Bitwa pod Wiedniem 1683: 3 genialne ruchy Sobieskiego | Uratował Europę, nie uratował Polski

Bitwa pod Wiedniem 1683 i szarża husarii to dopiero trzeci ruch Jana III Sobieskiego. Zobacz, jak pod Chocimiem pokonał Turków mrozem, pod Żurawnem cierpliwością, a pod Wiedniem jednym rozkazem. Uratował Europę – ale czy uratował Rzeczpospolitą? Historia bez upiększeń: zwycięstwa, błędy i cena, którą zapłaciła Polska. ________________________________ ROZDZIAŁY 0:00 Kahlenberg, 12 września 1683 1:54 Początki: szlachcic z Oleska 5:37 Pierwsze uderzenie: Chocim 1673 10:51 Drugie uderzenie: Żurawno 1676 16:25 Trzecie uderzenie: Wiedeń 1683 24:54 Werdykt: trzy zasady ________________________________ CO ZOBACZYCIE W TYM ODCINKU ▸ Olesko, 1629: prawnuk hetmana Żółkiewskiego ▸ Potop: przysięga złożona Szwedom w 1655 roku i powrót na stronę polską ▸ Hetman i przywódca malkontentów przeciw królowi Michałowi ▸ Chocim, 11 listopada 1673: noc śnieżycy, atak o świcie, piechota przed husarią i most na Dniestrze ▸ Żurawno 1676: trzy tygodnie w oblężonym obozie, około 20 tysięcy przeciw 40–50 tysiącom ▸ Sojusz z cesarzem Leopoldem i marsz na odsiecz Wiednia ▸ Las Wiedeński, Kahlenberg i wielka szarża husarii ▸ List do Marysieńki „w namiotach wezyrskich" ▸ Liga Święta, pokój Grzymułtowskiego, zrywane sejmy i rozbiór z 1772 roku ________________________________ O ŹRÓDŁACH Liczebność wojsk pod Wiedniem podaje się bardzo różnie: armia turecka na początku oblężenia od około 100 do ponad 150 tysięcy, armia odsieczy od 60 do 80 tysięcy, w wielkiej szarży od 18 do ponad 20 tysięcy jeźdźców. Podajemy przedziały. Czy była to „największa szarża kawalerii w historii"? Tak twierdzi wielu autorów, ale nie da się tego zmierzyć. Wiedeń był zwycięstwem koalicji: około dwóch trzecich armii odsieczy stanowili Austriacy i Niemcy, a w ostatniej szarży szła także jazda cesarska i niemiecka. Ocena Żurawna jest sporna: dla jednych to zwycięstwo, dla innych remis, dla części historyków rosyjskich – sukces turecki. Bitwę pod Lwowem (1675) wspominamy tylko krótko: relacje podają sprzeczne liczby. Słowa „Venimus, vidimus, Deus vicit" są Sobieskiemu przypisywane i krążą w kilku wersjach. ŹRÓDŁA Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie (Chocim 1673, bitwa pod Wiedniem, list do Marysieńki z 13 IX 1683); J. Wimmer, „Odsiecz wiedeńska 1683 roku" (2008); prof. Mirosław Nagielski dla dzieje.pl (Muzeum Historii Polski); Zintegrowana Platforma Edukacyjna (MEN); German History in Documents and Images (GHI Washington); National Geographic Polska; J. Kordel o liberum veto. ILUSTRACJE Obrazy, ryciny i mapy z domeny publicznej lub CC0, przez Wikimedia Commons: Jan Matejko, Józef Brandt, Juliusz i Wojciech Kossak, Pierre-Denis Martin, Jerzy Siemiginowski-Eleuter, Daniel Schultz, Jan Tricius, Marcello Bacciarelli, Franciszek Smuglewicz, Artur Grottger, Stanisław Chlebowski, Frans Geffels, Romeyn de Hooghe, Jan van Huchtenburgh, Johann Andreas Thelot, Karl von Blaas; Muzeum Narodowe w Krakowie, Muzeum Narodowe w Warszawie, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Kunsthistorisches Museum i Heeresgeschichtliches Museum w Wiedniu, Rijksmuseum, Riksarkivet, Muzea Watykańskie. Mapy: Sztuka Dowodzenia. ________________________________ Chocim, Żurawno czy Wiedeń: który z tych trzech ruchów był według was najbardziej genialny? I którego wodza chcecie zobaczyć w następnym odcinku? Napiszcie w komentarzu i subskrybujcie Sztukę Dowodzenia, żeby go nie przegapić. #BitwaPodWiedniem #Husaria #JanIIISobieski #Wiedeń1683 #OdsieczWiedeńska #HistoriaPolski #HistoriaWojskowa #Chocim1673