අවිද්‍යාව සහ පැවැත්ම 🙏☸️🙏#buddha #buddhism

බෞද්ධ දර්ශනයට අනුව අවිද්‍යාව (Ignorance) සහ පැවැත්ම (Existence / Samsara) අතර ඇත්තේ ඉතාමත් සමීප, හේතු-ඵල සම්බන්ධතාවයකි. ​මෙම සංකල්ප දෙක පිළිබඳ බෞද්ධ දර්ශනයේ ප්‍රධාන කරුණු කිහිපයක් පහත දැක්වේ: ​1. අවිද්‍යාව යනු කුමක්ද? ​චතුරාර්ය සත්‍යය නොදැනීම: දුක, දුකට හේතුව (සමුදය), දුක නැති කිරීම (නිරෝධය) සහ දුක නැති කිරීමේ මාර්ගය (මාර්ගය) පිළිබඳ නිවැරදි අවබෝධයක් නොමැතිකම අවිද්‍යාවයි. ​යථාර්ථය වැරදියට වටහාගැනීම: අනිච්ච (ස්ථිර නොවන), දුක්ඛ (අතෘප්තිකර), සහ අනත්ත (ස්ථිර ආත්මයක් නැති) වූ පංචස්කන්ධය/ලෝකය 'නිත්‍යයි, සුඛයි, අත්තයි' ලෙස වරදවා වටහාගැනීම අවිද්‍යාවේ ස්වභාවයයි. අවිද්‍යාවෙන් පැවැත්ම (සංසාරය) නිර්මාණය වන හැටි ​පටිච්ච සමුප්පාද ධර්මයට අනුව සංසාර පැවැත්මේ ආරම්භක මුල ලෙස දැක්වෙන්නේ අවිද්‍යාවයි: ​කර්ම සකස් වීම: අවිද්‍යාව නිසා පුද්ගලයා යහපත් හෝ අයහපත් ක්‍රියා (සංස්කාර) සිදු කරයි. ​නැවත උපත: මෙම කර්ම ශක්තිය නිසා මරණයෙන් පසු නැවත සිතක් (පටිසන්ධි විඤ්ඤාණය) පහළ වී නාම-රූප (අලුත් ශරීරයක් සහ සිතක්) නිර්මාණය වේ. ​භව පැවැත්ම: මේ ආකාරයට තෘෂ්ණාව සහ අවිද්‍යාව මුල් කරගෙන සත්ත්වයා ඉපදෙමින්, මියයමින් සංසාරයේ නොනැවතී ගමන් කරයි. ​3. පැවැත්මෙන් මිදෙන්නේ කෙසේද? (අවිද්‍යාව නිරෝධය) ​විද්‍යාව (ප්‍රඥාව) පහළ වීම: අවිද්‍යාව දුරු කළ හැක්කේ ප්‍රඥාව (විද්‍යාව) දියුණු කිරීමෙනි. ​ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය: සීල, සමාධි, ප්‍රඥා යන තෙමඟ ප්‍රගුණ කිරීමෙන් සහ විදර්ශනා භාවනාව මගින් හේතු-ඵල දහම යථාපරිදි අවබෝධ වේ. ​නිරවාණය: අවිද්‍යාව සම්පූර්ණයෙන්ම නැති වීමෙන් (අවිද්‍යා නිරෝධෝ) සංස්කාර නැති වී, සංසාර පැවැත්ම අවසන් වී උතුම් වූ නිර්වාණ සුවය අවබෝධ වේ. ​සංක්ෂිප්තව: අවිද්‍යාව යනු සංසාරයේ බැඳී සිටීමටත්, දුක්ඛිත පැවැත්ම පවත්වාගෙන යාමටත් බලපාන ප්‍රධානතම හේතුවයි. ප්‍රඥාව මගින් අවිද්‍යාව නැසීම පැවැත්මෙන් මිදීමේ (නිර්වාණයේ) එකම මාර්ගයයි.