შავი ჭირი რუსეთში - რა ვიცით ირკუტსკის ინციდენტზე?

საიდუმლოებით მოცული გარდაცვალება ციმბირში და საერთაშორისო შეშფოთება. რუსეთში, ირკუტსკის ოლქში, შავი ჭირის საწინააღმდეგო კვლევითი ინსტიტუტის 28 წლის ლაბორანტის, დარია შიპილოვას გარდაცვალებას დიდი ვნებათაღელვა მოჰყვა. ყველაფერი სექტემბრის ბოლოს დაიწყო, როდესაც ლაბორანტი საავადმყოფოში გადაიყვანეს, 2 ოქტომბერს კი იგი გარდაიცვალა. მიუხედავად იმისა, რომ უწყება „როსპოტრებნადზორი“ უარყოფს გარდაცვალების კავშირს მის პროფესიულ საქმიანობასთან და მიზეზად უცნობ პნევმონიას ასახელებს, ადგილობრივი ხელისუფლების ქმედებები საპირისპიროზე მეტყველებს. კერძოდ, ირკუტსკსა და ქალაქ შელეხოვში, სადაც ლაბორანტი გარდაიცვალა, საავადმყოფოებსა და სამშობიაროებში მკაცრი კარანტინი გამოცხადდა. საკარანტინო სივრცეში გადაიყვანეს ინსტიტუტის 60-მდე თანამშრომელი, საერთო ჯამში კი შეზღუდვები 200-მდე ადამიანს შეეხო. ორსულებსა და პაციენტებს ავალდებულებენ შეავსონ სპეციალური კითხვარები სათაურით - „საკონტროლო სია განსაკუთრებით საშიში ინფექციის, შავი ჭირის ეჭვის დროს“. ქალაქში ვრცელდება ცნობები, რომ სასწრაფო დახმარების ექიმები სრული დამცავი კოსტიუმებით გადაადგილდებიან, ხოლო ადგილობრივTelegram-ჯგუფებში აქტიურად მსჯელობენ ლაბორატორიიდან შავი ჭირის ბაქტერიის შესაძლო გაჟონვაზე. ადგილობრივი ხელისუფლების მხრიდან თავდაპირველად ურთიერთგამომრიცხავი ინფორმაციაც გავრცელდა - მეზობელი ბურიატეთის რესპუბლიკის ხელმძღვანელმა პირდაპირ განაცხადა, რომ ქალი შავი ჭირით გარდაიცვალა, თუმცა მოგვიანებით ეს განცხადება ჩაასწორეს. კრემლის სპიკერი დიმიტრი პესკოვი კი ჟურნალისტების შეკითხვებს არ პასუხობს და მედიას მხოლოდ ოფიციალურ ცნობებზე დაყრდნობისკენ მოუწოდებს. შექმნილ სიტუაციას უკვე გამოეხმაურა შეერთებული შტატები. პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ ამერიკული დაზვერვა აქტიურად ამუშავებს ინფორმაციას. ტრამპის თქმით, მიკრობები და ბაქტერიები დღეს არაპროპორციულად გაძლიერდნენ და აშშ მზადაა რუსეთს ეპიდემიასთან გამკლავებაში დაეხმაროს. სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ კი ხაზგასმით აღნიშნა, რომ კრემლი ვალდებულია მსოფლიოს წინაშე მეტი გამჭვირვალობა გამოაჩინოს და სრული ინფორმაცია გააზიაროს. რაც შეეხება ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციას, ჯანმო აცხადებს, რომ რუსეთისგან მიღებული ოფიციალური პასუხით, ირკუტსკში შავი ჭირი დაფიქსირებული არ არის და კონტაქტების ტესტირებამ საშიში პათოგენები ვერ გამოავლინა. თუმცა, ორგანიზაცია მაინც ელოდება დამატებით განმარტებებს მეორე თანამშრომლის შესახებ გავრცელებულ ცნობებზე, რომელსაც ასევე პნევმონიის სიმპტომები აღენიშნება. ინფორმაციისთვის, შავი ჭირი განსაკუთრებით საშიში ბაქტერიული ინფექცია, რომელმაც კაცობრიობის ისტორია რამდენჯერმე შეცვალა. დაავადებას ბაქტერია იერსინია პესტისი იწვევს, რომელიც ადამიანებს ძირითადად ინფიცირებული რწყილების ნაკბენითა და ჰაერ-წვეთოვანი გზით გადაეცემა. ისტორიამ შავი ჭირის სამი გამანადგურებელი ტალღა აღწერა - 1) მეექვსე საუკუნეში, როცა ეპიდემიამ 50 მილიონამდე ადამიანი იმსხვერპლა, რაც იმ დროინდელი ევროპის მოსახლეობის თითქმის ნახევარი იყო. 2) მე-14 საუკუნე — «შავი სიკვდილი»: კაცობრიობის ისტორიაში ყველაზე სასტიკი პანდემია. დაავადებამ 75-დან 200 მილიონამდე ადამიანი შეიწირა. 3) მე-19 საუკუნის ბოლოს: ჩინეთში დაწყებულმა ინფექციამ ძირითადად აზია დააზარალა და 12 მილიონზე მეტი სიცოცხლე იმსხვერპლა. საუკუნეების მანძილზე შავ ჭირს განაჩენად აღიქვამდნენ, თუმცა დღეს ვითარება რადიკალურად შეცვლილია. თანამედროვე მედიცინაში ის აღარ წარმოადგენს უძლეველ საფრთხეს, ადრეულ ეტაპზე გამოვლენილი ინფექცია ჩვეულებრივი ანტიბიოტიკების გამოყენებით სრულად იკურნება. მიუხედავად ამისა, სიტუაციის გაურკვევლობის გამო, რუსეთის მეზობელმა ქვეყნებმა უსაფრთხოების ზომები მკვეთრად გაამკაცრეს. ყაზახეთმა, ყირგიზეთმა, უზბეკეთმა და ტაჯიკეთმა რუსეთთან საზღვრებზე საკარანტინო კონტროლი დააწესეს. ერთადერთი მსხვილი მეზობელი, რომელსაც ჯერჯერობით დამატებითი შეზღუდვები არ შემოუღია, ჩინეთია, სადაც საზღვრის გადაკვეთა და ფრენები ჩვეულ რეჟიმში გრძელდება. რუსეთში არსებულ ვითარებას გამოეხმაურნენ საქართველოს დაავადებათა კონტროლის ეროვნულ ცენტრშიც. ენსიდისის დირექტორის მოადგილე პაატა იმნაძე ამბობს, რომ თუ იქ მართლაც შავი ჭირი იყო, პრობლემას ადგილზევე მოუვლიან, რადგან დღეს ეს საფრთხეს აღარ წარმოადგენს. მან ასევე ხაზგასმით დასძინა, რომ აღნიშნული სიტუაცია საქართველოსთვის არანაირ რისკს არ შეიცავს. პანიკისთვის და ყალბი აჟიოტაჟების შექმნისთვის არავითარი მიზეზი არ არსებობს, - ამის შესახებ ჯანდაცვის მინისტრმა, მიხეილ სარჯველაძემ, მთავრობის სხდომის დასრულების შემდეგ განაცხადა. როგორც მან აღნიშნა, „შემთხვევების გამოვლენის ადგილი საქართველოსგან ძალიან შორს მდებარეობს და მიმოსვლის ინტენსივობის ყველა ფაქტორის გათვალისწინებით, რაიმე რეკომენდებული ზომების მიღება ნამდვილად არ იკვეთება. რა იძლევა დამშვიდების საფუძველს და რა რისკების მატარებელია შესაძლო ეპიდაფეთქება? სტუმარი: ზაზა წერეთელი - საზოგადოებრივი ჯანდაცვის საერთაშორისო სპეციალისტი;