Yasal Faizde Yeni Dönem! Değişken Faiz Sistemi (Altyazılı)

Yasal Faizde Yeni Dönem! Değişken Faiz Sistemi Avukatımız Berkay KARAKAŞ videoda sizler için anlatıyor. ✍🏼 ⚖️ 00:00 - Giriş 00:41 - 12. Yargı Paketi ve Yasal Faiz Düzenlemesi 01:48 - Eski Sistemde Yasal Faiz Nasıl Belirleniyordu? 02:20 - Yeni Düzenlemenin Temel Özellikleri ve Değişken Faiz Modeli 02:46 - Yeni Sistemde Hesaplama Yöntemi (Yılın İlk Yarısı) 03:19 - Yılın İkinci Yarısında Uygulanacak Oran ve 5 Puan Kuralı 04:20 - 2026 Yılı İçin Örnek Hesaplama 05:12 - Yürürlük Tarihi ve Uygulama 05:29 - Anayasa Mahkemesi'nin İptal Kararının Etkisi 06:34 - Yeni Sistemin Uygulamaya Etkileri ve Değerlendirme Borçlunuz ödemeyi geciktiriyor; ancak alacağınıza işleyen yasal faiz, özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde gerçek değer kaybını karşılamaya yetmiyor mu? 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren düzenlemeyle, sabit yasal faiz sistemi kaldırılarak TCMB reeskont oranına endeksli, değişken bir yasal faiz sistemi modeline geçildi. Peki, yeni yasal faiz oranı nasıl hesaplanacak ve hangi alacaklara uygulanacak? Gelin, 12. Yargı Paketi ile getirilen yeni sistemi birlikte inceleyelim. Kanunun 10. maddesiyle, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’un yasal faizi düzenleyen 1. maddesi tamamen değiştirildi. Yürürlük maddesi uyarınca bu değişiklik, Kanunun yayımlandığı 31 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemede aynen; “ 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ile 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre faiz ödenmesi gereken hallerde, miktarı sözleşme ile tespit edilmemişse bu ödeme yıllık, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden yapılır.” denilmektedir. Ayrıca düzenlemenin devamında, 30 Haziran tarihindeki reeskont oranının, önceki yılın 31 Aralık tarihindeki orandan beş puan veya daha fazla farklı olması hâlinde, yılın ikinci yarısında uygulanacak yasal faiz de 30 Haziran tarihindeki yeni orana göre yeniden belirleneceği düzenlenmiştir. Dolayısıyla artık yeni sistemde, kanunda doğrudan ve kalıcı bir yasal faiz oranı belirlenmiş değildir... Bu nedenle yapılan değişikliği yalnızca bir faiz artışı olarak değerlendirmek doğru değildir. Her yılın 1 Ocak ile 30 Haziran tarihleri arasında uygulanacak yıllık yasal faiz oranı belirlenirken, bir önceki yılın 31 Aralık tarihinde geçerli olan Merkez Bankası reeskont oranı esas alınacak. Bu oranın yüzde 80’i hesaplanarak yılın ilk yarısında uygulanacak yasal faiz oranı bulunacak. YILIN İKİNCİ YARISINDA UYGULANACAK ORAN Yılın ikinci yarısında uygulanacak yasal faiz oranı bakımından ise 30 Haziran tarihinde yeniden bir değerlendirme yapılacak. 30 Haziran tarihindeki reeskont oranıyla önceki yılın 31 Aralık tarihindeki reeskont oranı karşılaştırılacak. İki oran arasındaki fark beş puandan azsa, yılın ilk yarısında uygulanan yasal faiz oranı yıl sonuna kadar değişmeden uygulanmaya devam edecek. Ancak iki oran arasındaki fark beş puan veya daha fazlaysa, 30 Haziran tarihinde geçerli olan yeni reeskont oranının yüzde 80’i hesaplanacak. Bulunan yeni yasal faiz oranı, 1 Temmuz ile 31 Aralık tarihleri arasındaki dönem için uygulanacak. Beş puanlık değişimin yalnızca artış yönünde gerçekleşmesi de gerekmiyor. Reeskont oranının beş puan veya daha fazla yükselmesi ya da düşmesi hâlinde yılın ikinci yarısı için yeni bir hesaplama yapılacak. Dolayısıyla yeni sistemde yasal faiz oranı yalnızca artmayacak; ekonomik gelişmelere ve reeskont oranına bağlı olarak azalabilmesi de mümkün olacaktır. Anayasa Mahkemesi, 3095 sayılı Kanun’un eski 1. maddesini bütünüyle değil, sözleşmeden kaynaklanmayan borç ilişkileri yönünden Anayasa’ya aykırı bularak iptal etmiştir. Mahkeme, hak edildiği hâlde zamanında ödenmeyen para alacaklarının enflasyon nedeniyle önemli ölçüde değer kaybedebileceğini değerlendirmişti. Eski düzenlemede kanuni faiz oranının ekonomik koşullara göre kendiliğinden güncellenmesini sağlayan etkili ve esnek bir mekanizma bulunmadığı ve bu oranın her dönemde alacağın uğradığı ekonomik kaybı karşılamaya yeterli olmayabileceği değerlendirerek, ilgili hükmü iptal etmiştir. Yeni sistemle yasal faizin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının reeskont oranına bağlanması, faiz oranının ekonomik gelişmelere daha hızlı uyum sağlayabilmesi bakımından daha isabetli görünmektedir. Ayrıca yeni sistem kapsamında hesaplanan oranın her türlü alacağa ve her türlü faiz türüne uygulanmadığı; alacağın hukuki niteliğinin, taraflar arasında faiz anlaşması bulunup bulunmadığının ve varsa özel mevzuat hükümlerinin ayrıca değerlendirilmesi gerektiği unutulmamalıdır. #yasalfaiz #faiz #alacaklardafaiz #temerrütfaizi