Перейти к содержимому

𝙏𝘼𝙏𝙊𝙇𝙄 𝙃𝘼𝙆𝘽𝙀𝙎𝙄𝙆- 𝙋𝙖𝙠𝙤𝙩𝙚 𝙍𝙚𝙥𝙤𝙧𝙩𝙖𝙟𝙚𝙣: 𝙋𝙚𝙧𝙛𝙞́𝙡 𝙈𝙪𝙣𝙞𝙨𝙞́𝙥𝙞𝙪 𝘽𝙖𝙪𝙠𝙖𝙪

TATOLI - Agência Noticiosa de Timor-Leste

0:00 / 0:00

𝙏𝘼𝙏𝙊𝙇𝙄 𝙃𝘼𝙆𝘽𝙀𝙎𝙄𝙆- 𝙋𝙖𝙠𝙤𝙩𝙚 𝙍𝙚𝙥𝙤𝙧𝙩𝙖𝙟𝙚𝙣: 𝙋𝙚𝙧𝙛𝙞́𝙡 𝙈𝙪𝙣𝙞𝙨𝙞́𝙥𝙞𝙪 𝘽𝙖𝙪𝙠𝙖𝙪

551 просмотр · 6 дн. назад
TATOLI - Agência Noticiosa de Timor-Leste
32,5 тыс. подписчиков
551 просмотр · 6 дн. назад
𝙏𝘼𝙏𝙊𝙇𝙄 𝙃𝘼𝙆𝘽𝙀𝙎𝙄𝙆- 𝙋𝙖𝙠𝙤𝙩𝙚 𝙍𝙚𝙥𝙤𝙧𝙩𝙖𝙟𝙚𝙣: 𝙋𝙚𝙧𝙛𝙞́𝙡 𝙈𝙪𝙣𝙞𝙨𝙞́𝙥𝙞𝙪 𝘽𝙖𝙪𝙠𝙖𝙪 Baukau hanesan munisípiu ida iha Timor-Leste, lokaliza iha parte Leste Timór nian, Baukau iha ninia fronteira parte leste ho munisípiu Lautem, parte súl ho munisipiu vikeke, parte loromonu baliza ho munisípiu manatutu, no baliza ho tasi timor iha parte norte. Munisípiu ne’e iha ninia postu administrativu ualu maka Baguia, Baukau, Laga, Matebian, kelikai, kelikai antigu, vemase no venilale ne’ebé fahe ba suku 62 no aldeia 281. Demografikamente, totál populasaun munisípiu Baucau nian hamutuk 134,878 tuir sensu uma kain tinan 2022, ho densidade populasaun 83,98 ema kada km2 iha área 1,504,2 km2. Populasaun ko’alia dialetu lokál oioin, maka Tetun, Makasa’e, Waimu’a, Midiki, Kairui, no Naueti. Kapitál, munisíu ne’e hanaran Baucau, maka sidade boot daruak iha Timor-Leste. Durante períodu koloniál portugés, koñesidu ho naran sidade Salazar; nia mantein patrimóniu kulturál portugés ne'ebé riku, inklui uma sira iha era koloniál, merkadu istóriku sira, igreja sira, no estrutura sira seluk ne'ebé lokaliza iha sidade tuan nia laran. Naran Baucau mai hosi dialetu lokál Waimu’a; liafuan "Akau" signifika "fahi", ne'ebé, ho tempu, evolui ba "makau". Governu portugés tuirmai fó naran permanente "Baucau", ne'ebé maka uza nafatin. Ema seluk uza naran "Wailia-Wailewa"—ne'ebé signifika "Bee-matan boot"—referénsia ida ba bee-matan boot sira ne'ebé lokaliza iha ai-hun boot sira nia okos iha área Wailia Istórikamente, Baucau hetan governasaun hosi nia autoridade tradisionál rasik molok governu portugés to'o no nia estabelesimentu iha área ne'e. Iha tinan 1698, governu portugés, liuhosi Governadór António Coelho Guerreiro, estabelese postu avansadu sira iha Timor laran tomak hodi intervein iha asuntu autoridade tradisionál sira-ne’e nian. Tuir mai, iha loron 20 fulan Abril tinan 1859, Governador Portugues estabelese distritu 11 iha Timor Leste laran tomak. Iha tempu ne’ebá, munisípiu Baucau hetan dezignasaun hanesan distritu ida ho naran “Vemasse,” ne’ebé kompostu husi área Vemasse, Fatumarto, no Venilale. Iha tinan 1908, Governadór Celestino da Silva transforma Baucau ba baze militár. Tuir mai, iha tinan 1920, Governadór Paulo de Sousa Gentil reorganiza distritu sira ba divizaun administrativu sivíl, ne’ebé kompostu husi postu administrativu sivíl lima: Baucau Vila, Baguia, Laga, Vemasse, no Venilale. Iha tinan 1974, Baucau sai hanesan konsellu administrativu, ne’ebé engloba postu administrativu Baucau Vila, Baguia, Laga, Vemasse, Quelicai, no Venilale. Kona-ba klima, udan kuaze loroloron hosi fulan-Novembru to'o Janeiru, tun ba besik dala rua iha semana ida entre fulan-Maiu no Jullu. Husi fulan Agostu to’o Outubru, tempu maran, la iha udan. Temperatura média varia hosi 24.60°C to'o 29.80°C, ho temperatura aas sira ne'ebé atinji 32°C iha parte sira ne'ebé ki'ik liu hosi munisípiu. Baukau iha ninia sitiu turístika intersante maka Ponte Natureza iha Venilale, Pisina Públika, Pousada, Eskola Reinu Venilale, Forte Baguia, Gruta Hitu iha Bercoli, Foho Matebian iha Baguia, bee-manas Waicana iha Venilale, no tasi-ibun sira Osolata no Lohununu nian. Governu sentrál estabelese baukau sai munisípiu baseia ba lei númeru 11/2009, loron 7 fulan-outubru 2009 kona-ba divizaun administrativu territóriu timor-leste. Lei ne’e publikadu iha jornal da republika seriu 1, númeru 35.