Głogów 1109 | Dlaczego król Niemiec zamiast daniny wywiózł z Polski solone ciała swoich rycerzy?
Żelazo i Krew
0:00 / 0:00
Głogów 1109 | Dlaczego król Niemiec zamiast daniny wywiózł z Polski solone ciała swoich rycerzy?
1 380 просмотров · 12 часов назад
Żelazo i Krew
253 подписчика
1 380 просмотров · 12 часов назад
Głogów 1109 | Dlaczego król Niemiec zamiast daniny wywiózł z Polski solone ciała swoich rycerzy?
Lato tysiąc sto dziewiątego roku. Król Niemiec Henryk Piąty żąda od młodego księcia Bolesława połowy państwa dla wygnanego brata Zbigniewa i trzystu grzywien srebra rocznie albo trzystu rycerzy. Bolesław odmawia. Kilka tygodni później armia króla stoi nad Odrą, pod drewnianym grodem Głogów. Wraca do domu z zupełnie inną daniną, niż żądała.
W tym filmie opowiadamy obronę Głogowa tak, jak opisał ją Gall Anonim, jedyny kronikarz, który pisał o niej z bliska, kilka lat po wojnie. I pokazujemy, gdzie jego kronika się kończy, a zaczyna legenda.
Zaczynamy od śmierci Władysława Hermana i sporu dwóch braci: Bolesława i Zbigniewa. Wyjaśniamy, dlaczego prawdziwą przyczyną wojny nie był Zbigniew, tylko nieudana wyprawa Henryka na Węgry w tysiąc sto ósmym roku i zemsta za nią. Potem Nakło i bitwa w dzień świętego Wawrzyńca, marsz armii króla przez Śląsk, spór historyków o jej drogę i liczebność oraz potyczka pod Bytomiem.
Dwudziestego czwartego sierpnia, gdy mieszkańcy Głogowa słuchają mszy świętego Bartłomieja, Niemcy przechodzą Odrę w bród. Król bierze zakładników pod przysięgą i daje miastu pięć dni na poselstwo do księcia. Bolesław grozi obrońcom krzyżem, jeśli się poddadzą. Wyjaśniamy, czym były w średniowieczu zakładnicy i dlaczego popularna opowieść o pięciodniowym rozejmie upraszcza tekst Galla. Potem szturm: zakładnicy przywiązani do machin, tarany, drabiny i balisty, a po stronie obrońców kamienie młyńskie, koła z kolcami, wrzątek i żelazne haki.
Opowiadamy też o wojnie, którą Bolesław prowadzi z lasu: zasieki, napady na furażerów, głód i muchy w obozie, solone ciała możnych wiezione do Bawarii i Saksonii jako „danina Polski” oraz pieśń na cześć Bolesława, której król zakazał. Dalej marsz na Wrocław, listy z żądaniem trzystu grzywien i śmierć czeskiego księcia Świętopełka, zabitego włócznią spod buka.
Na koniec rozbieramy legendę o bitwie na Psim Polu. Zna ją dopiero Wincenty Kadłubek, prawie sto lat później, i kroniki, które go powtarzają, a dziś większość historyków uważa ją za mit albo najwyżej potyczkę. Mówimy też o dalszych losach Zbigniewa, o pokucie Bolesława i o tym, dlaczego obraz Głogowa u Galla jest tak jasny.
Liczebność wojsk podajemy jako szacunki historyków, które bardzo się różnią: od dziesięciu tysięcy Niemców w starszych pracach do kilku tysięcy w nowszych. Liczby zakładników, ich imion ani imion dowódców grodu źródła nie podają, więc ich nie wymyślamy. Tam, gdzie badacze się spierają, mówimy o tym wprost.
Rozdziały:
0:00 Trzysta grzywien
1:51 Dwaj bracia
3:56 Zemsta za Węgry
6:01 Dzień świętego Wawrzyńca
7:58 Bytom i bagna
9:54 Msza świętego Bartłomieja
11:46 Dwie wierności
13:59 Synowie na machinach
15:59 Żelazo, ogień i wrzątek
17:47 Książę, który nie śpi
20:01 Czekajcie mnie w Krakowie
21:46 Włócznia pod bukiem
23:39 Psie Pole
25:36 Cena
Źródła i literatura: Gall Anonim, „Kronika polska”, ks. III (tłum. R. Grodecki, oprac. M. Plezia); Kosmas, „Kronika Czechów”, ks. III; Wincenty Kadłubek, „Kronika polska”, ks. III; Błażej Śliwiński, „Czech involvement in King Henry V of Germany's expedition against Poland in September 1109 from the perspective of Polish historiography”, Studia z Dziejów Średniowiecza 22 (2018); Jan Szymczak, „Uzbrojenie w świetle źródeł pisanych w Polsce do połowy XIII w.”, Folia Archaeologica 23 (2001); Urszula Łęczycka, „Polityka zagraniczna według Galla Anonima”, Officina Historiae 1 (2018); Wikipedia: „Obrona Głogowa”, „Bolesław III Krzywousty”, „Zbigniew (książę)”, „Henry V's expedition to Poland”, „Battle of Hundsfeld”.