Co UKRYWA dolina Czarnej Hańczy pod ziemią? 14 mrocznych tajemnic Czarnej Hańczy

Czarna Hańcza to niepozorna rzeka na północno-wschodnim skraju Polski, która w sto czterdzieści dwa kilometry zbiera więcej spraw bez zakończenia niż niejedno wielkie miasto. Jej nazwa pochodzi z wymarłego języka jaćwieskiego, a jedyny zapisany słownik tej mowy istnieje wyłącznie jako kopia zaginionego zeszytu. W jej dolinie leży pole dziesięciu tysięcy narzutowych głazów, cmentarzysko, gdzie wojowników chowano razem z końmi, grodzisko narodu, który zniknął z mapy w ciągu jednego pokolenia, klasztor z kryptami pełnymi wysuszonych ciał i las, w którym zasypywano wapnem rowy z tysiącami ludzi. W lipcu tysiąc dziewięćset czterdziestego piątego roku z tutejszych wsi zabrano około sześciuset osób i do dziś nie wiadomo, gdzie leżą. W tym filmie czternaście udokumentowanych spraw tej doliny, jedna po drugiej, każda oparta na wykopalisku, dokumencie albo aktach śledztwa. Rozdziały: 00:00 — Wstęp 02:23 — Tajemnica pierwsza. Zaginiony słownik martwego języka 05:24 — Tajemnica druga. Dziesięć tysięcy kamieni w korycie 08:29 — Tajemnica trzecia. Kurhany, w których leżą konie 10:58 — Tajemnica czwarta. Góra, która była stolicą narodu bez potomków 13:09 — Tajemnica piąta. Piwnice, których nie było w żadnym planie 15:27 — Tajemnica szósta. Ciała, które można zobaczyć przez okienko 17:22 — Tajemnica siódma. Dwadzieścia dwa lata Bogumiły Bochyńskiej 20:24 — Tajemnica ósma. Las, w którym sypano wapno 23:04 — Tajemnica dziewiąta. Wieś, która uciekła przed własnym Kościołem 26:14 — Tajemnica dziesiąta. Człowiek, który ujarzmił wodę i utonął 28:57 — Tajemnica jedenasta. Siedemnaście tysięcy hektarów w cztery lata 30:52 — Tajemnica dwunasta. Artyleria, która strzelała do pustego klasztoru 33:09 — Tajemnica trzynasta. Ściana, z której nie wszyscy wracają 35:45 — Tajemnica czternasta. Groby, których nie ma Wszystkie historie w tym filmie są prawdziwe i potwierdzone źródłami — materiałami Instytutu Pamięci Narodowej w sprawie Obławy Augustowskiej, w tym opracowaniem Diany Maksimiuk o przypadku Bogumiły Bochyńskiej, publikacjami Muzeum Okręgowego w Suwałkach o cmentarzysku Jaćwingów w Szwajcarii i badaniach Jaćwieskiej Ekspedycji Kompleksowej pod kierunkiem Jerzego Antoniewicza, opracowaniami Wigierskiego Parku Narodowego i parafii w Wigrach o dziejach klasztoru kamedułów, dokumentacją Suwalskiego Parku Krajobrazowego dotyczącą rezerwatu Głazowisko Bachanowo nad Czarną Hańczą i grodziska Góra Zamkowa w Szurpiłach, hasłem Encyklopedii PWN o języku jaćwieskim i interpretacją glosariusza dokonaną przez Zigmasa Zinkevičiusa, książką Edmunda Sobonia o Stalagu I F Sudauen oraz doniesieniami Polskiej Agencji Prasowej i TVN24 o wypadkach na jeziorze Hańcza i o podziemiach odkrytych pod eremami w Wigrach. Materiał wideo w tym filmie został stworzony przy użyciu generatywnej sztucznej inteligencji i ma charakter ilustracyjny. Kadry w przybliżeniu oddają opisywane wydarzenia i obiekty, ale nie są zapisem dokumentalnym.