Chojnice 1454: dlaczego wnuki Grunwaldu uciekały przez bagno?

Osiemnasty września 1454 roku. Nad jeziorem pod Chojnicami stoi około szesnastu tysięcy jeźdźców króla Kazimierza Jagiellończyka – wnuki zwycięzców spod Grunwaldu. Naprzeciw nich, za ścianą skutych łańcuchami wozów, czeka mniej więcej piętnaście tysięcy najemników zakonu krzyżackiego. Kilka godzin później polska armia ucieka przez wąską groblę i bagno, a zakon ma w rękach łup, o jakim nie śmiał marzyć. Jak do tego doszło? W tym filmie przechodzimy całą historię krok po kroku. Zaczynamy od powstania Związku Pruskiego i miast, które w kilka tygodni otworzyły bramy królowi. Potem Chojnice: miasto, którego nie zdołano zamknąć, młody kapitan Henryk Reuss von Plauen, pękająca bombarda i lato bez żołdu. Zobaczymy, jak wielki mistrz Ludwik von Erlichshausen zastawił Nową Marchię, żeby kupić na kredyt armię z Czech, Śląska i Rzeszy, i jak Bernard Szumborski poprowadził ją z wozami na Pomorze. Po polskiej stronie – obóz pod Cerekwicą, gdzie szlachta odmówiła marszu, dopóki król nie podpisał przywileju. Wyjaśniamy, czym było pospolite ruszenie, jak walczył tabor wozowy i dlaczego czterech wojewodów nie potrafiło się porozumieć. Potem sama bitwa: osiem godzin czekania nad wodą, przejście przez groblę, szarża, w której zginął książę Rudolf żagański, pojmanie Szumborskiego, atak na tabor i wypad garnizonu przez Bramę Gdańską na nieosłonięty polski obóz. Na koniec ucieczka, jeńcy prowadzeni do Malborka i spis zdobyczy. Druga część filmu pokazuje, co wyrosło z tej klęski. Statuty nieszawskie, dzięki którym szlachta wyszła z przegranej silniejsza niż przed nią. Malbork zastawiony najemnikom i sprzedany Polsce za pieniądze Gdańska. Piotr Dunin, zwycięstwo pod Świecinem i drugie oblężenie Chojnic w 1466 roku, które zakończyło się kapitulacją garnizonu. Wreszcie drugi pokój toruński, Prusy Królewskie i dostęp Polski do Bałtyku – oraz losy ludzi spod Chojnic. Uwaga do liczb: źródła bardzo się różnią. Jan Długosz pisze o sześćdziesięciu zabitych po polskiej stronie, kronika wielkich mistrzów o siedmiu tysiącach, a współcześni historycy najczęściej mówią o kilku tysiącach. Nie wiadomo też dokładnie, ilu ludzi wyszło z miasta, jak Szumborski odzyskał wolność ani co w czasie bitwy robił król. Opowieści o zdobytej koronie i berle pochodzą wyłącznie z kronik zakonnych – w filmie zaznaczamy, gdzie kończą się fakty, a zaczynają wersje. A ty jak myślisz – co naprawdę zgubiło królewską armię pod Chojnicami? Napisz w komentarzu. Rozdziały: 0:00 Szesnaście tysięcy przeciw piętnastu tysiącom 3:04 Miasta, które otworzyły bramy 6:15 Miasto, którego nie zamknęli 10:05 Armia na kredyt 14:08 Armia, która najpierw targowała się z królem 17:48 Dwie armie, dwa sposoby walki 21:23 Osiem godzin przed uderzeniem 24:37 Książę ginie, dowódca trafia do niewoli 27:40 Brama otwiera się za plecami 30:42 Grobla nie pomieści wszystkich 34:34 Przegrali bitwę, wygrali przywileje 37:57 Stolica zastawiona najemnikom 41:40 Armia, która nauczyła się czekać 45:16 Pokój, który zostawił Zakon w długach Bitwa pod Chojnicami, Wikipedia Polska; Schlacht bei Konitz, Wikipedia Deutsch; Battle of Chojnice (1454), Wikipedia English; Jan Długosz, Roczniki czyli kroniki sławnego Królestwa Polskiego, ks. 12; Marian Biskup, Trzynastoletnia wojna z Zakonem Krzyżackim 1454–1466; Marian Biskup, Spisy jeńców polskich z bitwy pod Chojnicami; Marian Biskup, Oblężenie i odzyskanie Chojnic przez Polskę w r. 1466; Bernard Nowaczyk, Chojnice 1454. Świecino 1462; Tomasz Grabarczyk, Funkcje obozu armii jagiellońskiej w XV wieku; Sobiesław Szybkowski, prace o Henryku Reussie von Plauen i jeńcach spod Chojnic; Karol Ginter, Zdobycie Malborka; Statuty nieszawskie, Archiwa Państwowe; Deutsche Biographie, Heinrich Reuß von Plauen.