Krzyżacy | Jak rycerze zakonni stracili Malbork przez niezapłacony żołd?

Krzyżacy | Jak rycerze zakonni stracili Malbork przez niezapłacony żołd? Czerwiec tysiąc czterysta pięćdziesiątego siódmego roku. Polski król wjeżdża do Malborka, największej ceglanej twierdzy Europy. Nie zdobył jej szturmem. Kupił ją, razem z Tczewem i Iławą, za sto dziewięćdziesiąt tysięcy węgierskich florenów od czeskich najemników, którym zakon krzyżacki nie zapłacił żołdu. Jak doszło do tego, że rycerze, którzy ślubowali ubóstwo, zbudowali jedno z najbogatszych państw nad Bałtykiem, a potem stracili je przez długi? W tym filmie opowiadamy całą historię Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie. Zaczynamy pod Akką w tysiąc sto dziewięćdziesiątym, w polowym szpitalu niemieckich krzyżowców. Potem Węgry i ziemia Borsa, wezwanie Konrada Mazowieckiego, złota bulla z Rimini i spory historyków o jej datę. Opisujemy pięćdziesiąt lat wojny z Prusami, bitwę nad jeziorem Durbe i powstanie Herkusa Monte. Pokazujemy też życie wewnątrz zakonu: konwent dwunastu braci i komtura, kto mógł nosić biały płaszcz z czarnym krzyżem, co zakazywała reguła, ilu braci naprawdę było w Prusach. Opowiadamy o rzezi Gdańska w tysiąc trzysta ósmym roku i o tym, skąd wzięła się liczba dziesięciu tysięcy zabitych. O przeniesieniu stolicy do Malborka, o bitwie pod Płowcami i o rejzach na Litwę, na które przyjeżdżało rycerstwo z całej Europy, wśród nich przyszły król Anglii Henryk Bolingbroke. Dalej Litwa i jej książęta, unia z Polską i Grunwald. Wyjaśniamy, dlaczego Polacy nie zdobyli Malborka w tysiąc czterysta dziesiątym i dlaczego zwycięstwo kosztowało zakon więcej niż sama klęska: sto tysięcy kop groszy okupu, wojna głodowa, Związek Pruski. Potem bitwa pod Chojnicami, ostatnie wielkie zwycięstwo zakonu, i umowa, która oddała jego zamki w zastaw najemnikom Ulryka Czerwonki. Na koniec bunt burmistrza Bartłomieja Blume, drugi pokój toruński, hołd pruski i to, jak Sienkiewicz, Matejko i Aleksander Ford stworzyli czarną legendę krzyżaków. Uwaga: wiele liczb z tej epoki to szacunki. Liczebność wojsk pod Grunwaldem i Chojnicami, straty pod Płowcami i nad Strawą, liczbę ofiar w Gdańsku i liczbę Prusów podajemy z rozrzutem i z nazwą źródła. Kroniki zakonne i polskie często przesadzają na korzyść swoich. Opowieści o Florianie Szarym czy o łodzi ze złotem pod Malborkiem przedstawiamy jako legendy i przekazy. A wy jak oceniacie krzyżaków: rycerze Boga czy bandyci w białych płaszczach? Napiszcie w komentarzu i zostańcie na kanale Żelazo i Krew. Rozdziały: 0:00 Twierdza na sprzedaż 2:49 Szpital pod Akką 4:52 Złota bulla 6:46 Pięćdziesiąt lat wojny 9:14 Dwunastu braci i komtur 11:50 Gdańsk, listopad 1308 13:54 Stolica nad Nogatem 15:42 Płowce 18:13 Rycerska wycieczka na Litwę 20:32 Książęta Litwy 22:37 Grunwald 25:03 Rachunek 27:07 Chojnice 29:19 Zastaw 32:02 Burmistrz Blume 34:15 Czarna legenda Źródła i literatura: Marian Biskup, „Trzynastoletnia wojna z Zakonem Krzyżackim 1454–1466” (Warszawa 1967); Marian Biskup, Gerard Labuda, „Dzieje Zakonu Krzyżackiego w Prusach” (Gdańsk 1986); Karol Górski, „Związek Pruski i poddanie się Prus Polsce” (Poznań 1949); Błażej Śliwiński (red.), „Rzeź gdańska z 1308 roku w świetle najnowszych badań” (Gdańsk 2009); Sven Ekdahl, „Die Schlacht bei Tannenberg 1410” (Berlin 1982); Werner Paravicini, „Die Preußenreisen des europäischen Adels” (Sigmaringen 1989–1995); William Urban, „The Teutonic Knights: A Military History” (London 2003); Eric Christiansen, „The Northern Crusades” (London 1997); Max Perlbach, „Die Statuten des Deutschen Ordens” (Halle 1890); Piotr z Dusburga, „Kronika ziemi pruskiej”; Wigand z Marburga, „Kronika”; Jan Długosz, „Roczniki”; Wikipedia (pl, de, en): Zakon krzyżacki, Państwo zakonu krzyżackiego w Prusach, Zamek w Malborku, Rzeź Gdańska, Bitwa pod Płowcami, Bitwa pod Grunwaldem, Wojna trzynastoletnia, Bitwa pod Chojnicami (1454), Ulryk Czerwonka, Bartholomäus Blume, II pokój toruński.