Wysadzili kościół i zatopili wieś 1900 ludzi, a w 1997 zapora zatrzymała powódź: Czorsztyn, Pieniny

Przez stulecia Dunajec między zamkami w Czorsztynie i w Niedzicy był granicą Polski i Węgier. W szerokiej dolinie pod Pieninami leżały Maniowy, wieś królewska z XIV wieku, z murowanym kościołem świętego Mikołaja i kamiennymi piwniczkami, jakich nie było nigdzie indziej na Podhalu. Pierwsze plany zapory powstały w 1905 roku. Budowę zaczęto w 1975, a w Maniowach mieszkało wtedy około 1900 ludzi. Wszystkich trzeba było przesiedlić. Przeprowadzka trwała ponad dwadzieścia lat. Groby ekshumowano, drewniane domy rozebrano, a 28 kwietnia 1994 roku kościół wysadzono w powietrze, żeby wieża nie wystawała nad jezioro. Latem 1990 roku do Czorsztyna zjechali młodzi ekolodzy z całej Polski i przez trzy kolejne lata blokowali drogi do budowy. Zaporę oddano do użytku 9 lipca 1997 roku, w samym środku powodzi tysiąclecia. Do jeziora wpływało wtedy prawie 1400 metrów sześciennych wody na sekundę, a wypływało około 600. W tym odcinku: — jak dwa zamki nad Dunajcem przez stulecia pilnowały granicy Polski i Węgier — skąd wzięła się legenda o skarbie Inków w Niedzicy — jak wyglądały Stare Maniowy, zanim zniknęły pod wodą — jak Czorsztyn stał się letniskiem i co stało się z hotelem Leopolda Szperlinga — dlaczego zaporę planowano od 1905 roku, a budowano ponad dwadzieścia lat — jak przesiedlono wieś, przeniesiono cmentarz i wysadzono kościół — jak wyglądała akcja „Tama tamie” w latach 1990–1993 — co zrobiła zapora w lipcu 1997 roku — co zostało z dawnej doliny i kiedy jezioro odsłania fundamenty domów Źródła: • Andrzej Jaguś, Mariusz Rzętała — „Zbiorniki Czorsztyński i Sromowiecki – położenie, charakterystyka, nazwy”, Monografie Pienińskie 2, Pieniński Park Narodowy, 2010 • „Tama tamie”, Zielone Brygady nr 8–9 (14–15), sierpień–wrzesień 1990; „Dam the dam!”, Green Brigades nr 5–6, 1991 • staryczorsztyn.pl — „Tama Tamie 1990–1992. Akcja ekologów przeciw budowie zapory w Czorsztynie – Niedzicy”; „Zapora w Czorsztynie – Niedzicy. Historia budowy”, 2021 • Aurelia Lupa — „Wieś Stare Maniowy zatopiona przez Jezioro Czorsztyńskie”, Gazeta Krakowska, 10.11.2024 • „Stare Maniowy – wieś zalana 30 lat temu wyłoniła się z wód Jeziora Czorsztyńskiego”, mojepieniny.pl, 24.02.2025 (zdjęcia: Maciej Gębacz, wspomnienia: Jan Węgrzyniak) • Piotr Legutko — „Jak nie postawiono tamy tamie. Historia budowy zapory w Czorsztynie”, Gość Niedzielny 31/2023 • Wikipedia (pl/en) — Jezioro Czorsztyńskie, Zapora Niedzica, Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica, Jezioro Sromowskie, Osada Czorsztyn, Czorsztyn, Maniowy, Kluszkowce, Mizerna, Frydman, Dębno, Zamek Czorsztyn, Zamek Dunajec, Powódź tysiąclecia, Lake Czorsztyn #historia #Pieniny #JezioroCzorsztyńskie