oxirida to'liq bitgan.
Matbuot qurilishni "ixtiyoriy xalq hashari" deb yozgan. Aslida kolxozlarga reja berilgan, kolxozchilarga qo'shimcha haq to'lanmagan, ayrim uchastkalarga mahbuslar ham keltirilgan.
Kunlik norma (2 kub metr) bitta manbadan olingan.
1938–1941-yillarda O'zbekistonda 5 viloyat bo'lgan. Andijon va Namangan viloyatlari 1941-yilda Farg'ona viloyatidan ajratilgan.
Qahramon, uning oilasi va katta muhandis to'qima obrazlar. Uchastkadagi xato va uni tuzatish ham to'qima, lekin o'sha davr qurilishiga xos. Qolgan ismlar va raqamlar haqiqiy.
Sen-chi? Oilangda Katta Farg'ona kanalini qazishda qatnashganlar bormi? Ular bu haqda nima gapirib bergan? Izohda yoz!
Video sun'iy intellekt vositalari yordamida tayyorlangan (tasvir va video: Google Flow, ovoz: Gemini TTS). Musiqa: YouTube Audio Library.
#tarix #fargona #agarsen