ମୁଣ୍ଡ ମୋର ମୂଳ ମୁଣ୍ଡେ ସାରା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ munda mora mula munde sara bramhanda @SL676/S177

ମୁଣ୍ଡ ମୋର ମୂଳ ମୁଣ୍ଡେ ସାରା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ munda mora mula munde sara bramhanda @SL676/S177 ଏହି ଗୀତଟି ଶରୀରତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ରହସ୍ୟକୁ ଏକାସାଙ୍ଗେ ଧରିଛି। ଏଠାରେ “ମୁଣ୍ଡ”, “ତୁଣ୍ଡ”, “ଆଖି, କାନ, ନାକ, ପାଟି”, “ସପ୍ତମାର୍ଗ” ଆଦି କେବଳ ଶରୀରର ଅଙ୍ଗ ନୁହେଁ; ଏହାମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଗଭୀର ତତ୍ତ୍ୱର ସଙ୍କେତ ଦିଆଯାଇଛି। ପ୍ରଥମ ପଦ “ମୁଣ୍ଡ ମୋର ମୂଳ ମୁଣ୍ଡେ ସାରା ବ୍ରମ୍ହାଣ୍ଡ” ଏଠାରେ ମୁଣ୍ଡକୁ ଶରୀରର ମୂଳ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ଯେପରି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ଅସଂଖ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଶକ୍ତି ରହିଛି, ସେହିପରି ମାନବ ମୁଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ଚେତନା, ଜ୍ଞାନ ଓ ଅନେକ ରହସ୍ୟ ନିହିତ ଅଛି। “ବିଭୂତି ରହିଛି ତୁଣ୍ଡେ ତୁଣ୍ଡ ଯେକୁଣ୍ଡ” “ତୁଣ୍ଡ”କୁ ଏଠାରେ ମୁଖର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ନେଲେ, ମୁଖ ମାଧ୍ୟମରେ ଶବ୍ଦ, ମନ୍ତ୍ର, ଜ୍ଞାନ ଓ ବାଣୀ ପ୍ରକାଶ ପାଏ। ତେଣୁ ତୁଣ୍ଡରେ ବିଭୂତି ଅର୍ଥାତ୍ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିର ପ୍ରକାଶ ରହିଛି। “ଦିବ୍ୟଜ୍ଞାନ ଥିଲେ ଚିହ୍ନି ପାରିବ ପିଣ୍ଡ” ଦିବ୍ୟଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଏହି ମାନବ ପିଣ୍ଡ ଭିତରେ ଲୁଚିଥିବା ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱକୁ ଚିହ୍ନିହେବ। କେବଳ ବାହ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଶରୀରକୁ ଦେଖିଲେ ଏହାର ମର୍ମ ଧରାପଡ଼େ ନାହିଁ। ପ୍ରଥମ ପଦର ତତ୍ତ୍ୱ ମାନବ ପିଣ୍ଡକୁ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଭାବେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ବାହାରେ ଯେଉଁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ, ତାହାର ତତ୍ତ୍ୱ ଭିତରେ ମଧ୍ୟ ଖୋଜାଯାଇପାରେ। ଦ୍ୱିତୀୟ ପଦ “ମୁଣ୍ଡ ଯେ ଗୋଲକ ରୂପ ଅଟଇ ଶୂନ” ମୁଣ୍ଡର ଗୋଲାକାର ରୂପକୁ ଏଠାରେ “ଶୂନ” ସହିତ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି। ଶୂନ ଅର୍ଥ କେବଳ ଖାଲି ନୁହେଁ; ତତ୍ତ୍ୱଦୃଷ୍ଟିରେ ଏହା ଅନନ୍ତ ସମ୍ଭାବନାର ଆଧାର। “ଶୂନ ଭିତରେ ରହିଛି ପରମ ଚିହ୍ନ” ଶୂନ୍ୟ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଭିତରେ ହିଁ ପରମତତ୍ତ୍ୱର ଚିହ୍ନ ଲୁଚିଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ଯାହା ବାହ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଖାଲି ଲାଗେ, ତାହାର ଅନ୍ତରରେ ଗଭୀର ସତ୍ୟ ଥାଇପାରେ। “ମୁଣ୍ଡ ଓଲଟ କଳସ — ଉତ୍ତର ଖଣ୍ଡ” ଓଲଟା କଳସ ପରି ମୁଣ୍ଡର ଉପମା ଦିଆଯାଇଛି। ଏହା ଶରୀରର ଉପର ଭାଗରେ ଥିବା ଏକ ପାତ୍ର ସଦୃଶ, ଯାହା ଭିତରେ ଚେତନାର ରହସ୍ୟ ଧାରଣ କରିଛି। “ଉତ୍ତର ଖଣ୍ଡ” ଏଠାରେ ଏକ ଦିଗ ଓ ତତ୍ତ୍ୱର ସଙ୍କେତ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ବୁଝାଯାଇପାରେ। ତୃତୀୟ ପଦ “ଆଖି କାନ ନାକ ପାଟି ଚାରିରେ ଭାଗ” ମୁଣ୍ଡରେ ଥିବା ଆଖି, କାନ, ନାକ ଓ ପାଟି—ଏହି ଚାରିଟି ମୁଖ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଦ୍ୱାରକୁ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। “ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଦେଖ ତାରେ ସପ୍ତ ମାର୍ଗ” ଏହି ଇନ୍ଦ୍ରିୟଦ୍ୱାରଗୁଡ଼ିକୁ ଗଭୀର ଭାବେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କଲେ ସପ୍ତଟି ମାର୍ଗର ରହସ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। “ସପ୍ତମାର୍ଗୁ ଏକ ମୁଖ୍ୟ — ଅଟଇ ତୁଣ୍ଡ” ଏଠାରେ ତୁଣ୍ଡ ବା ମୁଖକୁ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ମାର୍ଗ ଭାବେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ମୁଖ ହେଉଛି ଗ୍ରହଣ ଓ ପ୍ରକାଶ—ଉଭୟର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଦ୍ୱାର। ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ହୁଏ, ପୁଣି ବାଣୀ ମଧ୍ୟ ଏହି ମୁଖରୁ ବାହାରେ। ଚତୁର୍ଥ ପଦ “ଦୁଇ ଆଖିରେ ଦେଖଇ ଦୁଇ ଜଣକୁ ଦୁଇ କାନରେ ଶୁଣଇ ଦୁଇ କଥାକୁ” ଦୁଇ ଆଖି ଦ୍ୱାରା ଦୃଶ୍ୟଜଗତକୁ ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ଦୁଇ କାନ ଦ୍ୱାରା ଶବ୍ଦଜଗତକୁ ଶୁଣାଯାଏ। ଏଠାରେ ଦ୍ୱୈତ ଅନୁଭବର ଏକ ସଙ୍କେତ ମିଳୁଛି—ଦେଖିବାରେ ଦୁଇ, ଶୁଣିବାରେ ଦୁଇ। “ଦୁଇ ପୁଡ଼ାରେ ଯାଆସ — ଏକଇ ଶୁଣ୍ଢ” ଦୁଇ ପୁଡ଼ା ବା ଦୁଇ ପଥ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ଗତି ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଶୁଣ୍ଢ/ମାର୍ଗ ସହିତ ସମ୍ପର୍କିତ ବୋଲି ଏଠାରେ ରହସ୍ୟମୟ ଭାବେ କୁହାଯାଇଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ବାହ୍ୟରେ ଅନେକ ପଥ ଦିଶିଲେ ମଧ୍ୟ ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ ଏକ। ପଞ୍ଚମ ପଦ “ଏକ ତୁଣ୍ଡେ ସାତ କାମ କରଇ ନିତି” ଏକ ମୁଖ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ—ଗ୍ରହଣ, ଖାଦ୍ୟ ସେବନ, ଜଳପାନ, ଶ୍ୱାସ-ପ୍ରଶ୍ୱାସ ସହାୟତା, ବାଣୀ ପ୍ରକାଶ, ସ୍ୱାଦ ଅନୁଭବ ଇତ୍ୟାଦି। “ସାତ” ଏଠାରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ତତ୍ତ୍ୱଗଣନା ସହିତ ମଧ୍ୟ ଯୋଡ଼ାଯାଇପାରେ। “ମୁଣ୍ଡେ ମୁଣ୍ଡାଇଛି ଚେର ସହସ୍ର କୋଟି” ମୁଣ୍ଡର ମୂଳରେ ଅସଂଖ୍ୟ ସୂକ୍ଷ୍ମ ନାଡ଼ୀ, ସ୍ନାୟୁ, ଚେତନାଧାରା ଓ ଜୀବନଶକ୍ତିର ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି ବୋଲି ଏଠାରେ କବିତାତ୍ମକ ଭାବେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। “ଏକରୁ ଅନେକ ମୁଁ ଯେ — ଶ୍ରୀମନ ପିଣ୍ଡ” ଏହା ଗୀତର ଏକ ଗଭୀର ତତ୍ତ୍ୱବାକ୍ୟ। ମୂଳ ଏକ, କିନ୍ତୁ ସେହି ଏକରୁ ଅନେକର ପ୍ରକାଶ। ଏକ ଚେତନା ଏହି ପିଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ଅନୁଭବ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଛି। ସମଗ୍ର ଗୀତର ମରମ ଏହି ଗୀତରେ ମାନବ ପିଣ୍ଡକୁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଏକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ପ୍ରତିରୂପ ଭାବେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ମୁଣ୍ଡ କେବଳ ଶରୀରର ଏକ ଅଙ୍ଗ ନୁହେଁ; ଏହା ଚେତନା, ଜ୍ଞାନ ଓ ପରମତତ୍ତ୍ୱକୁ ଅନୁଭବ କରିବାର ଏକ ପ୍ରତୀକ। ଆଖି, କାନ, ନାକ, ପାଟି ଆଦି ବାହ୍ୟ ଜଗତ ସହିତ ସମ୍ପର୍କର ଦ୍ୱାର ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଗୁଡ଼ିକର ଅନ୍ତରେ ଏକ ମୂଳ ଚେତନା କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। “ଏକରୁ ଅନେକ ମୁଁ”—ଏହି ଧାରଣା ହିଁ ଗୀତର ମୁଖ୍ୟ ମରମ। ଅନେକ ଅଙ୍ଗ, ଅନେକ ମାର୍ଗ, ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ମୂଳ ଚେତନା ଏକ। ତେଣୁ ଦିବ୍ୟଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ପିଣ୍ଡକୁ ଚିହ୍ନିବା ଅର୍ଥ ନିଜ ଭିତରେ ଥିବା ସେହି ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଚିହ୍ନିବା। ଅବେଦ ମତର ଦୃଷ୍ଟିରେ, ବାହାର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଖୋଜିବା ପୂର୍ବରୁ ନିଜ ପିଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ମୂଳକୁ ଚିହ୍ନିବା ହେଉଛି ଅନ୍ତର୍ଜ୍ଞାନର ପ୍ରଥମ ପଦକ୍ଷେପ। ବାହାରେ ଯାହା ଅନେକ, ତାହାର ମୂଳରେ ଏକ; ଏହି ଏକରୁ ହିଁ ଅନେକର ପ୍ରକାଶ। +++++++++