AIS Loop Orchestra - XXI wiek (2 Plus 1 cover) [breakbeat]

Słowa do piosenki napisał Andrzej Mogielnicki, a kompozytorem muzyki był Jerzy Suchocki. Utwór miał synth-popową stylistykę. Tekściarz był człowiekiem rozumiejącym zarazem lekkość przeboju i ciężar pytania filozoficznego — i „Dwudziesty pierwszy wiek" jest może najlepszym dowodem, że potrafił oba te żywioły połączyć w jednym refrenie. 2 Plus 1 to polski zespół wykonujący muzykę pop, folk, country, a w późniejszym okresie działalności synth-pop i rock, założony w 1971 roku przez Janusza Kruka i Elżbietę Dmoch. To właśnie głos Dmoch — ciepły, jasny, o charakterystycznej czystości — zaśpiewał refren który stał się znakiem rozpoznawczym całej piosenki: wielki nieznany brzeg bajecznych szans, dwudziesty pierwszy wiek dla wszystkich nas. Tekst Mogielnickiego jest zbudowany na rozbudowanej metaforze morskiej: ludzkość jako załoga kruchej łajby, która płynie w nieznane, złych przygód trafi się nam ze sto, ktoś zostawi łódź na łasce fal, a mimo to dopłyniemy, bo tak każe nadzieja. Ta narracja — pełna morskiego słownictwa, cumowanie i żagle i piach zmacany bosą stopą — buduje nastrój wyprawy w nieznane z mieszaniną lęku i oczekiwania. Pytania zwrotki środkowej są sercem piosenki i jej najtrudniejszą częścią: „Czy będą tam znów biedni i bogaci, czy więcej będzie braci niż wrogów, dni radosnych niż łez, kto wie" — pytania zadane z perspektywy zimnowojennej Polski lat osiemdziesiątych, kiedy dwudziesty pierwszy wiek był odległy o dwie dekady i kiedy nikt nie wiedział co przyniesie, choć wielu się bało. Słowa wyrażały i tak naprawdę do dziś wyrażają lęki i obawy Polaków związane z XXI wiekiem. To spostrzeżenie jest gorzko celne: pytania o biednych i bogatych, o braci i wrogów, o dni radosne i łzy — nie zdezaktualizowały się ani o jotę od chwili gdy je napisano. Piosenka dotarła do upragnionego brzegu razem ze słuchaczami, i okazało się że brzeg jest wielki i nieznany dokładnie tak jak ją zapowiadała. W 2005 roku nową wersję piosenki nagrali Kasia Klich i raper Yaro. W 2014 roku fragmenty piosenki „XXI wiek dla wszystkich nas" użyte zostały w mixtape'ie „Art Brut" grupy hip-hopowej PRO8L3M. Ten ostatni fakt jest szczególnie wymowny: synth-popowa piosenka o nieznanym brzegu przyszłości, nagrana w epoce kaset magnetofonowych i magnetowidów, trafiła jako sample do mixtape'u grupy hip-hopowej z pokolenia urodzonego już po transformacji — co oznacza, że w pewnym sensie piosenka sama dopłynęła do brzegu o którym śpiewała, i że na tym brzegu czekali na nią ludzie dla których dwudziesty pierwszy wiek był nie odległą obietnicą lecz codzienną rzeczywistością. Puścili cumy i złapali w żagle nadziei wiatr — i okazało się że wiatr wieje nadal, i że pytania Mogielnickiego wciąż nie mają odpowiedzi, krucha łajba jest wciąż w drodze, a bosą stopą zmacany piach to nie jest koniec podróży, tylko zmiana miejsca. Autor oryginalnej muzyki: Jerzy Suchocki. Autor tekstu: Andrzej Mogielnicki.