T-35 — pięć wież, pięćdziesiąt ton i katastrofa w pierwszych dniach wojny

Był symbolem radzieckiej potęgi pancernej przez całe lata trzydzieste. Jeździł na każdej defiladzie na Placu Czerwonym, jego sylwetka zdobiła medal Za Odwagę, a zagraniczni attaché wojskowi robili notatki, gdy przejeżdżał obok trybun. T-35 miał pięć wież, trzy kalibry broni i jedenastoosobową załogę. Wyglądał jak coś, czego nie da się zatrzymać. W czerwcu 1941 roku okazało się, że zatrzymuje się sam. Z 48 maszyn skierowanych na front tylko 6 potwierdzono jako zniszczone w walce z nieprzyjacielem. Reszta została porzucona wzdłuż dróg Ukrainy z powodu awarii skrzyń biegów, pękniętych przekładni i silników, które nie dawały rady ciągnąć 52 ton przez błoto i piasek — i to zanim w ogóle zobaczyły pierwszego niemieckiego żołnierza. Ostatni T-35 przewrócił się w przydrożnym rowie 30 czerwca 1941 roku. Miesiąc wcześniej paradował przez Moskwę. W tym odcinku opowiadamy pełną historię T-35: od pierwszych radzieckich dyskusji o czołgu pozycyjnym w 1927 roku, przez niemieckiego konstruktora Eduarda Grotte i jego biuro w Leningradzie, przez długie lata prób i nieustannych usterek w Charkowskiej Fabryce Lokomotyw, aż po desperacką obronę Charkowa jesienią 1941 roku, kiedy cztery ostatnie egzemplarze wyjechały na ulice miasta jako improwizowane punkty oporu. Dowiecie się, dlaczego Stalin osobiście ingerował w projekt, jak radzieccy inżynierowie musieli jechać do Anglii uczyć się odlewania gąsienic, czemu T-35 nigdy nie trafił na front zimowej wojny z Finlandią, i co tak naprawdę oznaczało posiadanie jedenastu ludzi zamkniętych w maszynie, do której nie można było wejść bez drabinki. To historia o tym, jak symbol staje się pułapką. Materiał powstał na kanale Kroniki Oręża. Wszelkie prawa do treści, komentarza, scenariusza i montażu zastrzeżone. Kopiowanie, powielanie lub wykorzystywanie materiału bez zgody autora jest zabronione. Muzyka wykorzystana w materiale — Eyes of Glory, Aakash Gandhi oraz Duty Calls, Rod Kim. Zdjęcia pochodzą z serwisu archive.org i są ogólnodostępne. #T35 #czołgciężki #historiaczołgów #ArmiaRadziecka #KronikiOręża