Patton: 281 dni natarcia. Kto go zatrzymał 600 km od Warszawy – i co to znaczyło dla Polaków

Dwieście osiemdziesiąt jeden dni natarcia od Normandii do Czech – i jeden rozkaz, który zatrzymał Pattona sześćset kilometrów od Warszawy. Na „Sztabie” opowiadamy historię II wojny światowej z polskiej strony – jeśli jest Ci bliska, zasubskrybuj kanał. Maj 1945 roku, Pilzno. Czołgi Trzeciej Armii stoją pod katedrą, do Pragi jest osiemdziesiąt kilka kilometrów, a w mieście trwa powstanie. Patton prosi o zgodę na marsz. Linię, na której ma stanąć, narysowano jednak w Moskwie i w kwaterze Eisenhowera. Tego samego dnia kilkadziesiąt kilometrów dalej żołnierze w polskich mundurach otwierają bramę obozu w Holiszowie. Film cofa się po kolejnych liniach, przez które przechodził Patton – Argentan, Moza, Bastogne, Ren – i liczy, ile kilometrów dzieliło go od Warszawy. Kto zatrzymywał go za każdym razem? Dlaczego najmocniej wtedy, gdy on jeden chciał iść dalej? I co ta ostatnia linia oznaczała dla Polaków po obu jej stronach? Każdy etap na animowanych mapach. 0:00 281 dni natarcia 4:51 Pilzno – 600 km do Warszawy 9:27 Argentan – 1530 km 20:18 Moza – 1150 km 29:02 Bastogne – 1090 km 38:14 Ren – 920 km 48:35 Bawaria – 840 km 55:44 Käfertal – 930 km Źródła Źródła informacji: G. S. Patton, „War As I Knew It”; M. Blumenson, „The Patton Papers” (dzienniki i listy); C. D'Este, „Patton: A Genius for War”; S. Hirshson, „General Patton: A Soldier's Life”; materiały Instytutu Pamięci Narodowej o Brygadzie Świętokrzyskiej NSZ i Holiszowie; R. Wilcox, „Cel: Patton”. Zdjęcia na licencjach CC BY / CC BY-SA (Wikimedia Commons), autorzy: Alexandre Prevot from Nancy, Główne Archiwum Moskwy, Marian Walentynowicz, zbiory Pavla Žáčka, autor nieznany. Zdjęcia w domenie publicznej: brytyjscy fotografowie wojskowi (Army Film and Photographic Unit, War Office, RAF), zbiory IWM (wygasły Crown Copyright); Library and Archives Canada, NARA (USA), Narodowe Archiwum Cyfrowe, Wikimedia Commons. Kroniki filmowe (domena publiczna, zbiory NARA / archive.org): US Army Signal Corps, zbiory NARA (1945, kolor); „The President's Trip to Berlin” (US Navy, 1945); US Army Signal Corps, zbiory NARA (1917–1947); United News, Office of War Information (1942–1945); kronika wyprawy do Meksyku (NARA, 1916); „The Patton Story” (US Army, ok. 1975); „Famous Generals: Patton” (US Department of Defense, 1963); „Global Conference – Sicily” (Biblioteka Roosevelta / NARA, 1943). Mapy: opracowanie własne na podstawie danych wysokościowych (Mapzen Terrain Tiles / SRTM), Natural Earth oraz przebiegu rzek z OpenStreetMap (© autorzy OpenStreetMap, ODbL).