Czy Wokulski mógł istnieć? Prawdziwa Warszawa z „Lalki”

Czwartek, 28 listopada 1878 roku. Przy warszawskiej ulicy Wspólnej wali się front budowanej kamienicy; gazety opisują to następnego dnia. Dziewięć lat później Bolesław Prus wstawia ten dzień do „Lalki” i każe Wokulskiemu wrócić do Warszawy właśnie wtedy. Czy kupiec, który dorabia się na wojnie i dostawach dla armii, mógł istnieć naprawdę? Ile w powieści jest prawdziwych ulic, dat i pieniędzy, a ile wymyślonego miasta? Film zestawia powieść z prasą, rysunkami i fotografiami z epoki oraz z pracami historyków i mówi wprost, co jest udokumentowane, a co spór. 🕰️ ROZDZIAŁY 0:00 28 listopada 1878 (początek) 1:34 I. Kronikarz 4:42 II. Powieść w odcinkach 8:23 III. Warszawa co do dnia 14:21 IV. Chleb dla armii 20:14 V. Ilu było Wokulskich? 23:00 VI. Warszawa, której nie ma 📅 INFORMACJA O PREMIERACH Ekranizacja „Lalki” w reżyserii Macieja Kawalskiego ma premierę kinową 30.09.2026, a serial Netflixa w reż. Pawła Maślony debiutuje 16.09.2026. Ten film dokumentalny nie jest z nimi związany i ich nie ocenia. BIBLIOGRAFIA: pełna lista źródeł z linkami jest w przypiętym komentarzu pod filmem. MATERIAŁY ARCHIWALNE I ATRYBUCJE Wszystkie skany i rysunki z epoki są w domenie publicznej (Wikimedia Commons, Mazowiecka Biblioteka Cyfrowa, e-BUW, Jagiellońska Biblioteka Cyfrowa / Internet Archive; szczegóły w bibliotekach cyfrowych z bibliografii). Autorzy podani w kadrach, m.in.: Konrad Brandel i Karol Beyer (fotografie Warszawy), Arkadiusz Mucharski (rysunek zawalonego domu, „Tygodnik Illustrowany” 1878), Stanisław Witkiewicz, Aleksander Gierymski, Józef Holewiński (portret Prusa na frontispisie wydania z 1890 roku). Zdjęcie tablicy Ignacego Rzeckiego przy Krakowskim Przedmieściu 7: Adrian Grycuk, 2019, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 3.0 pl (https://creativecommons.org/licenses/..., https://commons.wikimedia.org/wiki/Fi... Kadry oznaczone „ILUSTRACJA” nie są dokumentami ani fotografiami z epoki. MUZYKA I ELEMENTY ILUSTRACYJNE Muzyka: wygenerowana lokalnie, własna. Ilustracje (kadry z metką „ILUSTRACJA”) są wygenerowane komputerowo i nie przedstawiają prawdziwych osób ani zdarzeń. O CZYM FILM NIE MÓWI Film nie twierdzi, że „Lalka” jest reportażem: Prus przesuwał wydarzenia, wymyślał miejsca i przyspieszał bogacenie się bohatera. Pokazuje, gdzie powieść dotyka udokumentowanej Warszawy i gdzie zaczyna się literatura. Nie ocenia ekranizacji. Uwagi, poprawki i źródła: napisz w komentarzu. #Lalka #Prus #Wokulski #HistoriaWarszawy #DokumentHistoryczny