चित्लाङ ९ वर्षे विशेष कार्तिक नाच Chitlang 9-Year Special Kartik Nach

चित्लाङ कार्तिक नाचको वर्षाँच र देउता/कथा वर्षाँच (चक्र) हरेक वर्ष → सामान्य कार्तिक नाच ३–४ दिन चल्छ। पाँच देउता मात्र नचाइन्छ। ९ वर्षमा एकपटक → विशेष “नौ वर्षे नाच” यसपाली यही विशेष वर्ष हो। नौ जना देउता नचाइन्छ। थप दुई खट (session) सहित पाँच खटसम्म नचाउने चलन छ। भाइटीकाको भोलिपल्टसम्म समापन हुन्छ। अनुमानित ५०० वर्ष पुरानो परम्परा। कोजाग्रत पूर्णिमाको अघिल्लो दिन स्वच्छन्द भैरव रथयात्राबाट सुरु भएर नाच सुरु हुन्छ। मुख्य देउता सामान्य वर्षमा (५ जना): गणेश, भैरव (स्वच्छन्द भैरव), वाराही, कुमारी, महालक्ष्मी ९ वर्षे विशेषमा: माथिका ५ जना + थप ४ देउता गरी नौ जना। अन्य चरित्र/नाच: महादेव, सलह घोडा, कृष्णगण, बाघ, शिकारी, राधिका, पण्डित, ऋषि, लाखे आदि पनि देखाइन्छ। यसपालीको मुख्य कथा (बाँकी कथा) यस वर्ष विशेष रूपमा उषा–अनिरुद्ध–बानासुर कथा प्रस्तुत गरिएको छ: बानासुरकी छोरी उषा र कृष्णका नाति अनिरुद्ध बीच प्रेम हुन्छ। उषाकी सखी चित्रलेखाले सपनाको युवक अनिरुद्धलाई चिनेर शोणितपुर (थानकोटसँग जोडिने ठाउँ) ल्याउँछिन्। बानासुरले अनिरुद्धलाई नागपाशले बाँध्छ। कृष्णले बानासुरसँग युद्ध गर्छन्, उसको हजार भुजाको घमण्ड तोड्छन् र अनिरुद्धलाई मुक्त गराउँछन्। अन्तमा उषा र अनिरुद्धको विवाह हुन्छ। यो द्वापर युगको कृष्णलीलामा आधारित पौराणिक कथा हो। नाच विधिवत नाटक शैलीमा (डायलगसहित) प्रस्तुत गरिन्छ। संक्षेप: हरेक वर्ष ५ देउताको छोटो नाच, ९ वर्षमा एकपटक ९ देउतासहित ठूलो र पूर्ण कथाको नाच। यसपालीको मुख्य आकर्षण उषा-अनिरुद्ध प्रेमकथा र कृष्ण-बानासुर युद्ध हो। Chitlang 9-Year Special Kartik Nach This rare traditional dance of Chitlang is performed only once every nine years. Unlike the annual five-deity version, it features nine deities and elaborately presents the mythological love story of Usha and Aniruddha along with Krishna’s battle against Banasura. Rooted in over 500 years of Newar culture, the night-long performances blend dance, drama and devotion at Majhgaun Dabali. #Chitlang #KartikNach #NineYearNach #UshaAniruddha #krishna #banasur