Niemcy budowali go trzydzieści lat i nie przepłynęła nim ani jedna barka: Kanał Mazurski

W lesie pod Leśniewem stoi betonowa komora śluzy: czterdzieści sześć metrów długości, siedem i pół metra szerokości i 17,2 metra spadu — największego na całym kanale. Nie ma w niej wrót ani żadnych urządzeń, a kanału, który miał do niej doprowadzić wodę, nigdy nie dokończono. Drogę wodną z jeziora Mamry przez Łynę i Pregołę do Bałtyku zaczęły budować Prusy w kwietniu 1911 roku, przerwała ją pierwsza wojna światowa, po niej roboty wznowiono i zatrzymano ponownie w 1922, a III Rzesza wróciła do budowy w 1934 i porzuciła ją ostatecznie na przełomie 1941 i 1942 roku. Trzydzieści lat robót, dziesięć śluz, czterdzieści przepraw — i ani jedna barka, która by tędy przepłynęła. Czego się dowiesz: — po co budowano ten kanał: jak miał wyglądać szlak z mazurskich jezior przez Łynę i Pregołę do Królewca i dalej do morza, co miano nim wozić — drewno, zboże, torf, węgiel, materiały budowlane — i skąd wzięła się liczba trzystu tysięcy ton ładunku rocznie — jak pokonuje się 111 metrów różnicy poziomów: czym jest śluza komorowa, po co przy największych spadach budowano zbiorniki oszczędnościowe i dlaczego powyżej ośmiu metrów spadu zwykłe wrota zastępowano płaską zasuwą stalową — trzy podejścia i trzy przerwy: ustawa pruskiego parlamentu z 14 maja 1908 roku, roboty od kwietnia 1911 do 1914, wznowienie po pierwszej wojnie i decyzja o wstrzymaniu z 1922 roku, wreszcie lata 1934–1942 i kto wtedy przy tym kanale pracował — dlaczego liczby o Kanale Mazurskim nie chcą się zgodzić: 30, 60, 80 czy 90 procent zaawansowania, 50 czy 51,5 kilometra długości, 17,2 metra spadu przy górnej czy przy dolnej śluzie w Leśniewie — i skąd te rozbieżności się biorą Materiał edukacyjny i historyczny. Główne źródła: — Krzysztof Stachowski, „Historia Kanału Mazurskiego 1703–1945. Plany, projekty, koncepcje", Warmińsko-Mazurski Biuletyn Konserwatorski nr 14/2022 (tonz.olsztyn.pl) — chronologia budowy, parametry trasy, spady wszystkich dziesięciu śluz, koszty i stan robót — Encyklopedia Warmii i Mazur, Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Olsztynie (encyklopedia.warmia.mazury.pl) — hasła „Kanał Mazurski", „Śluza w Leśniewie Górnym", „Leśniewo", „Węgorzewo" oraz „Migracje ludności na Warmii i Mazurach w latach 1945–1950" — Labiryntarium.pl — opracowanie obiektów Kanału Mazurskiego: niemieckie nazwy śluz, stopień ich wykonania, mosty, bramy bezpieczeństwa i przekrój poprzeczny kanału — Starostwo Powiatowe w Węgorzewie (powiatwegorzewski.pl) — opis Kanału Mazurskiego, podział trasy po 1945 roku i obszary chronione wzdłuż kanału — Portal regionalny Mazury24 (mazury24.eu) — materiały o śluzie Leśniewo Górne i o śluzie Piaski (Guja) oraz weryfikacja legend narosłych wokół kanału — i inne źródła #historia #KanalMazurski #Mazury #Lesniewo #hydrotechnika