TƏBİƏT VƏ BƏYAN-I HƏQİQƏT

Nəzər qıl bu saraya, hikmətlə dolu külli-cahandır, Bunu bir kor kəlam, bir cansız kağız yazmış gümandır?! Şüursuz bir dəftər necə bu düzənə xaliq olsun, ey qafil, Sənətlə bəzənmiş bu mülkün sahibi Rəhmandır. Kışlada hər əsgər necə bir əmrlə eylər hərəkət, Maddi ip var sanan kor əqlə layiqdir bəs xəcalət. Qudrətin yerinə qanunu qoyan şüursuz nədandır, Nizamın Yiyəsi varkən təbiət etməsin dəvət. Bir saatı qurmaqmı asandır bəs onun ustasına, Yoxsa maşın düzəldib verəsən çərxin insafına?! Sənətkar özü yazsa bir kitabı asandır dünyada, Yoxsa maşın icad edib tapşıra hüsnün ixtiyarına?! Sima-yı bəşər hər biri bir ayəti-Rəbbani böylə, Adəmdən bu günə heç bir üz bənzəməz birinə söylə. Hər nəqşə ayrı bir qələm, ayrı təzgah gərəkdir, Təbiət bir matbaa olsa da, Rəbbsiz nə eylər böylə?! Ağacın meyvəsi insandır, insan meyvəsi şükran, Ulu Xaliq bu ali qayəni özgəyə verərmi bir an?! Özünü sevdirmək istəyən O Zat-ı Pak-ı Əzəl, Özgə sabəblərə bəndəlik etməyə verərmi fərman?! Təbiət dediğin bir sənətdir, asla Sənatkar olamaz, Qanundur o, qudrət deyil, hökm etməyə Sultan olamaz. Pərdədir izzətin üzünə, Faili-Mütləq Odur yalnız, Cahanda O’ndan özgə bir Məbud-i Həqqi-Cahan olamaz!