श्रीभागवत_गुजराती_4/14-17

📌 अध्याय-सूची / सारांश ॥ श्रीभागवत_गुजराती_4/14-17 ॥ 0:00 મંગળાચરણ 1:00 અધ્યાય ૧૪: વિસર્ગ લીલાનો પરિચય અને પ્રકરણોનું વર્ણન 3:33 અધ્યાય ૧૪: વેનનું રાજ્યાભિષેક અને અધર્મનું સ્થાપન 4:50 અધ્યાય ૧૪: શ્લોક ૧-૨ — મુનિઓ દ્વારા વેનના રાજ્યાભિષેકનું કારણ 8:10 અધ્યાય ૧૪: શ્લોક ૧-૨ — વેનના અભિષેકના અન્ય કારણો 9:06 અધ્યાય ૧૪: શ્લોક ૪-૬ — વેનનો અત્યાચાર અને અનર્થો 11:23 અધ્યાય ૧૪: શ્લોક ૪-૬ — વેન દ્વારા અધર્મનું સ્થાપન 13:03 અધ્યાય ૧૪: શ્લોક ૭-૧૦ — મુનિઓનો વિચાર અને ચિંતા 15:03 અધ્યાય ૧૪: શ્લોક ૧૧-૧૩ — વેનને સમજાવવાનો મુનિઓનો પ્રયાસ 17:36 અધ્યાય ૧૪: શ્લોક ૧૪-૨૨ — મુનિઓ દ્વારા વેનને રાજધર્મનું નિરૂપણ 22:11 અધ્યાય ૧૪: શ્લોક ૨૩-૨૮ — વેનનો અહંકારયુક્ત પ્રત્યુત્તર 25:45 અધ્યાય ૧૪: શ્લોક ૨૩-૨૮ — વેનના ઉત્તરનું ખંડન અને પાખંડનું નિરૂપણ 30:45 અધ્યાય ૧૪: શ્લોક ૨૯-૩૪ — મુનિઓ દ્વારા વેનનો નાશ 36:27 અધ્યાય ૧૪: શ્લોક ૩૫-૪૩ — વેનના મૃત્યુ પછી અરાજકતા અને નિવારણનો વિચાર 42:09 અધ્યાય ૧૪: શ્લોક ૩૬-૪૩ — શંકા-સમાધાન: મૃત શરીરના મથનની યોગ્યતા 45:06 અધ્યાય ૧૪: શ્લોક ૪૪-૪૬ — નૈસાદ (ભીલ) જાતિની ઉત્પત્તિ 48:17 અધ્યાય ૧૪: અધ્યાયની સમાપ્તિ 49:22 પ્રશ્નોત્તર — વેનના નાશનો પ્રકાર અને દોષ 52:15 અધ્યાય ૧૫: પૃથુ રાજાની ઉત્પત્તિનું નિરૂપણ 53:32 અધ્યાય ૧૫: શ્લોક ૧ — પૃથુ અને અર્ચિની ઉત્પત્તિ 55:45 અધ્યાય ૧૫: શ્લોક ૧ — વેનના હાથના મથનનું રહસ્ય 58:49 અધ્યાય ૧૫: શ્લોક ૨-૬ — પૃથુ અને અર્ચિની ભગવાનના અંશ તરીકે ઓળખ 1:01:16 અધ્યાય ૧૫: શ્લોક ૭-૧૦ — દેવો દ્વારા પૃથુના આગમનની ઉજવણી 1:03:32 અધ્યાય ૧૫: શ્લોક ૧૧-૧૯ — પૃથુ રાજાનો રાજ્યાભિષેક અને દેવો દ્વારા ભેટ 1:06:49 અધ્યાય ૧૫: શ્લોક ૨૦-૨૬ — પૃથુ રાજાની સ્તુતિ કરવાની ના, અને ગુણનું વર્ણન 1:11:36 અધ્યાય ૧૫: અધ્યાયની સમાપ્તિ 1:12:56 અધ્યાય ૧૫: ભાગવતાર્થ — પૃથુના ગુણો અને સ્તુતિનો નિષેધ 1:15:31 પ્રશ્નોત્તર — 'વૈન્યહ' શબ્દનો અર્થ 1:17:20 અધ્યાય ૧૬: સૂત, માગધ અને બંદીજનો દ્વારા પૃથુ રાજાની સ્તુતિ 1:18:31 અધ્યાય ૧૬: શ્લોક ૧-૨ — મુનિઓ દ્વારા પૃથુને સ્તુતિ સ્વીકારવા વિનંતી 1:20:22 અધ્યાય ૧૬: શ્લોક ૩-૭ — પૃથુ રાજાનું જગત પાલક સ્વરૂપ 1:23:38 અધ્યાય ૧૬: શ્લોક ૮-૧૩ — પૃથુ રાજાની દિવ્ય શક્તિઓનું વર્ણન 1:25:57 અધ્યાય ૧૬: શ્લોક ૧૪-૧૭ — પૃથુ રાજાનો ધર્મ અને ન્યાય 1:31:37 અધ્યાય ૧૬: શ્લોક ૧૮-૩૯ — પૃથુની અનન્ય ભક્તિ અને ગુણો 1:39:51 અધ્યાય ૧૬: અધ્યાયની સમાપ્તિ 1:40:55 અધ્યાય ૧૭: પૃથ્વી પાસેથી ધાન્ય કઢાવવાનો પ્રસંગ 1:41:32 અધ્યાય ૧૭: શ્લોક ૧-૨૯ — પૃથ્વીનું ગાયનું સ્વરૂપ ધારણ કરી રક્ષણ માંગવું 1:46:12 અધ્યાય ૧૭: શ્લોક ૩૦ — પૃથ્વીનો ભય વ્યક્ત કરવો 1:47:41 અધ્યાય ૧૭: શ્લોક ૩૧-૩૨ — પૃથ્વી દ્વારા ભગવાનની માયા અને સર્જન શક્તિનું વર્ણન 1:50:22 અધ્યાય ૧૭: શ્લોક ૩૩-૩૫ — પૃથ્વી દ્વારા ભગવાનની શક્તિ અને વરાહ અવતારનું સ્મરણ 1:53:25 અધ્યાય ૧૭: શ્લોક ૩૬ — પૃથ્વી દ્વારા ભગવાનના કાર્યનો સ્વીકાર અને ભક્તોને પ્રણામ 1:56:22 અધ્યાય ૧૭: અધ્યાયની સમાપ્તિ 1:57:31 અધ્યાય ૧૭: ભાગવતાર્થ — પૃથુ દ્વારા પૃથ્વીને હણવાનું રહસ્ય 2:00:41 પ્રશ્નોત્તર — 'ભૂમિનિયામક' અને 'ઇહિતમ' શબ્દોનો અર્થ ▶ 0:00 — મંગળાચરણ પાઠ: મંગળાચરણ પ્રતિભાગી વાચન: વક્તા વિવેચન: ▶ 1:00 — અધ્યાય ૧૪: વિસર્ગ લીલાનો પરિચય અને પ્રકરણોનું વર્ણન પાઠ: શ્રીમદભાગવત ચતુર્થ સ્કંધ પ્રતિભાગી વાચન: વક્તા વિવેચન: શ્રીમદભાગવતના ચતુર્થ સ્કંધમાં વિસર્ગ લીલાનું અવગાહન થઈ રહ્યું છે. શ્રીમહાપ્રભુજી ભાગવતાર્થમાં વિસર્ગની વ્યાખ્યા આપતા સમજાવે છે કે 'વી' એટલે વિવિધ અને 'સર્ગ' એટલે ઉત્તમ પ્રકારનો સર્ગ, જે દેવતા રૂપ છે. આઠ વસુઓ, અગિયાર રુદ્રો અને બાર આદિત્યો એમ કુલ ૩૧ દેવતાઓનું નિરૂપણ આ સ્કંધમાં કરવામાં આવ્યું છે, જેના લીધે આ સ્કંધમાં ૩૧ અધ્યાયો છે. વિસર્ગ અલૌકિક છે કારણ કે આ લીલામાં ઉત્પન્ન થયેલા સર્વ જીવો સામર્થ્ય પ્રગટ કરીને મુક્ત થશે. આ પુરુષાતન વાળા પુરુષની સૃષ્ટિ છે, સાધના સૃષ્ટિ નથી. આ સ્કંધના ચાર પ્રકરણો છે: ધર્મ, અર્થ, કામ અને મોક્ષ. દક્ષે ધર્મ, ધ્રુવે અર્થ, પૃથુએ કામ અને પ્રચેતાઓએ મોક્ષ પુરુષાર્થ સિદ્ધ કર્યો છે. આ બધું શ્રીકૃષ્ણના ચરણકમળની સેવા વગર પ્રાપ્ત થયું ન હતું. શ્રીકૃષ્ણના ચરણકમળની સેવાથી જ પુરુષાર્થ પ્રાપ્ત થાય છે. ▶ 3:33 — અધ્યાય ૧૪: વેનનું રાજ્યાભિષેક અને અધર્મનું સ્થાપન પાઠ: અધ્યાય ૧૪ પ્રતિભાગી વાચન: વક્તા વિવેચન: અધ્યાય ૧૪ માં વેને અધર્મનું સ્થાપન કર્યું તે જણાવેલું છે અને પૃથુની ઉત્પત્તિનું કારણ કહેવામાં આવી રહ્યું છે. બ્રાહ્મણોએ વેનને રાજ્ય આપ્યું અને પછીથી દોષથી તેને મારી નાખ્યો. આ અધ્યાયમાં વેનનો રાજ્યાભિષેક અને પછી તેનો નાશ થયો તેની કથા કહેવામાં આવી છે. ▶ 4:50 — અધ્યાય ૧૪: શ્લોક ૧-૨ — મુનિઓ દ્વારા વેનના રાજ્યાભિષેકનું કારણ પાઠ: શ્લોક ૧-૨ પ્રતિભાગી વાચન: વક્તા વિવેચન: ભૃગુ વગેરે મુનિઓ સર્વજ્ઞ હોવાથી વેન ભવિષ્યમાં પ્રજાને દુઃખી કરવાનો છે તે જાણતા હતા. તેથી તેમણે તેને રાજ્ય ન આપતા તેના સાથળનું તે જ સમયે મથન કરી પુત્ર ઉત્પન્ન કરવો જોઈતો હતો, પણ તેને રાજ્ય આપવું જોઈતું ન હતું એમ જણાય. પરંતુ વેનનો અભિષેક કરી તેને રાજા બનાવવામાં ન આવે તો તે પ્રજાનો નાશ કરત એમ પ્રજા જાણે નહીં. અને ૧૩ માં અધ્યાયમાં જણાવ્યું તેમ, રક્ષણ કરનાર હોવો એ સર્વની કામનાનું કારણ હતું. તે ન હોવાથી સર્વનું રક્ષણ કરવા માટે વેનના સાથળમાંથી પુત્ર ઉત્પન્ન કરવામાં આવે તો લોકોને શંકા થાય કે સાથળ મથવાનું કાર્ય જરૂરી ન હતું, કારણ કે વેનને રાજા કર્યો હોત તો તે રક્ષણ કરત. એવી શંકા લોકોને ન થાય તે માટે ભૃગુ વગેરેએ વેનનો રાજ્યાસને અભિષેક કર્યો. ▶ 8:10 — અધ્યાય ૧૪: શ્લોક ૧-૨ — વેનના અભિષેકના અન્ય કારણો પાઠ: શ્લોક ૧-૨ પ્રતિભાગી વાચન: …