Vol.055 | ការកំណត់ដឹង ចិត្ត និងសង្ខារ លោកម្ចាស់ ទុំ វចនា

Vol.055 | ការកំណត់ដឹង ចិត្ត និងសង្ខារ លោកម្ចាស់ ទុំ វចនា ការកំណត់ដឹងលើកាយ និងចិត្ត គឺជាគន្លឹះគ្រឹះដ៏សំខាន់បំផុតក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ដើម្បីឈានទៅរកការយល់ដឹងពីសច្ចធម៌ និងការរំដោះខ្លួនចេញពីទុក្ខ។ ពាក្យថា «ការកំណត់ដឹង ចិត្ត និងសង្ខារ» គឺការតាមដានដឹងខ្លួនគ្រប់ខណៈ ដែលសេចក្តីស្ងប់ និងបញ្ញាកើតឡើងព្រមគ្នា។ ការកំណត់ដឹងចិត្ត ចិត្តគឺជាធម្មជាតិដែល100% តែងតែគិត ត្រាច់រង្គោះរង្គើ និងប្រែប្រួលជានិច្ច។ ការកំណត់ដឹងចិត្ត មានន័យថា ការតាមដឹងសភាពពិតរបស់ចិត្តក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន ថាតើចិត្តកំពុងមានលោភៈ ទោសៈ មោហៈ ឬក៏មានសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ និងសេចក្តីសុខ។ ការដឹងនេះមិនមែនជាការតាំងចិត្តទប់ស្កាត់ ឬបង្ខំចិត្តមិនឱ្យគិតនោះទេ ប៉ុន្តែជាការតាមដឹងដោយស្อុះស្អាត មិនចូលទៅប្រកាន់ខ្ជាប់ថាជា «អញ» ឬ «របស់អញ» ឡើយ។ នៅពេលចិត្តខឹង ក៏ដឹងថាខឹង នៅពេលចិត្តលោភ ក៏ដឹងថាលោភ ការដឹងត្រឹមតែជាអ្នកមើលនេះហើយ ដែលធ្វើឱ្យកិលេសថយថាមពល។ ការកំណត់ដឹងសង្ខារ សង្ខារ ក្នុងខណ្ឌទាំង៥ សំដៅដល់សង្ខារខណ្ឌ គឺចេតសិកដែលតាក់តែងចិត្ត មានដូចជា សេចក្តីនឹកគិត ការប្រុងប្រយ័ត្ន ស្មារតី សេចក្តីសុខ ឬទុក្ខជាដើម។ ម្យ៉ាងទៀត សង្ខារក៏សំដៅដល់បណ្តុំនៃកាយ និងចិត្តដែលកើតឡើងពីបច្ច័យផងដែរ។ ការកំណត់ដឹងសង្ខារ គឺការយល់ច្បាស់ពីលក្ខណៈអនិច្ចំ ទុក្ខំ និងអនត្តា នៃរូប និងนามទាំងឡាយ។ យើងឃើញច្បាស់ថា រាល់សេចក្តីគិត និងអារម្មណ៍ដែលកើតឡើង សុទ្ធតែជាធម្មជាតិមិនទៀងទាត់ កើតឡើងហើយក៏រលត់ទៅវិញជាធម្មតា មិនស្ថិតក្រោមការបង្គាប់បញ្ជារបស់នរណាម្នាក់ឡើយ។ សរុបមក ការចេះកំណត់ដឹងចិត្ត និងសង្ខារ គឺជាការអនុវត្តវិបស្សនាកម្មដ្ឋានដ៏ពិតប្រាកដ។ ពេលដែលស្មារតីរឭកដឹងទាន់សភាពធម្មជាតិទាំងនេះរាល់ៗវិនាទី បញ្ញាញាណនឹងកើតឡើងដើម្បីបំផ្លាញអវិជ្ជា ធ្វើឱ្យចិត្តរួចចាកផុតពីសេចក្តីទុក្ខទាំងពួງ និងឈានដល់សេចក្តីស្ងប់សុខដ៏ពិតប្រាកដក្នុងបច្ចុប្បន្ន។ #vipassana #កម្មដ្ឋាន #វិបស្សនា #khmerdharma