සසර බැඳීම - sasara bedima

මෙම ගීතය බෞද්ධ දර්ශනයේ එන අනිත්‍ය, දුක්ඛ, අනාත්ම, කෙලෙස් සහ සංසාරයෙන් මිදීම යන ගැඹුරු සංකල්ප වටා ගොඩනැඟුණු ගීතයක්. මෙහි විශේෂත්වය වන්නේ ජීවිතයේ අස්ථිර බව තේරුම් ගත්තත්, තවමත් කෙලෙස් හා බැඳීම්වලින් මිදීමට නොහැකි මිනිසෙකුගේ අභ්‍යන්තර වේදනාව ඉදිරිපත් කිරීමයි. 1. ගීතයේ මූලික අර්ථය බෞද්ධ දාර්ශනික ගීතය සංසාර විමුක්තිය මෙය හුදෙක් ජීවිතය දුක්බර බව පවසන ගීතයක් නොවෙයි. ජීවිතය අස්ථිර බව දැන දැනත් මිනිසුන් ආශාවන්, බැඳීම් සහ කෙලෙස් තුළ සිරවී සිටින ආකාරය පිළිබඳ ස්වයං විමර්ශනයක්. ගීතයේ කථකයා සංසාරයේ ස්වභාවය පිළිබඳ අවබෝධයක් ඇති අයෙකු වුවත්, ඒ අවබෝධය පමණක් ඔහුට නිදහස ලබාදීමට ප්‍රමාණවත් වී නැහැ. ඒ නිසා මෙහි ප්‍රධාන හැඟීම වන්නේ සංසාරය පිළිබඳ අවබෝධයත්, එයින් මිදීමට නොහැකි වීමත් අතර ඇති ගැටුමයි. 2. පදයෙන් පදයට විග්‍රහය පළමු කොටස — සසරේ දුක්බර ස්වභාවය මේ සසර දුක්බරයි... හැමදේම අස්ථිරයි...... මෙහි පළමු පද දෙකෙන්ම ගීතයේ දාර්ශනික පදනම හඳුන්වා දෙනවා. සසර දුක්බරයි: උපත, වයසට යාම, ලෙඩවීම, මරණය සහ කැමති දේ නොලැබීම වැනි දුක් පිළිබඳ අදහස. හැමදේම අස්ථිරයි: කිසිදු සංස්කාරගත දෙයක් සදාකාලිකව නොපවතින බව. මෙහි සරල වචන භාවිතය ගීතයට විශේෂ වාසියක්. අසන්නාට බෞද්ධ දර්ශනය පිළිබඳ ගැඹුරු දැනුමක් නැතත් පදවල අර්ථය පහසුවෙන් ග්‍රහණය කරගත හැකියි. දෙවන කොටස — මිනිස් ජීවිතයේ කෙටි බව ඉතින් අපි මේ ලොවේ..... ඉන්නෙ ටික කාලයයි..... මෙම කොටසෙන් මිනිස් ජීවිතයේ සීමිත කාලය මතක් කරනවා. මෙහි වැදගත් වන්නේ ජීවිතය කෙටි බව දැනගැනීම පමණක් නොවෙයි. එම කෙටි ජීවිතය තුළ අප කරන දේවල්, ඇතිකරගන්නා බැඳීම් සහ ඒවා වෙනස් වන විට අපට ඇතිවන දුක පිළිබඳව සිතන්නට අසන්නා යොමු කිරීමයි. පළමු කොටසේ අස්ථිරත්වය පිළිබඳ අදහස මෙහිදී පුද්ගල ජීවිතයට සම්බන්ධ වෙනවා. තුන්වන කොටස — වෙන්වීමේ අනිවාර්යතාව වෙන් වෙලා යයි අපි සැවොම.... ස්ථිර නෑ මේ ජීවිතේ...... මෙහිදී ගීතය තවත් සංවේදී මට්ටමකට පැමිණෙනවා. අපි ආදරය කරන අය, අපේ පවුල, අපේ සතුට, අපේ ශරීරය සහ අවසානයේ අපේ ජීවිතය පවා වෙනස්වීමට හා අහිමිවීමට යටත්. "වෙන් වෙලා යයි අපි සැවොම" යන පදයෙන් මරණය පමණක් නොව, ජීවිතයේදී සිදුවන සියලු ආකාරයේ වෙන්වීම්ද සිහිපත් කළ හැකියි. මේ නිසා මෙය සසරේ දුක පිළිබඳ දාර්ශනික ප්‍රකාශයක් වගේම, අහිමිවීමේ වේදනාව දැනෙන පුද්ගලයෙකුගේ ප්‍රකාශයක් ලෙසත් අසන්නාට දැනෙන්න පුළුවන්. සිව්වන කොටස — දැන දැනත් කෙලෙස්වලට බැඳීම දැන දැනත් ඒ බවම...... වෙලෙයි අපි කෙලෙස් වල..... මගේ අදහස අනුව ගීතයේ වඩාත්ම වැදගත් දාර්ශනික කොටස මෙයයි. මිනිසාට ජීවිතයේ අස්ථිර බව පිළිබඳ යම් අවබෝධයක් තිබෙනවා. නමුත් ඒ අවබෝධය තිබුණත් තණ්හාව, ආශාව, මානය, ඊර්ෂ්‍යාව සහ මෝහය වැනි කෙලෙස්වලින් මිදීම පහසු නැහැ. මෙහි ඇති "දැන දැනත්" යන වචන දෙකෙන්ම විශාල මානසික ගැටුමක් මතු වෙනවා. දැනුම තිබීම සහ ඒ අනුව ජීවත් වීම එකම දෙයක් නොවන බව මෙම පදයෙන් ඉතා කෙටියෙන් ප්‍රකාශ වෙනවා. පස්වන කොටස — ගැලවීමේ අපහසුව සහ නිමාව ගැලවුමක් නෑ අපට.... නිමාවක් ඇත ඈත.... මෙහිදී කථකයාගේ අසරණ බව ඉස්මතු වෙනවා. "ගැලවුමක් නෑ අපට" යන්න සංසාරයෙන් මිදීමට ඇති අපහසුව පිළිබඳ හැඟීමක් ලෙස අර්ථකථනය කළ හැකියි. නමුත් බෞද්ධ දර්ශනය අනුව නිවන් මඟක් තිබෙන නිසා මෙය සදාකාලිකව ගැලවීමක් නැතැයි කරන ප්‍රකාශයක් ලෙස නොව, තමන්ට මේ මොහොතේ එය සාක්ෂාත් කරගැනීමට නොහැකි බව දැනෙන පුද්ගලයෙකුගේ හඬ ලෙස කියවීම වඩාත් ගැළපෙනවා. "නිමාවක් ඇත ඈත" යන පදය තුළ බලාපොරොත්තුවක් සහ දුරස්ථ බවක් එකවර තිබෙනවා. සංසාර දුක අවසන් කළ හැකි වුවත් එය තවමත් තමන්ට දුරින් තිබෙන බව කථකයාට දැනෙනවා. හයවන කොටස — තමන්ගේම අසරණකම දුටුවමුත් දුක් සසර..... එතෙරවිය නොහැක මට.... බැඳ ඇත අපි සැවොම.... මෙය ගීතයේ වඩාත්ම මානුෂීය සහ හැඟීම්බර කොටසක්. කථකයා සංසාරයේ දුක දකිනවා. නමුත් එයින් එතෙර වීමට තමන්ට නොහැකි බව පවසනවා. "මට" යන වචනය විශේෂයි. මුලින් "අපි සැවොම" ලෙස පොදු මිනිස් අත්දැකීමක් ගැන කතා කළත්, දැන් කථකයා තමන්ගේම අභ්‍යන්තර අසරණකම හෙළි කරනවා. "බැඳ ඇත අපි සැවොම" යන්නෙන් එම අසරණකම පුද්ගලික ප්‍රශ්නයක් පමණක් නොවන බව නැවත අවධාරණය කරනවා. අවසාන කොටස — අමා මහ නිවන් මඟ නිමාවයි ඒ අමාමහ නිවන් මග..... අමාමහ නිවන් මග...... ගීතයේ අවසානයේ නිවන් මඟ ඉදිරිපත් කිරීමෙන් මුළු ගීතයටම අලුත් අර්ථයක් ලැබෙනවා. මෙතෙක් තිබුණු දුක, අස්ථිරත්වය, බැඳීම් සහ අසරණකම අවසානයේ නිවන් මඟ පිළිබඳ සිහිපත් කිරීමකට යොමු වෙනවා. "අමාමහ නිවන් මග" යන පදය නැවත නැවත ගායනා කිරීමෙන් එය ගීතයේ අවසාන අරමුණ බවට පත්වෙනවා. එය හුදෙක් දුක්බර අවසානයක් නොව, දුක අවසන් කළ හැකි මඟ පිළිබඳ සිහිපත් කිරීමක්. 3. ගීතයේ ප්‍රධාන දාර්ශනික සංකල්ප සංකල්පය ගීතයේ නිරූපණය අනිත්‍ය හැමදේම අස්ථිරයි දුක්ඛ මේ සසර දුක්බරයි තණ්හාව සහ කෙලෙස් දැන දැනත් කෙලෙස්වල වෙලීම සංසාර බන්ධනය බැඳ ඇත අපි සැවොම විමුක්තිය අමාමහ නිවන් මඟ මෙහි බෞද්ධ දර්ශනයට අදාළ තවත් වැදගත් කරුණක් තිබෙනවා. අනිත්‍යය හා දුක්ඛය පිළිබඳව අවබෝධයක් ඇතිවීම නිවන් අවබෝධය සඳහා වැදගත් වුවත්, එය පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවේ. ඒ සඳහා නිවැරදි අවබෝධය, සීලය, සමාධිය සහ ප්‍රඥාව වර්ධනය කිරීමේ මාර්ගයද අදාළ වෙනවා. 4. ගීතයේ හැඟීම් සහ මානසික ගමන අවබෝධය ජීවිතය අස්ථිර බව තේරුම් ගැනීම. ශෝකය සියල්ලෙන්ම වෙන්වීමට සිදුවන බව සිහිපත් වීම. අභ්‍යන්තර ගැටුම අස්ථිර බව දැන දැනත් කෙලෙස්වලින් මිදීමට නොහැකි වීම. අසරණකම සසරේ දුක දුටුවත් එතෙර වීමට නොහැකි බව දැනීම. විමුක්තිය පිළිබඳ සිහිපත් කිරීම අවසානයේ නිවන් මඟ පිළිබඳ අවධානය යොමු කිරීම. මෙම ගමන නිසා ගීතය ආරම්භයේ සිට අවසානය දක්වා එකම දුක්බර හැඟීමක නොසිට, දාර්ශනික අවබෝධයක සිට අභ්‍යන්තර වේදනාවටත්, එතැනින් නිවන් මඟ පිළිබඳ සිහිපත් කිරීමටත් ගමන් කරනවා. #sinhala song #calm song