WISŁA DAŁA, WISŁA ZABRAŁA: KAZIMIERZ DOLNY

Dziś Kazimierz Dolny to miejsce, do którego jedzie się na weekend. W XVI i pierwszej połowie XVII wieku był czymś zupełnie innym: jednym z głównych portów zbożowych środkowej Wisły. Na początku XVII wieku stało tu około sześćdziesięciu spichlerzy, z czego mniej więcej trzydzieści murowanych, a stąd szło do Gdańska zboże, sól, drewno, potaż i smoła. 18 lutego 1656 roku Wisłę pod miastem przekroczyły wojska szwedzkie. Potem były pożary, zarazy, granice rozbiorowe i cofający się nurt rzeki. Do dziś zostało jedenaście spichlerzy, a w samym mieście mieszka około dwóch i pół tysiąca osób. Czego się dowiesz: — jak działał wiślany handel zbożem: czym był łaszt, jak wyglądały szkuty, dubasy i jednorazowe komięgi rozbierane w Gdańsku na drewno, kto prowadził spław i dlaczego port pod Puławami znaczył wtedy więcej niż niejedno duże miasto — po co miastu tyle spichlerzy: jak je stawiano z miejscowego wapienia, dlaczego ich szczyty wzorowano na farze, dlaczego murowany spichlerz był inwestycją życia i ile z tych sześćdziesięciu stoi dziś — przewodnicy liczą jedenaście, karty konserwatorskie opisują zespół ośmiu murowanych — kto się na tym dorobił: bracia Mikołaj i Krzysztof Przybyłowie i ich kamienice ukończone w 1615 roku z reliefami świętych patronów, Kamienica Celejowska sprzed 1635 roku, organy Szymona Liliusza z 1620 roku — oraz gmerk i data 1591, odsłonięte spod tynku spichlerza dopiero w 1980 roku — co zatrzymało miasto: przeprawa wojsk szwedzkich w 1656 roku, pożary i epidemia upamiętniona krzyżami z 1708 roku, erozja lessu i odsuwanie się nurtu Wisły, granice rozbiorowe odcinające drogę do Gdańska, utrata praw miejskich w 1869 roku i ich odzyskanie 31 października 1927 — a potem drugie życie miasteczka jako kolonii artystów i odbudowa Karola Sicińskiego Materiał edukacyjny i historyczny. Główne źródła: — Kazimierski Ośrodek Kultury, Promocji i Turystyki (kokpit.com.pl) — „Historia Kazimierza": liczba spichlerzy, wykaz towarów spławianych do Gdańska, przeprawa z 18 lutego 1656 roku, przywilej Jana III Sobieskiego z 1677 roku, utrata siedziby powiatu w 1837 i praw miejskich w 1869 — Ośrodek „Brama Grodzka — Teatr NN", projekt Shtetl Routes (shtetlroutes.eu) — Karta Dziedzictwa Kulturowego Kazimierza Dolnego: lokacja na prawie magdeburskim z 1406 roku, dane o ludności od 1819 roku, zespół murowanych spichlerzy, odzyskanie praw miejskich w 1927, kirkut i pomnik-lapidarium z 1984 roku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, portal zabytek.pl — karty obiektów: Kamienice Przybyłów, Kamienica Celejowska oraz spichlerz Ulanowskich wzniesiony w 1591 roku przez Mikołaja Przybyłę — Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym (mnkd.pl) — dzieje oddziałów muzeum, Kamienicy Celejowskiej i Muzeum Przyrodniczego w spichlerzu, Ogólnopolski Festiwal Kapel i Śpiewaków Ludowych — Główny Urząd Statystyczny, Bank Danych Lokalnych — dane o liczbie mieszkańców miasta i gminy Kazimierz Dolny — i inne źródła #historia #KazimierzDolny #Lubelskie #Wisla #spichlerze