เพลงตระโหมโรง 09 พิสมัยเรียงหมอน (มือฆ้อง)

เพลงตระโหมโรง 09 พิสมัยเรียงหมอน (มือฆ้อง) จากการตรวจสอบโครงสร้างเพลง พบว่าเพลงตระโหมโรง “พิสมัยเรียงหมอน” นี้ มาจากธาตุเพลงหน้าพาทย์ไหว้ครูดนตรีและนาฏศิลป์ ชื่อ “ตระนารายณ์บรรทมสินธุ์” บรรเลงเพื่ออัญเชิญพระนารายณ์ พระผู้เป็นเทพเจ้าที่เคารพบูชาในศาสนาพราหมณ์ นอกจากนี้เพลงตระนารายณ์บรรทมสินธุ์ยังใช้ในการแสดงประกอบกิริยาการบรรทมของพระนารายณ์บนหลังพญานาคราชกลางเกษียรสมุทร ในการแสดงโขนเรื่องรามเกียรติ์ ตอนพระนารายณ์ทรงปราบหิรันตยักษ์เสร็จก็เสด็จกลับเข้าที่บรรทม ณ เกษียรสมุทร ด้วย สันนิษฐานว่า เพลงตระนารายณ์บรรทมสินธุ์เป็นเพลงหนึ่งแต่งขึ้นเพื่อเป็นคู่กับเพลงตระบรรทมไพร นับเป็นหน้าพาทย์หนึ่งที่มีความไพเราะ จนทำให้คีตกวีเกิดแรงบันดาลใจนำมาประพันธ์เป็นเพลงตระโหมโรงที่งดงามอีกเพลงหนึ่ง เพลงตระนารายณ์บรรทมสินธุ์นี้ เมื่อนำมาประพันธ์เป็นเพลงตระโหมโรงแล้วได้เปลี่ยนชื่อใหม่ว่า “พิสมัยเรียงหมอน” ปัจจุบัน เพลงตระโหมโรง “พิสมัยเรียงหมอน” มี 2 เพลง เพลงแรกนั้นสันนิษฐานว่าเป็นผลงานการประพันธ์ของคุณครูพุ่ม บาปุยะวาทย์ ที่ถ่ายทอดให้แก่คุณครูบุญยงค์ เกตุคง อีกเพลงหนึ่งมีชื่อเดียวกันว่า “พิสมัยเรียงหมอน” เช่นกัน เป็นผลงานการประพันธ์ของคุณครูสมภพ ขำประเสริฐ เพลงตระโหมโรง “พิสมัยเรียงหมอน” ของคุณครูสมภพ ขำประเสริฐ นี้ คุณครูพินิจ ฉายสุวรรณ ท่านได้ตั้งชื่อให้ใหม่ว่า “ตระพรเทวาฤทธิ์” นัยว่าเพื่อให้สอดคล้องกับชื่อตระ “ปราสาทสิงขร” อย่างไรก็ตาม ลูกศิษย์ของคุณครูสมภพ ขำประเสริฐ ยังคงเรียกชื่อเดิมว่า “พิสมัยเรียงหมอน” ความยาวของเพลงตระโหมโรง “พิสมัยเรียงหมอน” มีไม้เดินจำนวน 4 ไม้ แล้วตามด้วยไม้ลา มือฆ้องเพลงตระโหมโรง “พิสมัยเรียงหมอน” ที่บรรเลงในครั้งนี้ เป็นมือฆ้องที่อาจารย์มิตต ทรัพย์ผุด ได้รับการถ่ายทอดจากคุณครูสมภพ ขำประเสริฐ ประมาณกลาง พ.ศ. 2533 ขณะที่กำลังศึกษาปริญญาตรี วิชาโทสังคีตไทย คณะอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร พระราชวังสนามจันทร์ นครปฐม คุณครูสมภพ ขำประเสริฐ ได้เรียงเพลงตระพิสมัยเรียงหมอนนี้ในเพลงตระโหมโรงเป็นเพลงอันดับที่ 9 ต่อจากตระบรรทมไพร อันดับที่ 8 ผู้บรรเลง: อาจารย์มิตต ทรัพย์ผุด ผู้ถ่ายทอด: คุณครูสมภพ ขำประเสริฐ ผู้บันทึกและเผยแพร่: นายพรหมมาศ พวงแสง และนายเดชชาย วหาวิศาล วันที่บันทึก: วันพุธที่ 10 มกราคม 2567 สถานที่บันทึก: ห้องดนตรีไทย หลักสูตรศึกษาศาสตรบัณฑิต คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี