Vol.062 | ដង្ហើមចេញចូល ត្រូវតាមដានជាប់ជានិច្ច | លោកម្ចាស់ ផល សីហវឌ្ឍន៍

ការតាមដានដង្ហើមចេញចូលជាប់ជានិច្ច នាំមកនូវអត្ថប្រយោជន៍ និងការវិវត្តនៃចិត្តតា មដំណាក់កាលដូចខាងក្រោម៖ ១.ធម្មជាតិរបស់ចិត្តគឺត្រាច់ចរ ចូលចិត្តគិតពីរឿងអតីតកាលដែលឈឺចាប់ ឬបារម្ភពីរឿងអនាគតដែលមិនទាន់មកដល់ ដែលធ្វើឱ្យកើតទុក្ខ។ ប៉ុន្តែ ខ្យល់ដង្ហើម គឺមានតែនៅ «បច្ចុប្បន្នកាល» នេះប៉ុណ្ណោះ។ កាលណាខិតខំតាមដានខ្យល់ចេញចូលដោយស្មារតី គឺស្មើនឹងការទាញចិត្តឱ្យ មកឈរនៅទីតាំងបច្ចុប្បន្ន ធ្វើឱ្យចិត្តស្ងប់ តានតឹងក្នុងអារម្មណ៍ថយចុះ ហើយកាយក៏ស្រាលស្រទន់។ ២.ការតាមដានដង្ហើមមិនមែនត្ រឹមតែដកដង្ហើមធម្មតានោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវដឹងច្បាស់ពីសភាវៈរបស់វា៖ ដឹងពីសភាពវែងខ្លី៖ ពេលដង្ហើមចូលវែង ក៏ដឹងថាវែង ពេលដង្ហើមចេញវែង ក៏ដឹងថាវែង (និងពេលខ្លីក៏ដឹងច្បាស់តាមហ្នឹង)។ ដឹងពីអារម្មណ៍ពេញរាងកាយ៖ សង្កេតមើលថាតើដង្ហើមនោះ ធ្វើឱ្យកាយត្រជាក់ស្រួល ឬតឹងតែងយ៉ាងណា។ ធ្វើចិត្តឱ្យស្ងប់៖ បណ្តុះស្មារតីហាត់សម្រួលកាយ និងសម្រួលចិត្តតាមរយៈ ដង្ហើមដ៏ស្ងប់ស្ងាត់។ ៣.ពេលដែលដង្ហើមមានលំនឹង សតិមានកម្លាំងខ្លាំងក្លា ចិត្តនឹងឈានដល់ភាពភ្លឺស្ង្វាង។ ពេលនោះ យើងនឹងឃើញយ៉ាងច្បាស់ថា ដង្ហើមនេះឯងក៏ «មិនទៀង» (អនិច្ចំ) ដែរ គឺមានកើត មានดับ ផ្លាស់ប្តូរឥតឈប់ឈរ។ ការយល់ឃើញបែបនេះ គឺជាប្រាជ្ញាដែលជួយកាត់បន្ថយសេចក្តីស្អប់ ភាពលោភលន់ និងការប្រកាន់មាំលើខ្លួនប្រាណ ដែលជាឫសគល់នៃទុក្ខទាំងពួង។ #vipassana #khmerdharma #ស្តាប់ធម៌