เพลงตระโหมโรง 10 จอมศรีและคู่จอมศรี (มือฆ้อง)

เพลงตระโหมโรง-ตระจอมศรีและคู่ตระจอมศรี (มือฆ้อง) ตระจอมศรี เป็นชื่อเพลงหนึ่งที่ปรากฏในหนังสือ “สาส์นสมเด็จ” ซึ่งรวบรวมลายพระหัตถ์ระหว่าง สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ กับ สมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมพระนริศรานุวัดติวงศ์ ลายพระหัตถ์ฉบับวันที่ 1 กรกฎาคม 2461 สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงรวบรวมชื่อเพลงจาก “ตำราพิณพาทย์มโหรี” ปรากฏชื่อเพลง “จอมศรี” ในหมวดเพลงเรื่องมอญ นับว่าเพลงจอมศรีเป็นเพลงหนึ่งที่อยู่ในการรับรู้ของสังคมไทยมาอย่างยาวนาน ปัจจุบัน ร่องรอยของเพลงจอมศรีอาจกลายเป็นธาตุเพลงตระจอมศรีที่บรรเลงด้วยอัตราสามชั้นในโหมโรงเย็นก็เป็นได้ นั่นอาจนับว่าเป็นโอกาสสำคัญที่จะได้ยินเพลงตระจอมศรีดังกล่าว โดยปกติ เรามักบรรเลงตระจอมศรีแล้วต่อด้วยคู่ตระจอมศรี เนื่องจากทั้งสองเพลงมีสำนวนกลอนในไม้ลาที่ตรงกัน หลายสำนักเรียกชื่อเพลงคู่ตระจอมศรีว่า “ตระท้าวน้อย” ความยาวของเพลงตระจอมศรีมีไม้เดินจำนวน 8 ไม้ ตามด้วยไม้ลา แล้วต่อด้วยเพลงคู่ตระจอมศรีจำนวน 4 ไม้เดินตามด้วยไม้ลาเช่นเดียวกัน มือฆ้องเพลงตระจอมศรีและเพลงคู่ตระจอมศรีที่บรรเลงในครั้งนี้ เป็นมือฆ้องที่อาจารย์มิตต ทรัพย์ผุด ได้รับการถ่ายทอดจากคุณครูสมภพ ขำประเสริฐ ประมาณกลาง พ.ศ. 2533 ขณะที่กำลังศึกษาปริญญาตรี วิชาโทสังคีตไทย คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร พระราชวังสนามจันทร์ นครปฐม ผู้บรรเลง: อาจารย์มิตต ทรัพย์ผุด ผู้ถ่ายทอด: คุณครูสมภพ ขำประเสริฐ ผู้บันทึกและเผยแพร่: นายพรหมมาศ พวงแสง และนายเดชชาย วหาวิศาล วันที่บันทึก: วันอังคารที่ 9 มกราคม 2567 สถานที่บันทึก: ห้องดนตรีไทย หลักสูตรศึกษาศาสตรบัณฑิต คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี