VÌ SAO BÀN PHÍM XẾP LỘN XỘN? Cả thế giới KỂ SAI chuyện này suốt 40 NĂM. Kể trong 15 phút

Cả thế giới kể rằng bàn phím được xếp lộn xộn có chủ đích, để người gõ chậm tay lại cho máy chữ khỏi kẹt cần. Chuyện đó nằm trên Wikipedia, trong sách tâm lý học, sách kinh tế học. Mình tải 3 tờ bằng sáng chế gốc thế kỷ 19 về máy, phóng to hình vẽ, đếm từng phím một, và đọc bài nghiên cứu của Đại học Kyoto lần theo từng tờ báo cũ. Câu chuyện thật ngược hẳn: bàn phím này sinh ra từ máy điện tín, được nắn suốt 14 năm bởi 4 nhóm người, và nước đi cuối cùng tạo ra bố cục hôm nay là để né phí bản quyền. Còn tờ bằng cuối cùng, cấp cho một người đã nằm dưới đất 6 năm rưỡi, thì cho thấy chính cha đẻ của bàn phím đã bỏ nó từ lâu. Chương: 0:00 Nhanh nữa đi, thưa tướng quân 1:12 Câu chuyện ai cũng từng nghe 2:06 Khách hàng đầu tiên 3:21 Bàn phím bị điện tín nhào nặn 4:33 Hãng súng và hai kiểu nhận tiền 5:47 Chỗ này mình tự đi kiểm 6:08 Tờ bằng 1878 và cú tự thua 7:22 Nước đi cuối: né bằng sáng chế 8:38 Huyền thoại được sản xuất thế nào 9:46 Người thách đấu tên là Dvorak 11:06 Tờ giấy của người đã chết 12:14 Vì sao thứ chưa hoàn hảo lại bất tử 13:32 Ba câu mang về Nguồn chính (mình đều tải bản gốc về đọc): Yasuoka & Yasuoka, "On the Prehistory of QWERTY", ZINBUN số 42, ĐH Kyoto, 3/2011: http://kanji.zinbun.kyoto-u.ac.jp/~ya... Bằng sáng chế Mỹ số 79.265 (23/06/1868), máy chữ phím piano: https://patents.google.com/patent/US7... Bằng sáng chế Mỹ số 207.559 (27/08/1878), bàn phím có M cạnh L: https://patents.google.com/patent/US2... Bằng sáng chế Mỹ số 568.630 (nộp 11/09/1889, cấp 29/09/1896), bản thiết kế cuối đời của Sholes: https://patents.google.com/patent/US5... Bằng sáng chế Mỹ số 2.040.248 (12/05/1936), bàn phím Dvorak: https://patents.google.com/patent/US2... Liebowitz & Margolis, "The Fable of the Keys", Journal of Law & Economics, 4/1990; bản phổ thông "The QWERTY Myth": https://www.independent.org/article/1... Scientific American 10/08/1872 (hình khắc bàn phím) và bảng mã Morse Mỹ trong sách của Vail 1845, dẫn lại trong bài ZINBUN ở trên Wikipedia EN, mục Christopher Latham Sholes (đoạn kể huyền thoại kẹt cần và con số 12.000 đô / 1,5 triệu đô): https://en.wikipedia.org/wiki/Christo... Ghi công ảnh: máy Sholes & Glidden: Kosmopolitat, CC BY-SA 3.0, qua Wikimedia Commons. Chân dung Sholes, Edison, hình bằng sáng chế: Public domain. Video minh hoạ: Pexels (giấy phép miễn phí thương mại). Ủng hộ kênh: Nhiều bạn hỏi cách góp cho kênh. Mỗi tập tốn vài đô cho ảnh tư liệu và tài liệu gốc, ai muốn góp một cốc cà phê cho việc đào nguồn thì chuyển về: VPBank · STK 3653689096 · TRAN THANH Nội dung chuyển khoản: ARATHE Hai điều mình giữ: tiền góp không mua được đề tài, và cuối mỗi tháng mình công khai nhận bao nhiêu, chi vào đâu ở tab Cộng đồng. Không có điều kiện góp tiền thì gửi mình một nguồn, một bài báo gốc về đề tài đang làm, với kênh này cái đó quý ngang nhau. #arathe #banphim #qwerty #lichsucongnghe #congnghe