Bob Dylan’dan Can Yücel’e, Oradan Bilgesu Erenus’a “Blowin’ in the Wind” ya da “Esen Yel”

Bir şarkı başka bir dile geçtiğinde yalnızca sözcükleri mi değişir, yoksa taşıdığı tarih de onunla birlikte dönüşür mü? Bu videoda Bob Dylan’ın 1962’de yazdığı “Blowin’ in the Wind”den, Can Yücel’in “Bir İrlanda Türküsü” adıyla Türkçede yeniden kurduğu metne; oradan Bilgesu Erenus’un 1987 tarihli Şarkılarımız albümünde seslendirdiği “Esen Yel”e uzanan yolu izliyorum. Bu yolculuğun gerisinde kölelik döneminin hafızasını taşıyan Afro-Amerikan spirituali “No More Auction Block”, Sabahattin Eyüboğlu’nun Türkçesiyle şarkıyı sazına taşıyan Ruhi Su ve 1983’te karşısındaki metni anonim bir türkü sanarak yeniden besteleyen Ömer Özgeç de bulunuyor. Can Yücel’in çevirisinde Dylan’ın soruları Türkiye’nin köylerine, halkına, aydınlarına ve adalet arayışına taşınıyor. Bilgesu Erenus ise bu sözleri Dylan’ın melodisiyle buluşturup 12 Eylül sonrasında yeniden ses arayan bir mücadele repertuvarının içine yerleştiriyor. Aynı yıl Erenus, 12 Eylül darbesinin ardından Emek Sineması’nda düzenlenen ilk kitlesel 1 Mayıs toplantısının düzenleyicileri ve sunucuları arasında yer alıyor. Böylece “Esen Yel”, yalnızca çevrilmiş bir şarkı değil; farklı dönemlerin, dillerin ve siyasal hafızaların birbirine eklemlendiği bir kayıt hâline geliyor. Peki bugün “Esen Yel”i dinlediğimizde kimi duyuyoruz? Bob Dylan’ı mı, Can Yücel’in Türkiye’sini mi, yoksa Bilgesu Erenus’un bütün bu geçmişleri aynı seste buluşturduğu 1987’yi mi? Anılarına saygıyla: Can Yücel 21 Ağustos 1926 – 12 Ağustos 1999 Bilgesu Erenus 13 Ağustos 1943 – 5 Ağustos 2026 KAYNAKLAR • [Bob Dylan resmî sitesi — “Blowin’ in the Wind”](https://www.bobdylan.com/track/essent...) • [Bob Dylan resmî sitesi — The Freewheelin’ Bob Dylan](https://www.bobdylan.com/albums/freew...) • [Cambridge University Press — “No More Auction Block” ve melodinin tarihsel izi](https://cambridgeblog.org/2026/03/for...) • [Bilgesu Erenus resmî sitesi — “Esen Yel” künyesi](https://www.bilgesuerenus.com/video/) • [Apple Music — Bilgesu Erenus, Şarkılarımız, 1987](https://music.apple.com/tr/album/%C5%...) • [Ömer Özgeç’in “Bir İrlanda Türküsü”nü besteleme anlatısı](https://www.ekonomim.com/yasam-keyfi/...) • [Her Boydan — Adam Yayınları, 1983 baskı kaydı](https://www.kitantik.com/product/HER-...) • [Bianet — Ruhi Su, Sabahattin Eyüboğlu ve Can Yücel’in Türkçe yorumları](https://bianet.org/yazi/bob-dylan-i-r...) • [Bilgesu Erenus resmî biyografisi — 1987’deki 1 Mayıs toplantısı](https://www.bilgesuerenus.com/) • [Cumhuriyet arşivi — “Merhaba 1 Mayıs 1987” programı](https://egazete.cumhuriyet.com.tr/kat...) • [Anadolu Ajansı — Can Yücel’in yaşamı ve tarihleri](https://www.aa.com.tr/tr/kultur/yalin...) • [Bilgesu Erenus’un vefat duyurusu](https://www.gazetepencere.com/genel/t...)