Ziemia pod tory. Jak kolej cara przecięła pola Łapińskich

Zanim Łapy stały się miastem kolei, ktoś musiał oddać pod tę kolej ziemię. W tym filmie opowiadam historię sprzedaży gruntów pod budowę Kolei Petersbursko-Warszawskiej w okolicy Łap. Decyzja o budowie linii zapadła w 1851 roku, a już rok później rozpoczęły się pierwsze rozmowy z mieszkańcami wsi Łapińskich. Był to teren zamieszkiwany głównie przez drobną szlachtę, której ziemia przez pokolenia została mocno rozdrobniona. Dlatego pod budowę torów, stacji, dworca, wodociągów i kolejowego zaplecza nie wystarczyła jedna umowa z jednym właścicielem. Trzeba było zawierać akty sprzedaży z wieloma gospodarzami, posiadającymi często niewielkie, cząstkowe nadziały ziemi. W 1861 roku mieszkańcy zaścianków łapińskich sprzedawali grunty pod budującą się kolej. W dokumentach pojawiają się m.in. Łapińscy, Gąsowscy, Perkowscy, Piekutowscy, Płońscy, Roszkowscy, Tomaszewscy i inni właściciele z okolicznych wsi. Za wielką magistralą prowadzącą z Petersburga do Warszawy kryły się konkretne pola, pastwiska, drogi, zasiewy, podpisy i ruble srebrem. Film powstał we współpracy z Urzędem Miejskim w Łapach. W filmie wykorzystano kopie dokumentów archiwalnych dotyczących budowy Kolei Petersbursko-Warszawskiej, znajdujące się w zasobie Urzędu Miejskiego w Łapach. Dokumenty zostały pozyskane podczas kwerendy archiwalnej przeprowadzonej przez autora filmu w Petersburgu w styczniu i lipcu 2016 r. na zlecenie Urzędu Miejskiego w Łapach. Źródła wykorzystane w filmie: – Rosyjskie Państwowe Archiwum Historyczne w Petersburgu / RGIA: f. 258, op. 3, d. 1821 – RGIA: f. 258, op. 8, d. 1316 – RGIA: f. 258, op. 8, d. 1329 – RGIA: f. 350, op. 63, d. 398 – RGIA: f. 350, op. 63, d. 399 – RGIA: f. 354, op. 1, d. 369 – Archiwum Państwowe w Łomży, Naczelnik Powiatu Łomżyńskiego – J. Szumski, „Łapy w latach 1862–1914”, Białostocczyzna, 1/1997 – M. Ed. Collignon, Les chemins de fer russes de 1857 à 1862, Paris 1868 – Biblioteka Narodowa / Polona – materiały licencjonowane: Envato, Epidemic Sound W filmie, obok materiałów archiwalnych, wykorzystano współczesne ujęcia ilustracyjne oraz rekonstrukcje/wizualizacje przygotowane z wykorzystaniem AI. #Łapy #HistoriaŁap #KolejPetersburskoWarszawska #Podlasie #HistoriaKolei