Vol.046 | បញ្ចខន្ធគឺជាប្រភពនៃបញ្ហា ដោយលោកគ្រូ អគ្គបណ្ឌិត ប៊ុត សាវង្ស

Vol.046 | បញ្ចខន្ធគឺជាប្រភពនៃបញ្ហា ដោយលោកគ្រូ អគ្គបណ្ឌិត ប៊ុត សាវង្ស នៅក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ឧបាទានក្ខន្ធ ឬ បញ្ចខន្ធ (រូប វេទនា សញ្ញា សង្ខារ វិញ្ញាណ) ដែលសត្វលោកងប់ងល់យល់ច្រឡំថាជា "ខ្លួនយើង ឬរបស់យើង" ត្រូវបានចាត់ទុកថាជា ទុក្ខសច្ច (ប្រភពនៃទុក្ខ និងបញ្ហា) តាមរយៈការតោងជាប់ដោយកិលេស។ មូលហេតុដែលបញ្ចខន្ធក្លាយជាប្រភពនៃបញ្ហា ព្រោះវាមានលក្ខណៈជា អនិច្ចំ (មិនទៀង) ទុក្ខំ (ជាទុក្ខ ទ្រាំទ្រមិនបាន) និង អនត្តា (ไม่ใช่ខ្លួនប្រាណបង្គាប់បញ្ជាបាន)៖ រូបខន្ធ៖ គឺជារូបរាងកាយ ដែលតែងតែប្រែប្រួល ឈឺថ្កាត់ និងចាស់ជរា នាំឱ្យកើតសេចក្តីទុក្ខកង្វល់។ វេទនា និង សញ្ញា៖ គឺជាអារម្មណ៍សុខ ទុក្ខ មិនសុខមិនទុក្ខ និងការចាំចំណាំ ដែលងាយនឹងប្រែប្រួល ធ្វើឱ្យចិត្តស្រឡាញ់ ស្អប់ និងខកចិត្ត។ សង្ខារ និង វិញ្ញាណ៖ គឺជាការគិត ការតាក់តែងអារម្មណ៍ និងការដឹងច្បាស់តាមទ្វារទាំងប្រាំាំ ដែលជាញឹកញាប់បង្កជាកាមតណ្ហា រាគៈ និងទោសៈ។ នៅពេលដែលបុគ្គលមិនបានយល់ច្បាស់ពីធម្មជាតិពិតរបស់បញ្ចខន្ធ ក៏កើតមាន ឧបាទាន (ការប្រកាន់ខ្ជាប់) ថាជារបស់អញ។ ពេលអ្វីៗផ្លាស់ប្តូរខុសពីបំណង ក៏កើតជាសេចក្តីសោកស្តាយ ក្ដៅក្រហាយ និងទុក្ខទោសផ្សេងៗ។ ផ្ទុយទៅវិញ ព្រះពុទ្ធអង្គទ្រង់បង្ហាញថា បើបុគ្គលប្រើប្រាស់ បញ្ញា ពិចារណាយល់ច្បាស់តាមការពិត ឃើញសេចក្តីមិនទៀងនៃបញ្ចខន្ធហើយ លះបង់សេចក្តីតម្រេក និងការប្រកាន់មាំបាន ចិត្តនឹងរួចផុតពីចំណងទុក្ខ ឈានទៅរក ព្រះនិព្វាន ជាបរមសុខ។ #បញ្ចខន្ធ #ព្រះពុទ្ធសាសនា #អប់រំចិត្ត #ទុក្ខសច្ច #ធម៌ទេសនា #គំនិតអភិវឌ្ឍខ្លួន #បញ្ញា #សតិស្មារតី